ΚΟΣΜΟΣ

Ρόλο ρυθμιστή επιδιώκει ο Σταϊνμάγερ

Ο Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ, ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, πιθανότατα δεν θα γίνει καγκελάριος, μετά τις βουλευτικές εκλογές της 27ης Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, είχε μιαν αξιοπρεπή παρουσία στο ένα και μοναδικό τηλεοπτικό ντιμπέιτ, που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, με αντίπαλο την καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ.

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) του κ. Σταϊνμάγερ έπεται στις δημοσκοπήσεις περισσότερο από δέκα μονάδες έναντι της Χριστιανοδημοκρατικής Ενωσης (CDU) της Αγκελα Μέρκελ, την εταίρο του στον «μεγάλο κυβερνητικό συνασπισμό». Γραφειοκράτης με μακρά θητεία, ο οποίος ουδέποτε έθεσε υποψηφιότητα για δημόσιο αξίωμα, ο κ. Σταϊνμάγερ έπρεπε να πείσει τους δύσπιστους ψηφοφόρους ότι έχει τα κότσια να κάνει τη δουλειά της κ. Μέρκελ. Στην πραγματικότητα, απλώς ελπίζει ότι θα πάει αρκετά καλά, ώστε να μη δώσει την ευκαιρία στο CDU να κυβερνήσει με τον εταίρο της προτίμησής του, το φιλελεύθερο FDΡ.

Η μονομαχία

Στο ντιμπέιτ δεν υπήρξαν διαπληκτισμοί. Και οι δυο εταίροι συμφώνησαν ότι κυβέρνησαν μάλλον καλά και άφησαν τους θεατές με την εντύπωση πως δεν θα τους πείραζε να το επαναλάβουν για άλλα τέσσερα χρόνια. Αλλά όταν συγκρούστηκαν, ήταν ο κ. Σταϊνμάγερ εκείνος ο οποίος έδειχνε περισσότερο σίγουρος για τον εαυτό του και υποστήριξε θέσεις, οι οποίες ενδεχομένως είχαν μεγαλύτερη απήχηση στους ψηφοφόρους. Διαφώνησαν ελάχιστα για την απαιτούμενη πολιτική, που θα βγάλει τη χώρα από την οικονομική κρίση, αλλά ο κ. Σταϊνμάγερ φάνηκε πιο αποφασισμένος να τιμωρήσει και να καταδιώξει τις ανήθικες οικονομικές πρακτικές, που προκάλεσαν τα προβλήματα.

Η κ. Μέρκελ δυσκολεύεται από το γεγονός ότι θέλει να αλλάξει εταίρο. Κυβέρνησε για τέσσερα χρόνια, επικεφαλής ενός μεγάλου συνασπισμού, που έρρεπε συχνότερα προς τις «κοινωνικές» αξίες του SPD, παρά τις συντηρητικές του δικού της CDU. Τώρα φιλοδοξεί να κυβερνήσει με το FDP, η φιλο-επιχειρηματική πολιτική του οποίου βρίσκεται στον αντίθετο πόλο του γερμανικού πολιτικού φάσματος. Η κ. Μέρκελ θέλει να αγκαλιάσει το FDP χωρίς να φανεί ότι αγκαλιάζει την ιδεολογία του (όπως έκανε ως υποψήφια το 2005 και σχεδόν έχασε). Τώρα, το περισσότερο που μπορεί να πει είναι ότι ένας συνασπισμός CDU – FDP θα ήταν πολιτικά σταθερός και θα έβγαζε γρηγορότερα τη Γερμανία από την ύφεση από ότι οποιοσδήποτε άλλος.

Η αοριστία της κ. Μέρκελ έμοιαζε έξυπνη, όταν η κρίση βρισκόταν στο αποκορύφωμά της και οι Γερμανοί έδειχναν να νοιάζονται για τη σταθερότητα περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Αλλά τώρα η ανάπτυξη επανέρχεται και έχει αποφευχθεί η μαζική ανεργία. Οι ψηφοφόροι μπορεί να είναι πρόθυμοι να δουν τι θα σήμαινε ένας συνασπισμός CDU – FDP στην πράξη. Με την κ. Μέρκελ απρόθυμη να αποκαλύψει τις προθέσεις της, η άποψη του κ. Σταϊνμάγερ μπορεί να πείσει ορισμένους ψηφοφόρους: επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας, αύξηση της ανισότητας και αμνηστία για τους υπευθύνους της οικονομικής κρίσης.

Αριστερή ψήφος

Ο κ. Σταϊνμάγερ έχει ελάχιστες πιθανότητες να διώξει την κ. Μέρκελ από την καγκελαρία. Το SPD πρέπει να μοιραστεί την αριστερή ψήφο με τους Πράσινους και με το πρώην κομμουνιστικό Αριστερό Κόμμα, με το οποίο αρνείται να κυβερνήσει. Θα μπορούσε θεωρητικώς να ηγηθεί ενός τρικομματικού συνασπισμού με τους Πράσινους και το FDP, αλλά το FDP το έχει αποκλείσει. Η υπερψήφιση του SPD θα προϋπέθετε μαζική στροφή των ψηφοφόρων, η οποία θα επέτρεπε στον κ. Σταϊνμάγερ να αντικαταστήσει την κ. Μέρκελ ως επικεφαλής του μεγάλου συνασπισμού.

Περίπου 40% των ψηφοφόρων δήλωναν αναποφάσιστοι πριν από το ντιμπέιτ. Ορισμένες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι βρίσκουν την κ. Μέρκελ πιο αποτελεσματική και εξακολουθούν να την προτιμούν για καγκελάριο. Ωστόσο, σχεδόν οι μισοί είπαν ότι έχει βελτιωθεί η άποψή τους για τον κ. Σταϊνμάγερ. Οι πιθανότητες του κ. Σταϊνμάγερ να κερδίσει τις εκλογές παραμένουν μηδαμινές, αλλά δεν είναι ο ίδιος τόσο απόμακρος όσο πριν.