ΚΟΣΜΟΣ

Πιθανή έκδοση Πολάνσκι στις ΗΠΑ

Σε μία απροσδόκητη εξέλιξη και κατόπιν συνεννόησης μεταξύ των εισαγγελιών του Λος Αντζελες και της Ουάσιγκτον, οι ελβετικές αρχές συνέλαβαν τον σκηνοθέτη Ρομάν Πολάνσκι τη νύχτα του Σαββάτου, καθώς αυτός έφθανε στο αεροδρόμιο της Ζυρίχης, ανοίγοντας τον δρόμο για πιθανή έκδοσή του στις ΗΠΑ, όπου εκκρεμεί καταδίκη του για παιδεραστία σε υπόθεση 32 ετών. Σύμφωνα με χθεσινές πληροφορίες, όμως, η άρνηση του Πολάνσκι να εκδοθεί στις ΗΠΑ σημαίνει ότι η ελβετική δικαιοσύνη μπορεί να διατάξει την απελευθέρωσή του έναντι χρηματικής εγγύησης, εφόσον αποδεχθεί να μην εγκαταλείψει το έδαφος της Ελβετίας.

Θύελλα διαμαρτυριών

Ο 76χρονος Πολάνσκι, που είναι Γάλλος υπήκοος, συνελήφθη στο αεροδρόμιο την ώρα που ετοιμαζόταν να μεταβεί στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Ζυρίχης για να παραλάβει βραβείο. Η πρωτοβουλία των ελβετικών αρχών ξεσήκωσε παγκόσμια θύελλα διαμαρτυριών -κυρίως από Γαλλία και Πολωνία- με τον υπουργό Εξωτερικών της Γαλλίας Μπερνάρ Κουσνέρ, τον υπουργό Πολιτισμού Φρεντερίκ Μιτεράν και τον υπουργό Εξωτερικών της Πολωνίας Ράντοσλαβ Σικόρσκι να απευθύνουν επιστολή στη Χίλαρι Κλίντον ζητώντας την παρέμβασή της.

Ο Πολάνσκι είχε συλληφθεί το 1977 κατηγορούμενος για βιασμό, παρά φύση συνουσία και προσφορά ναρκωτικών ουσιών στη 13χρονη Σαμάνθα Γκάιμερ. Στο δικαστήριο, ο Πολάνσκι είχε ομολογήσει την ενοχή του μόνο στο ότι είχε ερωτικές σχέσεις με την ανήλικη, την οποία είχε χαρακτηρίσει «πεπειραμένη και πρόθυμη», ενώ παρέμεινε για 42 ημέρες σε ψυχιατρική κλινική. Μετά την «αποφυλάκισή» του από το ψυχιατρείο, ο Πολάνσκι προτίμησε να εγκαταλείψει τις ΗΠΑ το 1978, παρά να εκτίσει την ποινή ειρκτής που σκόπευε να του επιβάλει το δικαστήριο, η οποία μπορούσε να φθάσει ακόμη και τα 50 χρόνια.

Εντύπωση δημιουργεί η στάση του θύματος της υπόθεσης, της 45χρονης σήμερα κ. Γκάιμερ, που έχει δηλώσει εδώ και χρόνια ότι συγχώρησε τον Πολάνσκι και ότι δεν επιθυμεί τη δίωξή του. Ο Ρομάν Πολάνσκι διατηρεί εδώ και χρόνια δευτερεύουσα κατοικία στο Γκστάαντ, την οποία επισκεπτόταν ταξιδεύοντας στο αεροδρόμιο της Ζυρίχης χωρίς πρόβλημα.

Την ίδια στιγμή, εκπρόσωπος της εισαγγελίας του Λος Αντζελες περιέγραφε τη σύλληψη ως αναπόφευκτη κατάληξη της υπόθεσης. «Κάθε φορά που πληροφορούμεθα ότι ο κ. Πολάνσκι θα ταξίδευε σε κράτος που διαθέτει συμφωνία δικαστικής συνεργασίας και έκδοσης με τις ΗΠΑ, ακολουθούσαμε τη διπλωματική οδό, κοινοποιώντας το ένταλμα σύλληψης που εκκρεμεί εις βάρος του», είπε χθες η Σάντι Γκίμπονς, εκπρόσωπος της εισαγγελίας της καλιφορνέζικης μεγαλούπολης.

Σε δήλωσή τους, όμως, οι Αμερικανοί δικηγόροι του Πολάνσκι διαψεύδουν τους ισχυρισμούς της εισαγγελίας. Ο Τσαντ Χάμελ, ένας από τους συνηγόρους του Πολάνσκι, αποκάλυψε ότι τουλάχιστον τρεις διαδοχικοί πολιτειακοί εισαγγελείς τον διαβεβαίωσαν ότι ουδέποτε κατέθεσαν αίτημα έκδοσης του σκηνοθέτη.

Στις αρχές του έτους, ο Πολάνσκι ζήτησε δικαστική αναψηλάφηση της υπόθεσης του 1977 από δικαστήριο των ΗΠΑ, εκτός Καλιφόρνιας, θεωρώντας ότι η δικαιοσύνη της συγκεκριμένης πολιτείας μεροληπτεί εις βάρος του. Το αίτημα του Πολάνσκι απορρίφθηκε, όμως, από το ανώτατο δικαστήριο της πολιτείας. Ο Πολάνσκι, γνωρίζοντας ότι κινδυνεύει με έκδοση στις ΗΠΑ, απέφευγε να ταξιδέψει σε χώρες που διαθέτουν σχετικές συμφωνίες με την Ουάσιγκτον, όπως η Βρετανία.

Η δικαστική διένεξη γύρω από τον Πολάνσκι είχε αναζωπυρωθεί στα τέλη του 2008, με την προβολή του ντοκιμαντέρ «Πολάνσκι: Καταζητούμενος και Ποθητός», που περιγράφει με λεπτομέρειες την υπόθεση παιδεραστείας του 1977 και αποκαλύπτει πλείστες όσες παρατυπίες στο έργο της εισαγγελίας και της έδρας του δικαστηρίου. Στο ντοκιμαντέρ, πρώην εισαγγελέας της Καλιφόρνιας διηγείται πώς «έκανε φροντιστήριο» στον πρόεδρο του δικαστηρίου, δικαστή Ρίτενμπαντ, για την ποινή που θα έπρεπε να επιβάλει στον Πολάνσκι.