ΚΟΣΜΟΣ

Η Τουρκία προσεγγίζει τη Συρία

Η φονική επιδρομή του Ισραήλ στον στολίσκο που κατευθυνόταν προς τη Γάζα και η υπεράσπιση των ακτιβιστών από την Τουρκία έχει μετατρέψει την Αγκυρα σε ήρωα στα μάτια του αραβικού κόσμου, συσφίγγοντας ακόμη περισσότερο τις σχέσεις της και με τη γειτονική Συρία. Στο Γκαζιαντέπ, τουρκική πόλη που απέχει μόλις δύο ώρες από το Χαλέπι της Συρίας, Σύροι επισκέπτες κατακλύζουν τα καταστήματα πολυτελείας. «Ο εχθρός μας σ’ αυτόν τον κόσμο είναι το Ισραήλ και η Τουρκία μάς αρέσει γιατί ο εχθρός του εχθρού μας είναι φίλος μας» λέει ο Ζακρία Σαβέκ, Σύρος οδηγός που μόλις μετέφερε τους εκδρομείς από το Χαλέπι. Η κατάργηση της βίζας τον περασμένο Σεπτέμβριο ενίσχυσε τις μεταξύ τους επαφές, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Τουρκίας να ενισχύσει τις οικονομικές και πολιτιστικές σχέσεις με τους γείτονες ώστε να αναδειχθεί σε περιφερειακή δύναμη. Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ ανησυχούν ότι η Τουρκία απομακρύνεται από τη Δύση. Ομως, η Συρία, όπως και οι άλλες αραβικές χώρες, υποστηρίζει σθεναρά την αίτηση της Τουρκίας για ένταξη στην Ε.Ε. Οι περισσότερες αραβικές χώρες θεωρούν την Τουρκία ενδιάμεσο κρίκο για την πρόσβαση σε δυτικές αγορές. Στο πολιτικό επίπεδο, η επιρροή της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή ενισχύεται από τους στενούς δεσμούς της με τη Δύση – ήταν ένα στοιχείο που αναγνώρισε ο πρόεδρος της Συρίας, Μπασάρ αλ Ασαντ, ο οποίος σοκάρισε πολλούς τον περασμένο μήνα στην Αγκυρα, υποστηρίζοντας ότι η πρόσφατη κρίση στις σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας μπορεί να υπονομεύσει τον μεσολαβητικό ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή.

Πριν από μόλις δέκα χρόνια επικρατούσε ψυχρότητα στις σχέσεις της Τουρκίας με τη Συρία, καθώς η Τουρκία την κατηγορούσε ότι προσφέρει καταφύγιο στους Κούρδους αυτονομιστές, ενώ η Συρία διεκδικούσε εδάφη και νερά ποταμών. Επίσης, οι Σύροι είχαν πικρές ιστορικές μνήμες οθωμανικής κατάκτησης, ενώ πολλοί κοσμικοί Τούρκοι θεωρούσαν τη Συρία ολοκληρωτικό και οπισθοδρομικό καθεστώς.

Ομως, μετά την πρόσφατη κατάργηση των περιορισμών στο διασυνοριακό εμπόριο, πάσης φύσεως τουρκικά προϊόντα, από τσάι και υφάσματα μέχρι μωρουδιακές πάνες, εξάγονται στη Συρία.

«Σήμερα, οι αραβικές χώρες που κάποτε μας μισούσαν θέλουν να μας μοιάσουν» λέει ο Εμίν Μπερκ, Τούρκος συντονιστής του Τουρκοσυριακού Γραφείου Εμπορίου. Στην τριετία 2006 – 2009, η αξία των τουρκοσυριακών εμπορικών συναλλαγών διπλασιάστηκε από τα 795 εκατ. δολάρια στα 1,6 δισ. δολάρια, ενώ την επόμενη τριετία αναμένεται νέα αλματώδης αύξηση στα 5 δισ. δολάρια. Πέρυσι, σχεδόν 20% των τουρκικών εξαγωγών είχε προορισμό την Μέση Ανατολή, αντί 12,5% το 2004.

Στο Γκαζιαντέπ, τα σημάδια του νέου έρωτα είναι παντού. Επιγραφές στα αραβικά καλωσορίζουν τους επισκέπτες από τη Συρία, ενώ οι γάμοι μεταξύ Τούρκων και Σύρων έχουν πληθύνει. «Παλιά, πολλοί Τούρκοι νόμιζαν ότι όλες οι γυναίκες από την Αραβία φορούσαν μπούργκα και ότι όλοι οι άνδρες μετακινούνταν με καμήλες» λέει μια 27χρονη από τη Συρία που ψωνίζει στο Γκαζιαντέπ. «Τώρα, γνωριζόμαστε καλύτερα».