ΚΟΣΜΟΣ

Οι τρεις πρωταγωνιστές

Ταγίπ Ερντογάν, ο κυρίαρχος του παιχνιδιού

Με την επανεκλογή του για τρίτη συναπτή φορά τον Ιούνιο, ο Τούρκος πρωθυπουργός απολαμβάνει περισσότερες εξουσίες από κάθε άλλον Τούρκο ηγέτη μετά τον Κεμάλ Ατατούρκ, ιδρυτή της Δημοκρατίας το 1923. Αν στην πρώτη του θητεία επιχείρησε να κρατήσει λεπτές ισορροπίες για να μη διακινδυνεύσει ένα στρατιωτικό πραξικόπημα, μετά την επανεκλογή του απέδειξε πως είναι έτοιμος να περιστείλει δραστικά τον ρόλο του στρατού στην πολιτική ζωή της χώρας. Το μπαράζ διώξεων εναντίον στρατηγών με την κατηγορία της συνωμοσίας σε βάρος της κυβέρνησης («σχέδιο Βαριοπούλα») αποδεκάτισε κυριολεκτικά το στράτευμα. Ενδεικτικό της πλήρους κυριαρχίας του Ερντογάν κατά την τρίτη θητεία του είναι το γεγονός πως για πρώτη φορά στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας ο πρωθυπουργός ήταν αυτός που πρότεινε τους επίδοξους αρχηγούς.

Ιζίκ Κοζανέρ, ο «χαμηλών τόνων»

Μόλις έναν χρόνο παρέμεινε αρχηγός του γενικού επιτελείου ο 65χρονος στρατηγός Ιζίκ Κοζανέρ. Στις 29 Ιουλίου, λίγα 24ωρα προτού ξεκινήσουν οι κρίσεις στο στράτευμα, υπέβαλε την παραίτησή του μαζί με άλλους τρεις αρχηγούς όπλων. Στόχος τους ήταν να διαμαρτυρηθούν για τις συλλήψεις δεκάδων στρατηγών στο πλαίσιο έρευνας στην υπόθεση «Βαριοπούλα». Μέσα στους τελευταίους 12 μήνες πάνω από 40 στρατηγοί, το ένα δέκατο των διοικητών του στρατού, έχουν προσαχθεί στη δικαιοσύνη, πυροδοτώντας καταγγελίες ότι ο Ερντογάν προσπαθεί να εδραιώσει τον έλεγχό του στον τουρκικό στρατό. Πάντως, μέχρι την παραίτησή του, ο Κοζανέρ θεωρούνταν χαμηλών τόνων, μία ασυνήθιστη ιδιότητα για το πόστο του, που παραδοσιακά συνδεόταν με ισχυρούς στρατηγούς, οι οποίοι δεν δίσταζαν να εκφράσουν την άποψή τους και να αναμιχθούν ενεργά στην πολιτική.

Νετσντέτ Οζέλ, ο ουδέτερος νομοταγής

Ο νέος αρχηγός του τουρκικού γενικού επιτελείου, ο 61χρονος στρατηγός Νετσντέτ Οζέλ εκτοξεύτηκε στην κορυφή της στρατιωτικής ιεραρχίας πριν από δύο εβδομάδες, όταν αποφάσισε να μην παραιτηθεί από επικεφαλής της στρατοχωροφυλακής. Ηταν ο μοναδικός αρχηγός όπλου που τήρησε αυτήν τη στάση και για τη νομιμοφροσύνη του αυτή ανταμείφθηκε δεόντως. Γι’ αυτόν τον λόγο άλλωστε είναι πιθανόν οι υφιστάμενοί του να δυσκολέψουν το έργο του, χαρακτηρίζοντάς τον προδότη και φίλα προσκείμενο στην κυβέρνηση. Θεωρείται πάντως ουδέτερος πολιτικά και συνεπώς ιδανικός ως διοικητής των ενόπλων δυνάμεων σε μία περίοδο που ο τουρκικός στρατός φαίνεται ότι θα σταματήσει, έστω ακούσια, να παίζει πολιτικό ρόλο. Με την ανάληψη των καθηκόντων του καλείται να διοικήσει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ.