ΚΟΣΜΟΣ

Αφαντος παραμένει ο Καντάφι

ΝΤΟΧΑ. Επιθανάτιο ρόγχο του λιβυκού καθεστώτος θύμιζαν οι δηλώσεις του Μουαμάρ Καντάφι, ο οποίος είναι άγνωστο πού κρύβεται αλλά προέβη σε ραδιοφωνικές δηλώσεις, λέγοντας ότι «είτε θα νικήσει είτε θα γίνει μάρτυρας». Μια μέρα αφότου οι αντάρτες εισέβαλαν στο συγκρότημα του Καντάφι στην Μπαμπ αλ Αζίζιγια, στο κέντρο της Τρίπολης δίνονταν μάχες σώμα με σώμα με δυνάμεις προσκείμενες στον Καντάφι με στόχο τον έλεγχο της πρωτεύουσας. Παράλληλα οι αντάρτες προετοίμαζαν παρασκηνιακά τη διάδοχη κατάσταση. Εκπρόσωποι των ανταρτών βρέθηκαν χθες στην Ντόχα για να εξασφαλίσουν διεθνή βοήθεια ύψους 2,5 δισ. δολαρίων. Ασκούνται πιέσεις ώστε να ξεπαγώσουν περιουσιακά στοιχεία ύψους 160-170 δισ. δολαρίων, που θα βοηθήσουν τη λειτουργία του κράτους, καθώς οι μάχες έχουν ουσιαστικά αναστείλει τις εξαγωγές πετρελαίου, που συνιστούν τη ραχοκοκαλιά της λιβυκής οικονομίας. Η αποκατάσταση της τάξης και η ανοικοδόμηση είναι οι δύο μεγάλες προκλήσεις για τη μελλοντική ηγεσία της χώρας, η οποία θα κληθεί να εμποδίσει τη διολίσθηση της Λιβύης σε ένα ιρακινού τύπου χάος σαν αυτό που ακολούθησε την αμερικανική εισβολή το 2003.

Οι ξένοι δημοσιογράφοι παρέμεναν για αρκετές μέρες εγκλωβισμένοι στο ξενοδοχείο Rixos, καθώς άνδρες πιστοί στον Καντάφι τους εμπόδιζαν να βγουν και είχαν παγιδευτεί στο κτίριο με ελάχιστα τρόφιμα και λιγοστό νερό. Ωστόσο, χθες το απόγευμα άνδρες του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού τους παρέλαβαν και τους μετέφεραν σε άλλα σημεία της χώρας. Σεναριολογία για την τύχη του Λίβυου ηγέτη προκαλεί η εξαφάνισή του. Στέλεχος του Πενταγώνου διατύπωσε χθες την υποψία ότι βρίσκεται ακόμη στη Λιβύη. Ο Καντάφι έχει την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να ανακτήσει την εξουσία: σκοπεύει «να εξαφανιστεί μέσα στη Λιβύη και μόλις φύγει το ΝΑΤΟ θεωρεί ότι θα συγκεντρώσει πάλι τους οπαδούς του», εξήγησε ένας από τους πρώην στενούς συνεργάτες του, ο Αμπντέλ Σαλάμ Τζαλούντ, ο οποίος αποσκίρτησε στο στρατόπεδο των αντικαθεστωτικών.

Μια εκδοχή είναι πως ο Καντάφι έχει καταφύγει στη γενέτειρά του, τη Σύρτη, ύστατο προπύργιο των ημέτερων του καθεστώτος. Οι αντάρτες είχαν αργά χθες το βράδυ περικυκλώσει την πόλη, αλλά η ανησυχία τους ήταν πως οι υποστηρικτές του Καντάφι, ξεκομμένοι από τον έξω κόσμο, θα απέρριπταν κάθε προσπάθεια διαπραγματεύσεων και θα έδιναν μάχη μέχρις εσχάτων. Πλην της Σύρτης μία άλλη εκδοχή θέλει τον Καντάφι να έχει καταφύγει στη Σάμπχα, που διαθέτει στρατιωτική και αεροπορική βάση, από την οποία θα μπορούσε εύκολα να διαφύγει με την οικογένειά του προς την έρημο και τελικό προορισμό τον Νίγηρα ή το Τσαντ.

Στο μεταξύ χθες καθορίστηκε σε 1,3 εκατ. δολάρια η αμοιβή για όποιον παραδώσει τον Καντάφι στους αντάρτες, καθώς και η υπόσχεση για παροχή αμνηστίας σε κάθε πρώην συνεργάτη του που θα αποτολμήσει να τον συλλάβει. Στόχος των αντικαθεστωτικών είναι προφανώς να σπείρουν τη διχόνοια στο φιλοκυβερνητικό στρατόπεδο. Κραδασμοί πάντως συγκλονίζουν και την αντίπερα όχθη, καθώς οι σύμμαχοι των αντικαθεστωτικών στο ΝΑΤΟ θέλουν παραπομπή του Καντάφι στη Χάγη, ενώ ο ηγέτης των ανταρτών είπε χθες ότι η δίκη του θα γίνει στη Λιβύη. Παρ’ όλο που χιλιάδες αντάρτες εισέβαλαν στο συγκρότημα του Καντάφι στην Τρίπολη, υπήρχαν ακόμη περιορισμένοι θύλακες αντίστασης. Πολλοί εξ αυτών είναι μέλη της φυλής του Καντάφι ή επαγγελματίες στρατιώτες, έτοιμοι να αγωνισθούν μέχρι θανάτου. Σποραδικά πυρά ακούγονταν και στην περιοχή γύρω από το Rixos Hotel, όπου 35 ξένοι δημοσιογράφοι παρέμεναν αποκλεισμένοι για αρκετές μέρες, φυλασσόμενοι από άνδρες του Καντάφι με αυτόματα όπλα. Η λύση του δράματος ήρθε με την απελευθέρωσή τους από μέλη του Ερυθρού Σταυρού.

Ο ανταποκριτής του BBC, Μάθιου Πράις, περιέγραψε μια σουρεαλιστική σκηνή: «Οταν μας έβγαλαν έξω, συνειδητοποιήσαμε ότι βρεθήκαμε μέσα σε ένα μικρό κομμάτι της Τρίπολης, όπου δύο ένοπλοι θεωρούσαν ότι αγωνίζονταν για λογαριασμό του Καντάφι και πως η μάχη για τον έλεγχο της Τρίπολης μαίνεται, ενώ όλος ο κόσμος γνωρίζει ότι η πόλη έχει πέσει στα χέρια των αντικαθεστωτικών. Ηταν πάγια πεποίθησή τους ότι αν βγαίναμε έξω από το ξενοδοχείο, οι αντάρτες θα μας έπιαναν και θα μας σκότωναν ή θα βίαζαν τις γυναίκες».

Γ. Παπανδρέου: Η Ελλάδα αρωγός

Η Ελλάδα είναι έτοιμη να σταθεί δίπλα στις νέες προσπάθειες που καταβάλλει ο λιβυκός λαός στην κρίσιμη μεταβατική φάση και έχει σημαντικό ρόλο να παίξει, δήλωσε χθες ο πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου. «Αγωνιστήκαμε από την αρχή, σε ό, τι αφορά τη Λιβύη, για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και στηρίξαμε προσπάθειες για δημοκρατικές και ειρηνικές εξελίξεις, καθώς και τις επιχειρήσεις για την προστασία των αμάχων», είπε ο κ. Παπανδρέου στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Υπενθύμισε επίσης ότι η Ελλάδα πρωταγωνίστησε στην ανθρωπιστική προσπάθεια, συμβάλλοντας στις επιχειρήσεις απομάκρυνσης αμάχων και διαθέτοντας την Κρήτη ως βασικό διαμετακομιστικό κέντρο γι’ αυτούς. Σημείωσε, τέλος, την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας της Λιβύης και της βούλησης του λιβυκού λαού.