ΚΟΣΜΟΣ

Μνημείο στρατάρχη προκαλεί αντιδράσεις στην Ιταλία

ΡΩΜΗ. Αντιπαράθεση ξέσπασε στην Ιταλία με αφορμή τα εγκαίνια σε κοινότητα στα νότια της Ρώμης μνημείου προς τιμήν του καταδικασθέντος για εγκλήματα πολέμου, φασίστα στρατάρχη Ροντόλφο Γκρατσιάνι. Το μαυσωλείο και το «πάρκο μνήμης» για τον Γκρατσιάνι κατασκευάσθηκαν με κρατικά κεφάλαια. Ο Γκρατσιάνι έμεινε στην Ιστορία ως ο στρατιωτικός επικεφαλής των αποικιακών πολέμων σε Αιθιοπία και Λιβύη, όπου διέταξε σφαγές και χρησιμοποίησε χημικά όπλα.

«Είναι δυνατόν να επιτρέπουμε ή απλά να αποδεχόμαστε εγκαίνια πάρκου και μουσείου για τον φασίστα στρατηγό και υπουργό Ροντόλφο Γκρατσιάνι;», αναρωτήθηκε χθες ο Εστερίνο Μοντίνο, βουλευτής του αριστερού Δημοκρατικού Κόμματος στο Λάτσιο, που υπογράμμισε ότι ο Γκρατσιάνι «διέπραξε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στην Αιθιοπία τη δεκαετία του 1930». Ο Γκρατσιάνι καταδικάσθηκε σε 19 έτη κάθειρξη για εγκλήματα πολέμου το 1948, αλλά αποφυλακίσθηκε αφού είχε εκτίσει μόλις δύο χρόνια της ποινής του, για να πεθάνει το 1955. Εντύπωση προκαλεί, ωστόσο, το γεγονός ότι η απόφαση ενός ακροδεξιού δημάρχου σε κοινότητα έξω από τη Ρώμη δεν προκάλεσε μεγαλύτερες αντιδράσεις. Ο δήμαρχος του χωριού Αφιλε παραβρέθηκε στα εγκαίνια του πάρκου το Σάββατο, στα οποία προσήλθε και εκπρόσωπος του Βατικανού.

Παρότι ο Γκρατσιάνι παραμένει σχεδόν άγνωστος στη νέα γενιά των Ιταλών, ο φασίστας στρατιωτικός ήταν γνωστός στις μέρες του ως ο «σφαγέας του Φεζάν», για τις αθρόες εκτελέσεις Λιβύων, τις οποίες είχε διατάξει ενόσω υπηρετούσε ως στρατιωτικός διοικητής της Κυρηναϊκής, όπως ονόμαζαν οι Ιταλοί τη λιβυκή τους αποικία. Ο Γκρατσιάνι διέταξε επίσης τη χρήση χημικών όπλων και δηλητηριωδών αερίων εναντίον Αιθιόπων πολεμιστών, κατά τη διάρκεια του έτερου αποικιακού πολέμου του Μουσολίνι, αυτή τη φορά στην Αβησσυνία, σημερινή Αιθιοπία. Στα τέλη του πολέμου, ο Γκρατσιάνι διορίσθηκε υπουργός Πολέμου από τον Μουσολίνι στη θνησιγενή φασιστική «Δημοκρατία του Σαλό», υπό τον απόλυτο έλεγχο των ναζί. Ο Γκρατσιάνι υπήρξε διοικητής των ιταλικών στρατευμάτων -από κοινού με Γερμανούς αξιωματικούς- στη μάχη της Γκαρφανιάνα τον Δεκέμβριο του 1944, μία από τις τελευταίες νίκες των δυνάμεων του Αξονα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σύμφωνα με χθεσινά δημοσιεύματα της εφημερίδας La Reppublica, το μνημείο προς τιμήν του Γκρατσιάνι κόστισε 127.000 ευρώ, ενώ περίπου 100 άνθρωποι παρακολούθησαν τα εγκαίνια. Ο δήμαρχος του Αφιλε, Ερκολε Βίρι, δήλωσε ότι το μνημείο έχει εθνική σημασία, απορρίπτοντας τις επικρίσεις ως «φλυαρίες οκνηρών παρατηρητών». Το μαυσωλείο του Γκρατσιάνι αναφέρει στην πρόσοψή του ότι ο στρατηγός υπήρξε «λαμπρός γιος» του χωριού, ενώ χαραγμένες εκεί βρίσκονται και οι γεμάτες νόημα λέξεις: «Πατρίδα» και «Τιμή».

Το Σάββατο, άλλη τελετή μνήμης πραγματοποιήθηκε στην Τοσκάνη. Σε μικρό χωριό κοντά στη Λούκα, μέλη της κυβέρνησης της Ρώμης, αλλά και Γερμανοί βουλευτές, τίμησαν τα 560 θύματα, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, που δολοφονήθηκαν από μέλη των SS.