ΚΟΣΜΟΣ

Χρηματοδότηση από το κοινό

Μέχρι πρόσφατα, για να μπορέσει μία μικρή επιχείρηση τεχνολογίας να κυκλοφορήσει τη συσκευή που είχε αναπτύξει, ο μόνος τρόπος ήταν να βρει κεφάλαια από κάποιον επενδυτή. Την τελευταία διετία, όμως, αρκετές start-up εταιρείες στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ακολουθούν μία εναλλακτική λύση, ζητώντας να χρηματοδοτήσουν το περιφερειακό τους οι ίδιοι οι καταναλωτές που θα ήθελαν να το χρησιμοποιήσουν.Οι τελευταίοι το μόνο που κερδίζουν είναι η συμμετοχή στην παραγωγή νέων προιόντων και η αναγραφή του ονοματος τους ως χορηγών.

Η τάση αυτή ονομάζεται crowdfunding («χρηματοδότηση από το κοινό») και η βασικότερη ιστοσελίδα για την εξεύρεση εκατοντάδων «μικροχορηγών» είναι το σάιτ Kickstarter. Βέβαια, με χρήματα μέσα από το Kickstarter έχουν επίσης τυπωθεί βιβλία, έχουν γυριστεί ντοκιμαντέρ, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί ακόμη και δημοσιογραφικές αποστολές.

Ωστόσο, τα πρότζεκτ που έχουν σπάσει τα ρεκόρ χρηματοδότησης αφορούν προϊόντα τεχνολογίας, συγκεντρώνοντας συχνά πολλαπλάσια κεφάλαια από αυτά που χρειάζονται οι δημιουργοί τους.

Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα η παιχνιδοκονσόλα Ouya από την αμερικανική Boxer8 καθώς, αν και η Boxer8 είχε θέσει ως στόχο τα 950.000 δολάρια, μέσα σε δύο περίπου μήνες συγκέντρωσε ούτε λίγο ούτε πολύ 8,5 εκατ. δολάρια, από 63.500 υποστηρικτές. Ολοι αυτοί οι υποστηρικτές, όπως και έγκυρα περιοδικά τεχνολογίας, πιστεύουν ότι το Ouya έχει τις προϋποθέσεις να ανταγωνιστεί παιχνιδομηχανές από εταιρείες-κολοσσούς, σαν το Xbox της Microsoft ή το PlayStation της Sony. Κι αυτό γιατί θα κοστίζει μόλις 99 δολάρια, παρά τα ποιοτικά τεχνικά του χαρακτηριστικά, ενώ το λογισμικό του θα είναι ανοικτού κώδικα, διευκολύνοντας έτσι τους προγραμματιστές στη δημιουργία νέων παιχνιδιών. Με τη δημοσιότητα που έχει αποκτήσει, μάλιστα, ήδη ορισμένα στούντιο σχεδίασης βιντεογκέιμ έχουν δηλώσει ότι θα ετοιμάσουν τίτλους αποκλειστικά για την παιχνιδοκονσόλα.

Το παράδειγμα του Ouya φιλοδοξεί να μιμηθεί το Rift της Oculus, ένα «σκάφανδρο» εικονικής πραγματικότητας για 3D βιντεοπαιχνίδια και άλλες εφαρμογές, το οποίο ενσωματώνει τρισδιάστατα γυαλιά ώστε αυτός που τα φορά να «βυθίζεται» στο ψηφιακό περιβάλλον.

Ηδη, λίγες ημέρες πριν λήξει η διορία χρηματοδότησης, η οποία έχει ορισθεί για την 1η Σεπτεμβρίου, η Oculus είχε ήδη συγκεντρώσει 1,5 εκατ. δολάρια από 6.200 υποψήφιους χρήστες, ποσό πολλαπλάσιο από τα 250.000 δολάρια που αναζητούσε.

Σε αυτό, ρόλο έπαιξαν οι κριτικές ειδικών που δοκίμασαν ένα πρωτότυπο στην έκθεση Ε3, υποστηρίζοντας ότι με το Rift τα παιχνίδια είναι στον ίδιο βαθμό ρεαλιστικά με το να φορούσε κανείς «σκάφανδρα» χιλιάδων δολαρίων, τα οποία προορίζονται για τον στρατό. Εξίσου δημοφιλή με τις συσκευές για βιντεογκέιμ είναι και τα καινοτόμα αξεσουάρ, όπως αποδεικνύει η περίπτωση του Pebble, του «έξυπνου» ρολογιού της Pebble Technology που χρηματοδοτήθηκε με 10,2 εκατομμύρια, αν και ο αρχικός στόχος δεν ξεπερνούσε τις 100.000. Το Pebble θα διαθέτει οθόνη ηλεκτρονικού μελανιού όπως και τα e-reader, για να είναι οι ενδείξεις του ευανάγνωστες ακόμη και σε έντονο φως, ενώ θα επικοινωνεί ασύρματα μέσω τεχνολογίας Bluetooth με οποιοδήποτε κινητό Android ή iPhone, ώστε να προβάλει τις εισερχόμενες κλήσεις ή τα SΜS.

Στην πραγματικότητα η οθόνη θα είναι πλήρως «ευέλικτη» με τον χρήστη να μπορεί να ρυθμίσει πλήρως τι θα εμφανίζεται σε αυτήν. Κάτι που συνέβαινε και στο TikTok της Minimal, που προηγήθηκε στο Kickstarter και το οποίο ήταν ουσιαστικά μία θήκη που μετέτρεπε κάθε iPod Nano σε «έξυπνο» ρολόι. Παρόλο που οι σχεδιαστές του TikTok αναζητούσαν μόλις 15.000 δολάρια, τα 950.000 δολάρια που προήλθαν από το Kickstarter τούς επέτρεψαν να κυκλοφορήσουν πιο γρήγορα το προϊόν τους.

Πάντως, αυξημένες πιθανότητες επιτυχίας φαίνεται να έχουν τα περιφερειακά που προορίζονται για τις «έξυπνες» συσκευές ή τους υπολογιστές της Apple. Ετσι, για παράδειγμα, το Elevation Dock, μία βάση για τα iPhone που σύμφωνα με το περιοδικό Wired «θα έπρεπε να την είχε κατασκευάσει εδώ και καιρό η ίδια η Apple», συγκέντρωσε 1,5 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου 2.000% περισσότερα χρήματα από τον αρχικό στόχο.

Τα ποσοστά για τα Hidden Radio & BlueTooth Speaker και Brydge, ένα ασύρματο ηχείο και ένα μεταλλικό πληκτρολόγιο για τα iPad, ήταν 751% και 886% αντίστοιχα, καθώς συγκέντρωσαν 940.000 και 800.000 δολάρια από τους εκατοντάδες υποστηρικτές.

Πείραμα για όλους

Οπως και στα υπόλοιπα πρότζεκτ, έτσι και σε όσα έχουν να κάνουν με την παραγωγή τεχνολογικών προϊόντων, ο βασικός κανόνας του Kickstarter είναι πως οι δημιουργοί της συσκευής θα πρέπει να ορίσουν ένα ποσό-στόχο το οποίο, αν δεν καλυφθεί μέσα στην προβλεπόμενη διορία, τότε δεν θα εισπράξουν ούτε τις «μικροχορηγίες» που έχουν συγκεντρώσει μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Οι χορηγίες αυτές ξεκινούν από το 1 δολάριο, οι οποίες τότε είναι ουσιαστικά δωρεές, και φτάνουν συνήθως μέχρι το ποσό προπαραγγελίας, με τους υποστηρικτές σε αυτήν την περίπτωση να προπληρώνουν στην πραγματικότητα για να αποκτήσουν το προϊόν, πριν αυτό κυκλοφορήσει στην αγορά.

Στην πλειονότητά τους, τα πρότζεκτ με τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση συνοδεύονται από κριτικές ειδικών που έχουν δοκιμάσει τις πρωτότυπες συσκευές, διασφαλίζοντας έτσι ότι δεν πρόκειται για απάτη. Ομως, η αλήθεια είναι ότι από τα 12 τέτοια πρότζεκτ, μόλις τα 4 έχουν οδηγήσει σε περιφερειακά, τα οποία κυκλοφορούν ήδη στο εμπόριο.

Αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι αυτό είναι φυσιολογικό, από τη στιγμή που οι εν λόγω εταιρείες προσπαθούν για πρώτη φορά να μετατρέψουν μια καινοτομία σε ένα μοντέλο που θα παραχθεί μαζικά. Αλλοι, ωστόσο, όπως ο Sascha Segan από το περιοδικό PC Magazine, προβλέπουν πως λόγω απειρίας, οι συγκεκριμένες ιδέες δεν θα φτάσουν ποτέ στα ράφια των καταστημάτων. Πάντως, όλοι συμφωνούν στο ότι η κατάληξη των πιο πολυδιαφημισμένων καινοτομιών από το Kickstarter θα κρίνει και το μέλλον της «χρηματοδότησης από το κοινό» στον χώρο της τεχνολογίας.