ΚΟΣΜΟΣ

Κατάληψη σχολής στη Βουδαπέστη

katalipsi-scholis-sti-voydapesti-561070210

BENJAMIN NOVAK / THE NEW YORK TIMES

Ανθρώπινη αλυσίδα σχημάτισαν συμβολικά χιλιάδες διαδηλωτές στη Βουδαπέστη, για να εκφράσουν τη στήριξή τους στην κατάληψη της σχολής θεάτρου και κινηματογράφου από φοιτητές της, που καταδικάζουν τις παρεμβάσεις της εθνικιστικής κυβέρνησης Ορμπαν στο ίδρυμα. Η αλυσίδα διαδηλωτών πέρασε προχθές χέρι με χέρι ψήφισμα, από την κατειλημμένη σχολή στα σκαλιά του Κοινοβουλίου, το οποίο ανακηρύσσει την αυτονομία του ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος. Η κατάληψη διαρκεί επί μία εβδομάδα.

«Η πρόσβαση στην εκπαίδευση είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα και δεν πρέπει να εξαρτάται από την πολιτική τοποθέτηση κάποιου», λέει ο 22χρονος φοιτητής της σχολής των περίπου 500 σπουδαστών, Πάνι Σούρντι. Αιτία της κατάληψης είναι αμφιλεγόμενος νόμος τον οποίο ψήφισε πέρυσι το κόμμα του Ορμπαν και μεταθέτει την κυριότητα του συγκεκριμένου δημόσιου πανεπιστημίου σε ιδιωτικό ίδρυμα. Η κυβέρνηση διόρισε, μάλιστα, νέο διοικητικό συμβούλιο, επιβεβαιώνοντας τους φόβους των φοιτητών για προσαρμογή του προγράμματος της σχολής στην εθνικιστική και συντηρητική ιδεολογία του Ορμπαν.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι οι αλλαγές θα επιτρέψουν στη σχολή «να λειτουργεί με μεγαλύτερη ανεξαρτησία από το κράτος» και ότι «θα βελτιώσουν τις ευκαιρίες των φοιτητών που σπουδάζουν θεατρικές τέχνες, τηλεόραση και κινηματογράφο». Την ίδια ώρα, υποστηρικτές των φοιτητών τροφοδοτούν την κατάληψη με τρόφιμα και άλλα εφόδια, με τους καταληψίες να δεσμεύονται ότι δεν θα υποχωρήσουν μπροστά στην κυβερνητική αυθαιρεσία.

«Ο Ορμπαν διεξάγει συνειδητό και αποφασιστικό πολιτιστικό πόλεμο», λέει ο 23χρονος πρόεδρος της φοιτητικής κοινότητας, Μιχάλι Τσέρνι. Ιδρυθείσα το 1865, η σχολή έχει να επιδείξει πολλούς σημαντικούς αποφοίτους, που έχουν τιμηθεί με κινηματογραφικά και άλλα βραβεία. Τον Αύγουστο, η κυβέρνηση θέσπισε νέους κανόνες λειτουργίας της σχολής, οι οποίοι αφαιρούν τις κρίσιμες αρμοδιότητες του προϋπολογισμού και της διοίκησης από την πρυτανεία, προκαλώντας την παραίτησή της εις ένδειξιν διαμαρτυρίας.

Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση Ορμπαν τροποποίησε το ουγγρικό σύνταγμα, ψήφισε νέο, ευνοϊκό για το κυβερνητικό κόμμα Φιντέζ, εκλογικό νόμο και προώθησε ριζική μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, με το ανώτατο δικαστήριο να ελέγχεται πλέον από ιδεολογικούς συμμάχους του πρωθυπουργού. Ο Ορμπαν και οι υποστηρικτές τους ελέγχουν πλήρως τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και τα περισσότερα ιδιωτικά. Η εθνικιστική εμμονή επηρέασε και τα πανεπιστήμια, με την κυβέρνηση να χρηματοδοτεί ερευνητικά ινστιτούτα τα οποία προωθούν αναθεωρητική εθνικιστική άποψη για την ουγγρική ιστορία.

Στη σχολή, η οργή γύρω από την πολιτική Ορμπαν στρέφεται εναντίον του Ατίλα Βινιάνσκι, του εθνικιστή θεατρικού σκηνοθέτη, που έχει στενούς δεσμούς με τον Ορμπαν, ο οποίος διορίσθηκε νέος πρόεδρος του συμβουλίου της. Ο Βινιάνσκι έχει κατηγορήσει επανειλημμένως τη σχολή, υποστηρίζοντας ότι το εκπαιδευτικό ίδρυμα όφειλε «να δίνει μεγαλύτερη έμφαση στο έθνος, στην πατρίδα και στον χριστιανισμό». Και  συνεχίζει: «Κανείς δεν θέλει να κλείσει κανένα ίδρυμα. Η αλλαγή, όμως, είναι αναγκαία. Το μόνο που έκανε η σχολή ήταν η προσφορά μονότονης, επιβλαβούς και ιδεολογικά στρατευμένης εκπαίδευσης».