ΟΛΛΑΝΔΙΑ

«Παράθυρο» για επιστροφή των λαφύρων

parathyro-gia-epistrofi-ton-lafyron-561116134

ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ. Πρόθυμα να επιστρέψουν εκθέματα, προϊόντα αποικιακής λαφυραγώγησης, εμφανίζονται τα μουσεία της Ολλανδίας, μετά τη δημοσίευση έκθεσης ειδικών, οι οποίοι εκτιμούν ότι η αποκατάσταση αρχαιολογικών και άλλων θησαυρών στις χώρες καταγωγής τους πρέπει να γίνει αμέσως και χωρίς όρους.

Το Εθνικό Μουσείο στο Αμστερνταμ φιλοξενεί 4.000 εκθέματα που προήλθαν από πρώην ολλανδικές αποικίες, κυρίως στη ΝΑ Ασία, μεταξύ τους και διαμάντι 70 καρατίων που ανήκε κάποτε στον σουλτάνο του Μπαντζαρμασίν στη νήσο Βόρνεο της σημερινής Ινδονησίας. Το διαμάντι εκτίθεται σήμερα σε αίθουσα του Ράιχσμουζεουμ του Αμστερνταμ.

Σύμφωνα με την έκθεση, εκατοντάδες χιλιάδες εκθέματα από τις αποικίες βρίσκονται σήμερα σε προθήκες, αλλά και αποθήκες, ολλανδικών μουσείων. «Οι ολλανδικές αποικιακές συλλογές περιέχουν ευρεία παλέτα αντικειμένων πολιτιστικής σημασίας, όπως έργα τέχνης, λατρευτικά αντικείμενα, κοσμήματα, ακόμη και εργαλεία», αναφέρει η έκθεση. Η Ολλανδία κατείχε αποικίες σε όλο τον κόσμο από τον 17ο έως και τα μέσα του 20ού αιώνα. Τα εκθέματα σε ολλανδικά μουσεία προέρχονται από την Ινδονησία, νησιά της Καραϊβικής και το Σουρινάμ της Λατινικής Αμερικής, το οποίο απέκτησε την ανεξαρτησία του μόλις το 1975.

Οι διευθυντές του Ράιχσμουζεουμ και του εθνολογικού μουσείου Τρόπενμουζεουμ στο Αμστερνταμ δήλωσαν ότι στηρίζουν το πόρισμα της επιτροπής, καλώντας σε επίσπευση των διαδικασιών απόδοσης των εκθεμάτων στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους, τα κράτη δηλαδή που προέκυψαν μετά την ανεξαρτησία από την Ολλανδία. «Αν δεν σου ανήκει, πρέπει να το επιστρέψεις», είχε πει η συντάκτρια της έρευνας, Λίλιαν Γκονσάλες, προτείνοντας τη σύσταση νέας επιτροπής με στόχο την έναρξη της διαδικασίας αναγνώρισης και απόδοσης των εκθεμάτων.

Μιλώντας στην εφημερίδα The Guardian, ο διευθυντής του Ράιχσμουζεουμ, Τάκο Ντίμπιτς, εξηγεί ότι το ίδρυμα έχει ήδη εγκαινιάσει έρευνα με στόχο την καταγραφή της προέλευσης κάθε αποικιακού εκθέματος, ενώ ασκεί παράλληλα πιέσεις στη νομοθετική εξουσία για τη δημιουργία νομικού πλαισίου για την επιστροφή των λαφύρων.

Η κυβέρνηση στη Χάγη έχει αποδείξει την προθυμία της για αποκατάσταση των αδικιών της αποικιοκρατίας σε ό,τι αφορά τους πολιτιστικούς θησαυρούς. Τον περασμένο Μάρτιο, χρυσοποίκιλτο ξιφίδιο, το οποίο είχε παραδώσει ηττηθείς από τον ολλανδικό στρατό πρίγκιπας της περιοχής της Τζακάρτα το 1830, επεστράφη τελικά στην Ινδονησία, 45 χρόνια μετά την πρώτη δέσμευση της ολλανδικής κυβέρνησης να το επιστρέψει. Το ξιφίδιο «κρις» με τη χαρακτηριστική κυματιστή λεπίδα και θήκη με επένδυση από πολύτιμα πετράδια, ανήκε στον πρίγκιπα Ντιπινεγκόρο, ο οποίος ηγήθηκε αποτυχημένης εξέγερσης κατά της ολλανδικής κυριαρχίας το 1830. Η τότε ολλανδική κυβέρνηση είχε υποσχεθεί να το επιτρέψει το 1975.