ΚΟΣΜΟΣ

Ελπίδα στις ΗΠΑ, ανάσα στον πλανήτη

Ελπίδα στις ΗΠΑ, ανάσα στον πλανήτη

Η ευπρέπεια και η αξιοπρέπεια επέστρεψαν στον Λευκό Οίκο. Την υπόσχεση αυτή, που υπογράμμισε ο Τζο Μπάιντεν στο ακροτελεύτιο τμήμα της παρθενικής του ομιλίας ως 46ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, συμμερίζονταν ως βεβαιότητα οι φίλοι και σύμμαχοι της Αμερικής σε όλο τον κόσμο, ανακουφισμένοι, στη μεγάλη τους πλειονότητα, από το τέλος της τρικυμιώδους, ιδιαίτερα κατά τους τελευταίους μήνες, προεδρίας Τραμπ.

elpida-stis-ipa-anasa-ston-planiti0
Η πρώτη γυναίκα αντιπρόεδρος των ΗΠΑ. Ο Τζο Μπάιντεν συγχαίρει την Κάμαλα Χάρις αμέσως μετά την ορκωμοσία της (φωτ. A.P. Photo / Carolyn Kaster).

Ο 78χρονος πολιτικός έδωσε τον καθιερωμένο όρκο στον εξώστη του Καπιτωλίου, που πριν από δύο ακριβώς εβδομάδες πολιορκούνταν από τον εξαγριωμένο όχλο του Τραμπ, ενώπιον του προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς, στις 12 το μεσημέρι. Λίγο νωρίτερα είχε ορκιστεί η Κάμαλα Χάρις, η πρώτη γυναίκα αντιπρόεδρος των ΗΠΑ. Μεγάλος απών από τη χθεσινή τελετή ήταν, με δική του επιλογή, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εκείνη την ώρα βρισκόταν ήδη στην έπαυλή του, στη Φλόριντα, έχοντας φύγει από την Ουάσιγκτον ως απόβλητος του αμερικανικού πολιτικού συστήματος. Ωστόσο, ο απερχόμενος αντιπρόεδρος Μάικ Πενς βρισκόταν εκεί, όπως και οι πρώην πρόεδροι Μπιλ Κλίντον, Τζορτζ Μπους και Μπαράκ Ομπάμα με τις συζύγους τους.

elpida-stis-ipa-anasa-ston-planiti1
Η Lady Gaga τραγουδάει τον εθνικό ύμνο των Ηνωμένων Πολιτειών (φωτ. REUTERS/Brendan McDermid).

Κάτω από το χιόνι που είχε αρχίσει να πέφτει και τον έντονο, ψυχρό άνεμο, ο Μπάιντεν άρχισε την ομιλία του με αναφορά στα δραματικά γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου, για να εκφράσει την πίστη του στη δύναμη της αμερικανικής δημοκρατίας. «Η βούληση του λαού εισακούστηκε. Μάθαμε άλλη μια φορά ότι η Δημοκρατία είναι πολύτιμη και εύθραυστη. Αυτή την ώρα, η Δημοκρατία έχει βγει νικήτρια. Είναι μια μέρα ιστορική, μια μέρα ελπίδας, ανανέωσης και αποφασιστικότητας». Το κεντρικό μήνυμα του Μπάιντεν ήταν ότι θα εργαστεί «ολόψυχα» για την αποκατάσταση της ενότητας ενός διχασμένου όσο ποτέ στην πρόσφατη ιστορία του έθνους. «Η πολιτική δεν πρέπει να μοιάζει με μια μαινόμενη πυρκαγιά, που καταστρέφει τα πάντα στο διάβα της», τόνισε χαρακτηριστικά. Με αναφορές στον Αβραάμ Λίνκολν και στον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, έδωσε μεγάλη έμφαση στην ανάγκη καταπολέμησης της «λευκής υπεροχής», του ρατσισμού και της «εσωτερικής τρομοκρατίας», όπως είπε, στον απόηχο των πρόσφατων ταραχών. «Να τελειώσουμε αυτό τον απολίτιστο πόλεμο» (uncivil war, λογοπαίγνιο που παραπέμπει στον εμφύλιο πόλεμο, civil war), είπε σε μια έμμεση αποδοκιμασία του προκατόχου του και υποσχέθηκε ότι θα είναι «πρόεδρος για όλους τους Αμερικανούς», είτε τον ψήφισαν είτε όχι.

Ενός λεπτού σιγή

elpida-stis-ipa-anasa-ston-planiti2
Η νεαρή ποιήτρια Αμάντα Γκόρμαν συγκίνησε με την ομιλία της (φωτ. A.P. Photo/Patrick Semansky).

Στη χθεσινή τελετή παρευρέθησαν μόλις περί τους 1.000 καλεσμένους, φορώντας μάσκες και κρατώντας τις αποστάσεις λόγω της πανδημίας, αντί για το πλήθος των δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων που παραδοσιακά συρρέουν μπροστά από το Καπιτώλιο. Ο Τζο Μπάιντεν κάλεσε τους παρευρισκομένους να τηρήσουν ενός λεπτού σιγή για τα πάνω από 400.000 θύματα της πανδημίας, δεσμευόμενος ότι θα λάβει αποφασιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των πολλαπλών δοκιμασιών που μαστίζουν τη χώρα του – την υγειονομική κρίση, τις οικονομικές επιπτώσεις της, το φυλετικό πρόβλημα, την κλιματική αλλαγή, αλλά και την αμφισβήτηση της θέσης της Αμερικής στον σύγχρονο κόσμο. «Είναι μια σπάνια ώρα, μια δύσκολη ώρα», είπε, παραπέμποντας στον Τσώρτσιλ και εκφράζοντας την πεποίθηση πως το αμερικανικό έθνος και η ηγεσία του είναι σε θέση να αρθούν στο ύψος των ιστορικών προκλήσεων.

Μετά την καθιερωμένη κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη, στο εθνικό κοιμητήριο του Αρλινγκτον, ο Τζο Μπάιντεν επρόκειτο να κατευθυνθεί στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου για να υπογράψει 15 προεδρικά διατάγματα, τα οποία ξηλώνουν μεγάλο μέρος της κληρονομιάς Τραμπ. Πρόκειται για μια ασυνήθιστη πράξη στη σύγχρονη αμερικανική ιστορία, δηλωτική της πρόθεσής του για ριζική αλλαγή πορείας σε κρίσιμους τομείς. Μεταξύ άλλων, τα προεδρικά διατάγματα αναμενόταν να θεσπίσουν την επιστροφή της Αμερικής στη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή και στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, διαμηνύοντας την επιστροφή των ΗΠΑ στην πολυμερή, διεθνή συνεργασία – αν και η επιστροφή στη διεθνή συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα δεν φαίνεται να είναι στις προτεραιότητές του. Αλλα προεδρικά διατάγματα επρόκειτο να θέσουν σε αναστολή κατασχέσεις κατοικιών και αποπληρωμές δανείων, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας, να θεσπίσουν την υποχρεωτική χρήση μάσκας σε δημόσια κτίρια, να άρουν τις ταξιδιωτικές απαγορεύσεις που είχε επιβάλει ο Τραμπ σε μουσουλμανικές χώρες και να σταματήσουν τη χρηματοδότηση του τείχους στα σύνορα με το Μεξικό. Προβλέπονταν επίσης διατάγματα κατά των διακρίσεων φυλής, φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού σε δημόσιες υπηρεσίες και για την προστασία παιδιών παράτυπων μεταναστών.