ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Επιχείρηση «χειραγώγηση της κοινής γνώμης»

Επιχείρηση «χειραγώγηση της κοινής γνώμης»

ΠΡΑΓΑ. Μια «φάρμα» με τρολ του Διαδικτύου ανακάλυψαν ερευνητές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Βόρειας Μακεδονίας. Οι εκατοντάδες πανομοιότυποι λογαριασμοί στο Τwitter είχαν δημιουργηθεί λίγο πριν από την προγραμματισμένη εκλογική αναμέτρηση του Απριλίου 2020 και διακινούσαν αντιδυτική προπαγάνδα. 

Η αρχή στη χώρα είχε γίνει δύο χρόνια νωρίτερα, στο δημοψήφισμα για την επικύρωση της συμφωνίας των Πρεσπών. Τότε, το Εργαστήριο Ψηφιακών Ερευνών του Atlantic Council είχε μελετήσει τη λειτουργία αυτοματοποιημένων λογαριασμών, που έστελναν μηνύματα για την εκστρατεία Bojkotiram (μποϊκοτάρω). Η εκστρατεία λειτούργησε στην πράξη ως ο ψηφιακός βραχίονας του συντηρητικού κόμματος VMRO, το οποίο επεδίωκε να μην επικυρωθεί η συμφωνία Τσίπρα – Ζάεφ. 

Τον Φεβρουάριο του 2020, ενόψει των βουλευτικών εκλογών που είχαν προγραμματισθεί για τον Απρίλιο, ο ερευνητής Ονιάν Ντενκόφσκι, του Ινστιτούτου Μελετών Ασφαλείας της Πράγας, ξεκίνησε να μελετά αντίστοιχες απόπειρες διαδικτυακού επηρεασμού της κοινής γνώμης. Διαπίστωσε ότι στο διάστημα Φεβρουαρίου – Απριλίου παρατηρήθηκε κύμα δημιουργίας νέων λογαριασμών πολιτικού περιεχομένου, οι οποίοι δεν φαινόταν να συνδέονται με πραγματικούς ανθρώπους.

Επρόκειτο για αυτοματοποιημένους λογαριασμούς, που δημιουργούνται μαζικά, όπως πρόδιδαν τα ονόματά τους, τα οποία ακολουθούσαν μία από τις δύο τυπολογίες: είτε μεγάλη σειρά τυχαίων γραμμάτων και αριθμών είτε ένα γνωστό όνομα ακολουθούμενο από μικρότερη σειρά τυχαίων αριθμών.  

Οι περισσότεροι λογαριασμοί δαιμονοποιούσαν τους Σοσιαλδημοκράτες του Ζόραν Ζάεφ ή διάφορους Δυτικούς αξιωματούχους, διακινούσαν αναρτήσεις του συντηρητικού VMRO και του αριστερού Λεβίκα, εναντιούμενοι στην αλλαγή ονόματος της χώρας και στην ένταξή της στους ευρωατλαντικούς θεσμούς. Η έρευνα εξέτασε πάνω από 50.000 αναρτήσεις 5.500 διαφορετικών χρηστών. Πολλοί διέδιδαν αναρτήσεις μερικών «κεντρικών» λογαριασμών, οι οποίοι λειτουργούσαν τουλάχιστον εν μέρει αυτοματοποιημένα, αν κρίνει κανείς από το γεγονός ότι δημοσίευαν δεκάδες αναρτήσεις επί καθημερινής βάσης.