ΚΟΣΜΟΣ

Τέξας, γλίστρησε στον πάγο η «Ηλεκτρική Αξιοπιστία»

Εκατομμύρια Αμερικανοί χωρίς ρεύμα, θέρμανση, νερό εν μέσω βαρυχειμωνιάς

Τέξας, γλίστρησε στον πάγο η «Ηλεκτρική Αξιοπιστία»

Υπάρχουν, αναμφιβόλως, και πιο επιτυχημένες ονομασίες. Ο διαχειριστής του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας του Τέξας, που άφησε 4 εκατομμύρια καταναλωτές χωρίς ρεύμα υπό συνθήκες παγετού ονομάζεται «Συμβούλιο Ηλεκτρικής Αξιοπιστίας» (ERCOT).

Οι Τεξανοί είχαν όλο τον χρόνο να γελάσουν πικρά, κλεισμένοι καθώς ήταν στα σπίτια τους, χωρίς ηλεκτρικό, θέρμανση και σε πολλές περιπτώσεις νερό τουλάχιστον δύο ημέρες – σε κάποιες περιπτώσεις τέσσερα εικοσιτετράωρα. 

Πάνω από 30 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην πολιτεία είτε απευθείας από το κρύο είτε από τις απεγνωσμένες προσπάθειες να ζεσταθούν, καταφεύγοντας σε αυτοκίνητα με τη μηχανή στο ρελαντί, που γέμιζε με μονοξείδιο του άνθρακα τα γκαράζ, ή μεταφέροντας τις ψησταριές σε εσωτερικούς χώρους, με αποτέλεσμα και πάλι να κινδυνεύουν από δηλητηρίαση. 

Παγωμένα σιντριβάνια, ένα αυτοκίνητο καλυμμένο με παχύ στρώμα πάγου επειδή είχε παρκάρει κάτω από έναν σωλήνα που έσταζε, σταλακτίτες πάγου να κρέμονται κάτω από ανεμιστήρα οροφής στο εσωτερικό κτιρίου στο Ντάλας. Σπίτια χωρίς μόνωση, δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας απροετοίμαστο, κάτοικοι ασυνήθιστοι σε τέτοιες θερμοκρασίες, που έδωσαν μάχη για να επιβιώσουν, καθώς το εμφιαλωμένο νερό εξαντλούνταν στα σούπερ μάρκετ, στα οποία δεν μπορούσαν να φθάσουν με τα αυτοκίνητά τους λόγω κλειστών δρόμων. 

Και μέσα σε όλα αυτά, μια πολιτική ηγεσία σε ρεσιτάλ αδιαφορίας τόσο προκλητικό, που αν είχε βγει από σενάριο ταινίας, θα απορριπτόταν ως υπερβολικό.

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τεντ Κρουζ, του οποίου η βασική δουλειά ώς τώρα ήταν να υπερασπίζεται τον Ντόναλντ Τραμπ, το βράδυ της Τετάρτης ξεγλίστρησε με την οικογένειά του από το παγωμένο Χιούστον και πήγε διακοπές στο θέρετρο Κανκούν του Μεξικού. Η κακοκαιρία λειτούργησε ως προβολέας που αποκάλυπτε το ποιόν των δημοσίων προσώπων.

Την ίδια ώρα, ο νεαρός πολιτικός των Δημοκρατικών Μπέτο Ο’ Ρουρκ χρησιμοποιούσε το δίκτυό του για να εντοπίζει ευάλωτους ηλικιωμένους, που είχαν μείνει αβοήθητοι στα σπίτια τους, ενώ από τη Νέα Υόρκη, η Αλεξάντρια Οκάζιο Κορτέζ διοργάνωνε, εν ριπή οφθαλμού, εκστρατεία χρηματοδότησης για τις οργανώσεις που πολεμούν τη φτώχεια στην πολιτεία. 

Σε ένα από τα εμβολιαστικά κέντρα του Χιούστον, η διακοπή ρεύματος και η βλάβη της γεννήτριας προκάλεσαν την απόψυξη εμβολίων, υποχρεώνοντας τους γιατρούς να τρέχουν για να βρουν 8.000 ανθρώπους μέσα σε λίγες ώρες, ώστε να μην πάνε τα φιαλίδια χαμένα: τα κατάφεραν, εμβολιάζοντας μαζικά ανθρώπους σε τρία νοσοκομεία, σε ένα ημιέρημο πανεπιστημιακό κτίριο και σε μία φυλακή.

Την ίδια ώρα, όμως, εκατομμύρια άνθρωποι που άκουγαν επί ένα χρόνο ότι πρέπει να πλένουν τα χέρια τους πολύ σχολαστικά δεν είχαν νερό, ενώ οι πιο ευάλωτοι, αντί να αποφεύγουν τον συνωστισμό, ήταν ευγνώμονες αν έβρισκαν μια θέση σε κάποιο υπερπλήρες θερμαινόμενο καταφύγιο. 

Και όλα αυτά ήταν το καλό σενάριο. Στο κακό σενάριο, τα μπλακ άουτ θα ήταν ανεξέλεγκτα και το ηλεκτρικό δίκτυο της πολιτείας θα έπρεπε να διακόψει ολοσχερώς την λειτουργία του, με την κανονικότητα να επανέρχεται πολύ αργότερα.

Το σενάριο αυτό δεν προέκυψε από τα χείλη κάποιου επαγγελματία κινδυνολόγου, αλλά από τους «αξιόπιστους» της ERCOT, συγκεκριμένα τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Μπιλ Μάγκνες. «Η βασική δουλειά μας είναι να αποφύγουμε το καταστροφικό σενάριο. Απείχαμε από αυτό δευτερόλεπτα ή λεπτά», είπε ο Μάγκνες.  

Κοινώς: Το ηλεκτρικό δίκτυο της πολιτείας είναι εντελώς απροετοίμαστο για ακραία καιρικά φαινόμενα. Το πολικό ψύχος του 2011, που είχε επίσης οδηγήσει σε μπλακ άουτ για τους ίδιους λόγους (υπερβάλλουσα ζήτηση λόγω αυξημένων αναγκών θέρμανσης σε συνδυασμό με μειωμένη προσφορά λόγω παγώματος αγωγών φυσικού αερίου και μηχανολογικού εξοπλισμού κρίσιμου για τη λειτουργία μονάδων άνθρακα και πυρηνικών αντιδραστήρων) δεν δίδαξε απολύτως τίποτα στους αρμοδίους.

Εννοείται ότι υπάρχουν τρόποι να λειτουργεί ένα ηλεκτρικό δίκτυο σε συνθήκες παγετού, αλλιώς ο Καναδάς, η Σκανδιναβία και η Σιβηρία θα ήταν μονίμως χωρίς ρεύμα. Χρειάζεται όμως η κατάλληλη προετοιμασία, ο αρμόζων σχεδιασμός και οι ανάλογες επενδύσεις, οι οποίες στο Τέξας δεν έχουν γίνει. Ακόμη χειρότερα, η συγκεκριμένη πολιτεία είναι σαν ένα «νησί» μέσα στις ΗΠΑ, λειτουργώντας το δικό της ηλεκτρικό δίκτυο, μη διασυνδεδεμένο με τα δύο άλλα μεγάλα δίκτυα της χώρας, το ανατολικό και το δυτικό, ώστε να αποφύγει τις ομοσπονδιακές ρυθμιστικές αρχές και να αφήσει τις ενεργειακές εταιρείες να παίζουν χωρίς αντίπαλο. Ετσι, στη στιγμή της ανάγκης το Τέξας δεν μπόρεσε καν να βασιστεί στις εισαγωγές.  
Σε μια πολιτεία-παγκόσμιο κέντρο παραγωγής υδρογονανθράκων, με πλήρως απελευθερωμένη αγορά ενέργειας, στην οποία οι εταιρείες δεν έχουν καμία υποχρέωση να προχωρούν σε επενδύσεις που αυξάνουν την ανθεκτικότητα του δικτύου, μια πολιτεία στην οποία εδώ και δεκαετίες κυβερνούν οι Ρεπουμπλικανοί, ποιος φταίει για το ανείπωτο χάλι των τελευταίων ημερών; Μα φυσικά οι Δημοκρατικοί. Ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης, Γκρεγκ Αμποτ, βρήκε τον χρόνο να βγει στο δίκτυο Φοξ Νιουζ και να ισχυριστεί ότι για το μπλακ άουτ φταίει το «πράσινο new deal» του Δημοκρατικού προέδρου Μπάιντεν, που δεν έχει βέβαια ακόμη εφαρμοστεί στην πολιτεία του, ούτε και πουθενά αλλού. 

texas-glistrise-ston-pago-i-ilektriki-axiopistia0
Στο συγκεκριμένο σπίτι έχει αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση αλλά όχι η υδροδότηση. Ο ιδιοκτήτης λιώνει χιόνι.
Φωτ. Ilana Panich-Linsman / The New York Times

Πώς έφθασαν εκεί άνεμοι της Αρκτικής;

Η ρητορική του κυβερνήτη Αμποτ, για τις «παγωμένες ανεμογεννήτριες» που δήθεν προκάλεσαν το μπλακ άουτ, διαψεύσθηκε από το υπουργείο Ενέργειας του Τέξας, το οποίο ανέφερε ως βασικές αιτίες για τα μπλακ άουτ «τις επιπτώσεις του παγετού στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, άνθρακα, ακόμη και στα πυρηνικά εργοστάσια».

Για τους Ρεπουμπλικανούς, που έχουν στενούς δεσμούς με τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων, το σημαντικότερο είναι να μην τεθεί καν το ερώτημα πώς έφθασαν οι άνεμοι της Αρκτικής στις ξηρές και ζεστές πεδιάδες της πολιτείας. Σύμφωνα με τους κλιματολόγους, η κλιματική αλλαγή καθιστά πιθανότερα τα επεισόδια πολικού ψύχους σε νοτιότερες περιοχές, παρότι κατά μέσον όρο οι χειμώνες γίνονται θερμότεροι.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι παγωμένοι άνεμοι που συνήθως περιδινούνται γύρω από τον βόρειο πόλο (πολική δίνη) μετατοπίζονται εξαιτίας της υπερθέρμανσης της Αρκτικής, που βρίσκεται σε εξέλιξη με ταχύτερους ρυθμούς από ό,τι η υπερθέρμανση στις εύκρατες ζώνες.