ΚΟΣΜΟΣ

Βίκτορ Όρμπαν: Επιδιώκει να ελέγξει και τα ΑΕΙ

viktor-ormpan-epidiokei-na-elegxei-kai-ta-aei-561346795

ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ. Νέο νόμο ψήφισε χθες το Κοινοβούλιο της Ουγγαρίας, δημιουργώντας ανεξάρτητα ιδρύματα, τα οποία θα αναλάβουν τη διοίκηση πανεπιστημίων και πολιτιστικών θεσμών. Επικριτές του νομοθετήματος υποστηρίζουν ότι αποτελεί μέρος της εκστρατείας του κυβερνώντος κόμματος, Φιντέζ, να βάλει την ιδεολογική του σφραγίδα στην ανώτατη παιδεία και τον πολιτισμό.

Τα ουγγρικά πανεπιστήμια είναι σήμερα κρατικά, αλλά απολααύουν σημαντικής αυτονομίας, χάρη στη μακρά ιστορία τους, που χρονολογείται από τον 14ο αιώνα. Το νομοσχέδιο που συνέταξε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του ακροδεξιού λαϊκιστή πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπαν ορίζει ότι τα πανεπιστήμια θα πρέπει να διοικούνται από ιδρύματα, καθώς «οι σύγχρονες συνθήκες απαιτούν επανεξέταση του ρόλου του κράτους», υποστηρίζοντας ότι αυτά τα ανεξάρτητα ιδρύματα θα διαχειρίζονται πιο αποτελεσματικά την ανώτατη παιδεία. Το κόμμα Φιντέζ του Ορμπαν διαθέτει πλειοψηφία δύο τρίτων στο Κοινοβούλιο της Βουδαπέστης.

Η κυβέρνηση σχεδιάζει τώρα να διορίσει τα διοικητικά συμβούλια των ιδρυμάτων, τα οποία θα έχουν στη δικαιοδοσία τους την ακίνητη περιουσία των πανεπιστημίων, εισπράττοντας παράλληλα δισεκατομμύρια ευρώ σε ευρωπαϊκές επιδοτήσεις. «Σχεδιάζετε να παραδώσετε τα απομεινάρια του εθνικού πλούτου στα ιδρύματα αυτά χωρίς το παραμικρό τίμημα», είπε η βουλευτής του κόμματος των Πρασίνων LMP, Ερζεμπέτ Σμουκ.

Απαντώντας στις καταγγελίες της αντιπολίτευσης, ο πρωθυπουργός Ορμπαν δήλωσε από το βήμα της Βουλής ότι τα κρατικά πανεπιστήμια δεν ιδιωτικοποιούνται και ότι η κυβέρνησή του επενδύει στην ανώτατη παιδεία, εξοπλίζοντας τα νέα ιδρύματα με σημαντικά κεφάλαια.

Ο Ορμπαν, που εξελέγη το 2010, προωθεί «χριστιανικές, συντηρητικές αξίες», αντιτιθέμενος σθεναρά στη μετανάστευση, περιορίζοντας την τεκνοθεσία για ομοφυλόφιλα ζευγάρια και εμποδίζοντας τη νομική αναγνώριση των διεμφυλικών ατόμων. Ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Κορβίνους, στη Βουδαπέστη, και πρώην υπουργός στην πρώτη κυβέρνηση Ορμπαν, το 1998, Ατίλα Τσικάν, υποστηρίζει ότι η πρωτοβουλία ίδρυσης των ιδρυμάτων διοίκησης των πανεπιστημίων αποτελεί μέρος του «ιδεολογικού πολέμου» που έχει κηρύξει ο πρωθυπουργός. «Δεν το κρύβουν. Αφού κατέκτησαν την πολιτική και την οικονομική εξουσία, επιδιώκουν τώρα να αναλάβουν και την ιδεολογική», λέει ο Τσικάν.

Η πρωτοβουλία του Ορμπαν προχώρησε μετά την ενίσχυση του κυβερνητικού ελέγχου των πανεπιστημίων και την εξώθηση σε κλείσιμο του χρηματοδοτούμενου από το ίδρυμα Σόρος Πανεπιστημίου της Κεντρικής Ευρώπης, το 2019. Το νομοθέτημα αναφέρει ότι «η κύρια επιδίωξη είναι τα ιδρύματα να προστατεύουν ενεργά την επιβίωση και την ευημερία του έθνους, καθώς και τον εμπλουτισμό των πνευματικών του θησαυρών». Τα ιδρύματα που θα αναλάβουν τη διοίκηση πανεπιστημίων θα έχουν, επίσης, ως αποστολή τους «τη διασφάλιση της εθνικής ταυτότητας». Η ουγγρική αντιπολίτευση υπογράμμισε ότι ο διορισμός υποστηρικτών του Φιντέζ, ακόμη και υπουργών της κυβέρνησης, στα διοικητικά συμβούλια των ιδρυμάτων θα επιτρέψει στον Ορμπαν να συνεχίσει να ασκεί επιρροή στα πανεπιστήμια, ακόμη και σε περίπτωση ήττας του στις βουλευτικές εκλογές του 2022.

Η Αντζελα Αράτο, βουλευτής της αντιπολιτευόμενης Δημοκρατικής Συμμαχίας, είπε ότι το νομοσχέδιο θα στερήσει «την ιδιοκτησία, τις παραδόσεις, τις κοινότητες και τη γνώση» από τον ουγγρικό λαό, παραδίδοντάς τα στους συμμάχους του Ορμπαν. Τον Οκτώβριο, φοιτητές του Πανεπιστημίου Θεάτρου και Κινηματογράφου απέκλεισαν το πανεπιστήμιο διαμαρτυρόμενοι για την επιβολή διορισμένου από την κυβέρνηση συμβουλίου πρυτανείας, το οποίο απειλούσε την ανεξαρτησία της σχολής.