ΚΟΣΜΟΣ

«Εκτός κάθε ορίου» καλπάζει στην Ινδία η πανδημία

Ανεπαρκής η διεθνής βοήθεια

ektos-kathe-orioy-kalpazei-stin-india-i-pandimia-561349627

Στα τέλη Ιανουαρίου, στο διαδικτυακό φόρουμ του Νταβός, ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι αναφέρθηκε απαξιωτικά σε όσους προέβλεπαν ότι ο κορωνοϊός θα σαρώσει τη χώρα του και παρουσίασε την πανδημία στην Ινδία περίπου ως παρελθόν. Μίλησε για πολύ μικρό αριθμό θανάτων, για το γεγονός ότι η χώρα είναι η μεγαλύτερη παραγωγός εμβολίων στον κόσμο, ότι μετατράπηκε πολύ γρήγορα από εισαγωγό προστατευτικού εξοπλισμού σε εξαγωγό, ότι εμβολίασε ταχύτατα τους υγειονομικούς και ότι στους επόμενους μήνες θα εμβολιαστούν 300 εκατομμύρια ηλικιωμένοι και ανήκοντες σε ευπαθείς ομάδες. 

Το πρόβλημα με τα success stories είναι όταν αυτοί που τα διακινούν τα πιστεύουν κιόλας. Πλέον, δυστυχώς, η κατάσταση στη δεύτερη πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου έχει ξεφύγει εντελώς και η αίσθηση είναι ότι πρόκειται για μια άνευ προηγουμένου τραγωδία. «Προχθες πέθανε ένας συνάδελφός μου που δεν μπορούσε να βρει οξυγόνο», λέει η Ινδή ακαδημαϊκός και οικονομολόγος Τζαγιάτι Γκος. «Πολλοί από τους φίλους μου που έχουν πεθάνει δεν μπόρεσαν καν να κάνουν τεστ». Η Γκος συγγράφει βιβλίο με θέμα τις οικονομικές πτυχές της κρίσης, ενώ σε πρόσφατο άρθρο της στο περιοδικό Economist κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να άρει τα τεχνητά εμπόδια στην παραγωγή εμβολίων, ώστε να γίνουν τα εμβόλια παγκόσμιο κοινό αγαθό.  

Η διεθνής κοινότητα δεν απαντά ή μάλλον απαντά στέλνοντας στην Ινδία οχήματα μεταφοράς οξυγόνου, αναπνευστήρες και υλικά για την παρασκευή εμβολίων – πυροσβεστικές επεμβάσεις σε ένα βαθύ πρόβλημα που χρειάζεται πολύ πιο ριζική αντιμετώπιση. Τα ρεκόρ θανάτων που καταγράφει καθημερινά η Ινδία (πάνω από 3.000 την ημέρα, 200.000 συνολικά) είναι η κορυφή του παγόβουνου αυτού που πραγματικά συμβαίνει στη χώρα. Ο δημοσιογράφος των Financial Times Τζον Μπερν-Μέρντοκ συγκέντρωσε τα δημοσιευμένα στοιχεία από επτά ινδικές περιφέρειες και τα συνέκρινε με τα επίσημα στοιχεία της κεντρικής κυβέρνησης. Βρήκε ότι οι πραγματικοί θάνατοι ήταν 10 φορές περισσότεροι από αυτούς που καταχωρίζονται. Αλλες έρευνες τοπικών ινδικών εφημερίδων καταλήγουν σε αντίστοιχα συμπεράσματα. Ταφικές πυρές στήνονται σε πάρκα, σε γήπεδα μπάσκετ, έξω από τα αποτεφρωτήρια που ξεχειλίζουν. Σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει γιατρός που να πιστοποιεί ότι ο θάνατος επήλθε από κορωνοϊό. 

Αυτό που η κυβέρνηση έως τώρα ονόμαζε success story ήταν απλά ένας ιός που κινείτο χωρίς να ελέγχεται με αρκετά τεστ, χωρίς να καταγράφονται όλοι οι θάνατοι και χωρίς να λαμβάνονται τα απαιτούμενα μέτρα. Οταν η χώρα επλήγη από το πρώτο κύμα, ο Μόντι προχώρησε σε ένα δραματικό πανεθνικό lockdown, το οποίο προξένησε προβλήματα επιβίωσης. Χωρίς υποστήριξη προς όσους έχασαν το εισόδημά τους, το lockdown ήταν αναγκαστικά βραχύβιο. Και ενώ το γεγονός ότι οι Ινδοί επέστρεψαν στις δουλειές τους θα μπορούσε να δικαιολογηθεί ως αναγκαστικό για λόγους επιβίωσης, στη χώρα δεν έγινε μόνο αυτό. Ανοιξαν τα πάντα. Οι ινδουιστικές οργανώσεις που στηρίζουν τη συντηρητική κυβέρνηση της χώρας επέμεναν να συνεχίσουν κανονικά όλες τις μαζικές τελετές και θρησκευτικές γιορτές, όπου θρησκευτική γιορτή στην Ινδία σημαίνει συρροή εκατομμυρίων ανθρώπων. Η γνωστή και από τους φανατικούς άλλων θρησκειών επωδός ότι η πίστη θα νικήσει τον κορωνοϊό οδήγησε όχι μόνο στη διενέργεια του ετήσιου φεστιβάλ Κουμπ Μελά, αλλά και στο να επισπευσθεί, να γίνει δηλαδή ένα χρόνο νωρίτερα, η μεγάλη εκδοχή του φεστιβάλ, που κανονικά γίνεται κάθε δώδεκα χρόνια (κάποιοι «ειδικοί» είπαν ότι η φετινή χρονιά ήταν ιδανική λόγω της θέσης των πλανητών).  

Στον θρησκευτικό ανορθολογισμό προστέθηκαν οι πολιτικοί υπολογισμοί, καθώς μαζικές προεκλογικές συγκεντρώσεις διενεργούνται ακόμη και σήμερα, ενόψει των τοπικών εκλογών στη Βεγγάλη. Η κεντρική κυβέρνηση έχει αναθέσει στις χρεοκοπημένες κυβερνήσεις των κρατιδίων την ευθύνη για τους εμβολιασμούς και έτσι, ενώ η καταστροφή μαίνεται, μπορεί να πετάει δύο μπαλάκια. Ενα προς τα πάνω, προς τη διεθνή κοινότητα που δεν αναστέλλει την ισχύ των πατεντών, και ένα προς τα κάτω, προς τις τοπικές κυβερνήσεις, στις οποίες έχει μεταθέσει όλα τα βάρη.

Η μετάλλαξη και τα εμβόλια

Η εντύπωση που επικρατούσε ήταν ότι η Ινδία θα γλίτωνε τα χειρότερα επειδή έχει εξαιρετικά νεανικό πληθυσμό. Το ερώτημα που μελετούν τώρα οι επιστήμονες είναι αν η νέα παραλλαγή του ιού πλήττει τις νεαρές ηλικίες εξίσου με τις μεγαλύτερες, αν είναι πιο μεταδοτική και αν τα υπάρχοντα εμβόλια προσφέρουν επαρκή προστασία. «Δεν έχουμε ενδείξεις ότι πρόκειται για μετάλλαξη που δεν μπορεί να εμποδιστεί από τα εμβόλια», δήλωσε στο BBC ο διευθυντής ερευνών για το γονιδίωμα του ιού στο Ινστιτούτο Σάνγκερ, Τζεφ Μπάρετ. Η παραλλαγή εμφανίστηκε στη Βομβάη, την οικονομική πρωτεύουσα της χώρας, και αφορά τουλάχιστον το 50% των κρουσμάτων του κρατιδίου Μαχαράταστρα. Συνδυάζει στοιχεία από τη νοτιοαφρικανική και τη βραζιλιάνικη παραλλαγή, αποδεικνύοντας ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται σε έναν αγώνα δρόμου. Για να διαπιστώσουμε πώς τα πάμε στον αγώνα αυτό, αρκεί να δούμε ότι στην Ινδία, η οποία λόγω πυκνότητας πληθυσμού προσφέρει ιδανικές συνθήκες για κυκλοφορία του ιού και συνεπώς για μεταλλάξεις, έχει εμβολιαστεί με μία δόση μόλις το 10% του πληθυσμού.