ΚΟΣΜΟΣ

ΝΑΤΟ: Απειλή η Ρωσία, πρόκληση η Κίνα

nato-apeili-i-rosia-proklisi-i-kina-561399352

Εβδομήντα δύο χρόνια μετά την ίδρυσή του ως συμμαχία των χωρών του Βορείου Ατλαντικού, με λόγο ύπαρξης την ανάσχεση της Σοβιετικής Ενωσης, το ΝΑΤΟ στρέφει την προσοχή του στη ζώνη Ασίας – Ειρηνικού. Για πρώτη φορά στην ιστορία της Συμμαχίας το κοινό ανακοινωθέν της συνόδου κορυφής που συμφωνήθηκε στις Βρυξέλλες αναγορεύει την αναδυόμενη ασιατική δύναμη όχι ως οικονομικό εταίρο, αλλά ως «συστημική» πρόκληση για τον δυτικό κόσμο. «Οι διακηρυγμένες φιλοδοξίες της Κίνας και η δυναμική συμπεριφορά της θέτουν συστημικές προκλήσεις για τη διεθνή τάξη, που βασίζεται σε κανόνες, και για πεδία που σχετίζονται με την ασφάλεια της Συμμαχίας», υποστηρίζουν οι ηγέτες στο μακροσκελές (αποτελείται από 79 σημεία) κοινό ανακοινωθέν της συνόδου. Η περισσότερο επικριτική από κάθε άλλη φορά στάση έναντι της Κίνας φέρει τη σφραγίδα του νέου προέδρου των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν.

Μία ημέρα νωρίτερα, η σύνοδος κορυφής της ομάδας G7 στην Κορνουάλη της Αγγλίας, όπου επίσης πρωταγωνίστησε ο Μπάιντεν, καυτηρίασε την κινεζική ηγεσία για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Σινγιάνγκ, παραβίαση της αυτονομίας του Χονγκ Κονγκ και εκφοβιστικές πρακτικές έναντι της Ταϊβάν. Η Κίνα έκανε λόγο για συκοφαντία και για απαράδεκτη παρέμβαση στα εσωτερικά της. Η αλήθεια είναι ότι ο χαρακτηρισμός της Κίνας ως «πρόκλησης» είναι σαφώς ηπιότερος εκείνου που χρησιμοποιεί το κοινό ανακοινωθέν για τη Ρωσία, η οποία συνεχίζει να περιγράφεται ως «απειλή» για τη Συμμαχία. Αρκετές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ δεν είναι διατεθειμένες να δεχθούν ότι οι μεγάλες κινεζικές επενδύσεις στα λιμάνια, στους σιδηροδρόμους ή στα δίκτυα επικοινωνιών τους θέτουν ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Ακόμη και ο Βρετανός πρωθυπουργός, Μπόρις Τζόνσον, θεώρησε υποχρέωσή του να διευκρινίσει ότι δεν πρέπει να εξισωθεί η Κίνα με τη Ρωσία και να προσθέσει: «Δεν νομίζω ότι κάποιος στο τραπέζι (της συνόδου) προτίθεται να εμπλακεί σε έναν νέο ψυχρό πόλεμο με την Κίνα».

Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά το τέλος της συνόδου, ο Τζο Μπάιντεν διαβεβαίωσε ότι «το άρθρο 5 (που προβλέπει συλλογική άμυνα σε περίπτωση επίθεσης σε κράτος-μέλος) είναι ιερή, αμετακίνητη υποχρέωση» των ΗΠΑ, και τόνισε τον κρίσιμο ρόλο του ΝΑΤΟ για τα αμερικανικά συμφέροντα. Διαβεβαιώσεις που συνιστούν ριζική αλλαγή κατεύθυνσης έναντι του προκατόχου του, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε κηρύξει «παρωχημένο» το ΝΑΤΟ, στρέφοντας σχεδόν αποκλειστικά το ενδιαφέρον του στις χαμηλές, σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, αμυντικές δαπάνες των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών-μελών.

Αναφορικά με την επικείμενη συνάντησή του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, η οποία θα λάβει χώρα αύριο στη Γενεύη, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν επιθυμεί σύγκρουση με τη Ρωσία, αλλά εννοεί να καταστήσει σαφείς τις κόκκινες γραμμές στον Ρώσο ομόλογό του. Αν και δεν απολογήθηκε για το γεγονός ότι πρόσφατα χαρακτήρισε «φονιά» τον Πούτιν, αυτήν τη φορά τον περιέγραψε ως «πανέξυπνο, σκληρό, άξιο αντίπαλο». Με αφορμή ερώτηση δημοσιογράφου, προειδοποίησε ότι αν ο Ρώσος αντιπολιτευόμενος πολιτικός Αλεξέι Ναβάλνι πεθάνει στη φυλακή, το γεγονός αυτό θα έχει σοβαρές συνέπειες για τη θέση της Ρωσίας απέναντι στη διεθνή κοινότητα και στον ίδιο προσωπικά.

Νωρίτερα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε ζητήσει από το ΝΑΤΟ ένα καθαρό «ναι» ή «όχι» στο αίτημα της χώρας του για ένταξη στη Συμμαχία. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, στη συνέντευξη Τύπου, ο Τζο Μπάιντεν δήλωσε ότι η πόρτα της Συμμαχίας παραμένει ανοικτή, προσέθεσε όμως ότι η Ουκρανία οφείλει να ανταποκρίνεται στα κριτήρια ένταξης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση της διαφθοράς και της δύναμης των ολιγαρχών, κάτι που δεν ισχύει σήμερα.