ΚΟΣΜΟΣ

Μπάιντεν – Πούτιν: Realpolitik με χαμηλές προσδοκίες

mpainten-poytin-realpolitik-me-chamiles-prosdokies-561402301

ΓΕΝΕΥΗ. Οι πρόεδροι των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, και της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, συναντήθηκαν χθες στη Γενεύη σε μια σύνοδο κορυφής που άνοιξε τον δρόμο για ολοκληρωμένο, διμερή διάλογο για τους πυρηνικούς εξοπλισμούς και την ασφάλεια των ηλεκτρονικών υποδομών. Σε μια απτή ένδειξη αυτού που ο Πούτιν αποκάλεσε «αναλαμπές ελπίδας και εμπιστοσύνης», μετά τη σύνοδο ανακοινώθηκε ότι οι πρέσβεις των δύο χωρών, που είχαν αποσυρθεί εξαιτίας των εντάσεων των τελευταίων μηνών, θα επιστρέψουν στα πόστα τους. 

«Σήμερα επαναβεβαιώνουμε την αρχή ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να έχει νικητή και δεν πρέπει να γίνει ποτέ» ανέφεραν οι δύο πρόεδροι στο κοινό ανακοινωθέν. Κοινή συνισταμένη των χωριστών δηλώσεών τους προς τον Τύπο μετά τη σύνοδο ήταν η συγκρατημένη αισιοδοξία, με τον Τζο Μπάιντεν να αναφέρει χαρακτηριστικά: «Θα φανεί σε τρεις, σε έξι μήνες αν πράγματι θα ξεκινήσει ο στρατηγικός διάλογος, αν θα σχηματιστεί πλαίσιο διαχείρισης της κυβερνοασφάλειας και αν θα απελευθερωθούν Αμερικανοί κρατούμενοι από ρωσικές φυλακές». Ο Μπάιντεν επεσήμανε ότι η Ρωσία «δεν έχει συμφέρον για έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο» και επιβεβαίωσε τη δήλωση του Πούτιν ότι οι συζητήσεις έγιναν σε εποικοδομητικό κλίμα, χωρίς απειλές και εντάσεις.

«Πότε έχετε ξαναδεί δύο ηγέτες να έχουν συζήτηση τετ α τετ δύο ωρών;» ρώτησε χαρακτηριστικά ο Μπάιντεν τους δημοσιογράφους, οι οποίοι απόρησαν για ποιο λόγο η σύνοδος κορυφής τερματίστηκε έπειτα από τρεις ώρες, αντί των 4-5 που είχαν προβλεφθεί αρχικά. Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι στο πρώτο μέρος της συνόδου, στο οποίο μετείχαν μόνον οι πρόεδροι και οι υπουργοί Εξωτερικών, έγινε πολύ σημαντική πρόοδος σε πολλά ζητήματα, και ότι στο δεύτερο μέρος, με τη συμμετοχή υπουργών Αμυνας και των επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, δόθηκαν κάποιες σύντομες διευκρινίσεις. 

Η σύνοδος ξεκίνησε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν να φθάνει, αντίθετα με τα συνηθισμένα, ακριβώς στην προκαθορισμένη ώρα στην έπαυλη στη λίμνη της Γενεύης και να ευχαριστεί δημοσίως τον Αμερικανό πρόεδρο για την πρόσκληση, ενώ μετά τη λήξη, στη συνέντευξη Τύπου, ο Ρώσος πρόεδρος επαίνεσε την «υπεύθυνη στάση» που τήρησε πριν από λίγους μήνες ο Αμερικανός ομόλογός του στο ζήτημα της ανανέωσης της περιόδου ισχύος της συμφωνίας ελέγχου των πυρηνικών όπλων New Start. Ούτε και ο Πούτιν, όμως, παρασύρθηκε σε αισιόδοξες προβλέψεις. «Στις ΗΠΑ υπάρχουν κάποιοι που θέλουν βελτίωση των σχέσεων με τη Ρωσία και άλλοι που δεν θέλουν, θα δούμε ποιοι θα επικρατήσουν» είπε, στηλιτεύοντας την «ευρηματικότητα» του Κογκρέσου ως προς τις μεθόδους ναρκοθέτησης των ρωσοαμερικανικών σχέσεων. 

Ο Αμερικανός πρόεδρος παρέδωσε στον Ρώσο ομόλογό του κατάλογο με 16 κρίσιμες υποδομές, οι οποίες πρέπει να μείνουν στο απυρόβλητο κάθε είδους επίθεσης, περιλαμβανομένων των ηλεκτρονικών επιθέσεων, όπως αυτές που εκδηλώθηκαν τον τελευταίο καιρό σε διάφορες κρίσιμες αμερικανικές υποδομές. Ο τομέας της κυβερνοασφάλειας αναδεικνύεται σε εξαιρετικά ευαίσθητο πεδίο, γιατί ενέχει μεγαλύτερο βαθμό ασάφειας και αβεβαιότητας, αφήνοντας περιθώρια για κλιμάκωση βασισμένη σε παρεξηγήσεις ή κακές εκτιμήσεις των προθέσεων, των ενεργειών και των πιθανών αντιδράσεων. 
Ειδικοί στις αμερικανορωσικές σχέσεις είδαν τη σύνοδο όχι ως «επανεκκίνηση» των σχέσεων των δύο χωρών, αλλά ως πέρασμα σε μια πιο διαχειρίσιμη φάση της αντιπαράθεσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι βασικές παράμετροι που καθορίζουν έως τώρα τη στάση της Ρωσίας έχουν αλλάξει. «Συνεχίζουν να φοβούνται “περικύκλωση” της Ρωσίας, συνεχίζουν να φοβούνται ότι θέλουμε να τους “ανατρέψουμε”» επεσήμανε ο Τζο Μπάιντεν.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν ήταν πιο επεξηγηματικός, απαντώντας σε ερώτηση για τον φυλακισμένο αντιφρονούντα Αλεξέι Ναβάλνι, του οποίου, όπως συνηθίζει, δεν ανέφερε καν το όνομα. «Οι ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει επισήμως τη Ρωσία αντίπαλο. Δεν πρόκειται να υποστηρίξουν ανθρώπους και οργανώσεις που κάνουν τη Ρωσία ισχυρότερη, αλλά αυτούς που εφαρμόζουν την αμερικανική πολιτική» υποστήριξε. Σε ερώτηση για τις διώξεις των πολιτικών αντιπάλων του, ο Πούτιν απάντησε επικαλούμενος τις διώξεις που έχουν ασκηθεί σε βάρος των οπαδών του πρώην προέδρου Τραμπ που επιχείρησαν να εισβάλουν στο Κογκρέσο στις 6 Ιανουαρίου. Σε αυτό το σημείο, ο Τζο Μπάιντεν άφησε τις αβρότητες και χαρακτήρισε τη σύγκριση «γελοία». Πάντως ο Πούτιν υποστήριξε ότι οι δύο πρόεδροι «μίλησαν την ίδια γλώσσα». «Δεν χρειάζεται να κοιτάξεις στα μάτια, να δεις την ψυχή και να ορκιστείς αιώνια αγάπη» σημείωσε. «Υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντα των χωρών μας με πραγματισμό».