ΑΠΟΨΗ

Ιράν: Αδύνατη η ανατροπή των αγιατολάχ, στόχος μια καλή συμφωνία

iran-adynati-i-anatropi-ton-agiatolach-stochos-mia-kali-symfonia-561402619

Παρότι υποστήριξα τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν το 2015 και διαφώνησα με το σκίσιμό της από τον Τραμπ το 2018, ήλπισα ότι ο προκάτοχος του Μπάιντεν θα είχε ασκήσει οικονομική πίεση στην Τεχεράνη για τη βελτίωσή της. Ο Τραμπ απέτυχε, όμως, και σε αυτό, επιτρέποντας στο Ιράν να πλησιάσει στην κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Την ίδια ώρα, στηρίζω την προσπάθεια του Μπάιντεν να αναβιώσει τη συμφωνία, αλλά υποστηρίζω και τις μυστικές επιχειρήσεις του Ισραήλ με στόχο τη δολιοφθορά κατά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Παρότι αυτά ακούγονται αντιφατικά, ο συνδετικός τους κρίκος είναι η αναζήτηση αποτελεσματικής διαχείρισης του ιρανικού ισλαμικού καθεστώτος. Η διαχείριση αυτή είναι, όμως, αδύνατη.

Το Ιράν είναι υπερβολικά μεγάλο για να γίνει στόχος εισβολής, ενώ το καθεστώς είναι καλά ριζωμένο, αποκλείοντας την ανατροπή του από εξωτερικές δυνάμεις. Τα ζοφερά αντανακλαστικά του, που ζητούν την κυριαρχία πάνω στους σουνίτες Αραβες γείτονές του και την καταστροφή του εβραϊκού κράτους, είναι υπερβολικά επικίνδυνα και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με συγκαταβατικό πνεύμα. Οταν η Δύση έχει επαφές με το Ιράν πρέπει να εκμεταλλεύεται κάθε ευκαιρία που της δίνεται, συνειδητοποιώντας ότι η τελειότητα είναι φανταστική έννοια και ότι το ισλαμικό καθεστώς της Τεχεράνης δεν πρόκειται να αλλάξει.

Υστερα από 42 χρόνια στην εξουσία, κάποια πράγματα είναι πια ξεκάθαρα: οι Ιρανοί κληρικοί καλλιεργούν και δοξάζουν την ένταση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ως αναγκαίο εργαλείο διατήρησης της επιρροής τους και της γενναιόδωρης χρηματοδότησης των Φρουρών της Επανάστασης. Την ίδια στιγμή, ο ιρανικός λαός παραμένει κάτω από τη σιδηρά πυγμή των κληρικών, στερούμενος άποψης για το μέλλον του. Το καθεστώς αξιοποιεί έτσι τις δυνατότητες που του προσέφερε η άρση των αμερικανικών κυρώσεων το 2015, όχι μόνο για να κατασκευάσει δρόμους και σχολεία, αλλά για να εξοπλίζει φιλοϊρανούς Αραβες σιίτες σε Ιράκ, Λίβανο, Συρία και Υεμένη, ακυρώνοντας κάθε προσπάθεια δημιουργίας κοσμικής δημοκρατίας στα κράτη αυτά.

Τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει όσο οι αγιατολάχ παραμένουν στην εξουσία. Μόνο ο κλήρος στο Ιράν παρέμεινε σταθερός στις αξίες και τις αρχές του τα τελευταία 42 χρόνια. Σταθερή υπήρξε, όμως, και η πολιτική των Αμερικανών προέδρων και Ισραηλινών πρωθυπουργών απέναντι στο Ιράν την ίδια χρονική περίοδο, η οποία συνοψίζεται στη φράση: να προσπαθείς πάντα να εξασφαλίσεις την καλύτερη δυνατή συμφωνία με το Ιράν μέσω χρηματοδότησης ή μυστικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, ποτέ όμως μην επιδιώξεις να ανατρέψεις το καθεστώς.