ΚΟΣΜΟΣ

ΗΠΑ: Σκληρή μάχη για εκλογικό νόμο

ipa-skliri-machi-gia-eklogiko-nomo-561408010

Στον απόηχο των επεισοδιακών προεδρικών εκλογών του περασμένου Νοεμβρίου, που κηλιδώθηκαν από τις αστήρικτες καταγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ περί νοθείας, οι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται αποφασισμένοι να μπλοκάρουν στη Γερουσία το νομοσχέδιο που ψήφισε η Βουλή των Αντιπροσώπων τον περασμένο Μάρτιο για την προάσπιση και διεύρυνση του εκλογικού δικαιώματος.

Οι Δημοκρατικοί προώθησαν μια ριζική μεταρρύθμιση της εκλογικής νομοθεσίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο για να ακυρώσουν πρωτοβουλίες των Ρεπουμπλικανών, οι οποίοι δυσκολεύουν την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος σε κρίσιμες πολιτείες (Πενσιλβάνια, Φλόριντα, Αριζόνα) μέσω των τοπικών νομοθετικών σωμάτων που ελέγχουν. Ο «νόμος για τον λαό», όπως τιτλοφορείται το επίμαχο νομοσχέδιο, εμποδίζει τις πολιτειακές αρχές να θεσπίσουν αυστηρότερες διαδικασίες ταυτοποίησης των ψηφοφόρων, να επαναχαράξουν εκλογικές περιφέρειες με στενά κομματικά κριτήρια και να περιορίσουν την πρώιμη ή την επιστολική ψήφο. Επιπλέον, καθορίζει αυστηρότερα κριτήρια χρηματοδότησης προεκλογικών εκστρατειών.

Απορρίπτοντας κατηγορηματικά το νομοσχέδιο, οι Ρεπουμπλικανοί υποστηρίζουν ότι παραβιάζει συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα των πολιτειών. Μάλιστα, ο επικεφαλής τους στη Γερουσία, Μιτς Μακόνελ, προχώρησε πιο μακριά, διακηρύσσοντας ότι «η πραγματική κινητήρια δύναμη (των Δημοκρατικών) είναι η επιθυμία τους να αλλάξουν τους κανόνες των αμερικανικών εκλογών, ώστε να είναι μονίμως υπέρ τους».

Το νομοσχέδιο επρόκειτο να τεθεί προς συζήτηση χθες στην ολομέλεια της Γερουσίας, με τις προοπτικές να μην είναι ευοίωνες για τους Δημοκρατικούς. Τα δύο κόμματα θεωρητικά ισοψηφούν –με 50 γερουσιαστές στο καθένα– και σε περίπτωση ισοψηφίας υπερισχύουν οι Δημοκρατικοί χάρη στην ψήφο της αντιπροέδρου Κάμαλα Χάρις. Αλλά το νομοσχέδιο αναμενόταν να μη φθάσει καν σε ψηφοφορία, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί ετοιμάζονταν να χρησιμοποιήσουν το εργαλείο της επ’ αόριστον κωλυσιεργίας (filibuster).

Παρ’ όλα αυτά, για το Δημοκρατικό κόμμα είχε ισχυρή συμβολική σημασία το γεγονός ότι εμφανίστηκε απολύτως ενωμένο, καθώς χθες ήρε τις αντιρρήσεις του και ο τελευταίος Δημοκρατικός γερουσιαστής, ο Τζο Μάντσιν από τη Βιρτζίνια. Ετσι, στις ενδιάμεσες εκλογές του 2022 οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν το επιχείρημα ότι έδωσαν ενωμένοι τη μάχη κατά των προσπαθειών των Ρεπουμπλικανών για περιστολή των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Επίσης, η έκβαση της υπόθεσης δίνει τροφή στις όλο και πιο επίμονες συζητήσεις για κατάργηση του filibuster.  

H συμβιβαστική πρόταση του Μάντσιν, που υπερψηφίστηκε από τους Δημοκρατικούς, διατηρεί τη διακριτική ευχέρεια των πολιτειών σε ό,τι αφορά την εξακρίβωση της ταυτότητας και τα οικονομικά των εκλογών. Ταυτόχρονα, όμως, διασώζει κρίσιμες διατάξεις του αρχικού νομοσχεδίου. Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα υιοθέτησε κάπως απρόθυμα το σχέδιο Μάντσιν, παρότι, όπως δήλωσε, δεν τον καλύπτει απολύτως.

Στο μεταξύ, διεξήχθησαν χθες οι προκριματικές εκλογές των δύο μεγάλων κομμάτων για την επιλογή των υποψηφίων τους ενόψει των δημοτικών εκλογών του προσεχούς Νοεμβρίου στη Νέα Υόρκη. Το ενδιαφέρον στρέφεται στους Δημοκρατικούς, οι οποίοι υπερτερούν συντριπτικά στη μεγαλούπολη. Τα προγνωστικά ευνοούν τον Αφροαμερικανό πρώην αστυνομικό Ερικ Ανταμς, ο οποίος έχει θέσει σε πρώτη γραμμή το πρόβλημα της εγκληματικότητας. Ως ισχυρότερος αντίπαλός του εμφανιζόταν ο ασιατικής καταγωγής επιχειρηματίας Αντριου Γιανγκ. Τα αποτελέσματα ενδέχεται να καθυστερήσουν λόγω του πολύπλοκου εκλογικού συστήματος.