ΚΟΣΜΟΣ

Νότιο Μανχάταν: Μια αποτίμηση μετά 20 έτη

Η ανοικοδόμηση ως θετική επίπτωση των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου

notio-manchatan-mia-apotimisi-meta-20-eti-561493924

Τις ημέρες μετά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, oι κάτοικοι της Νέας Υόρκης επέδειξαν πνεύμα αλληλεγγύης και αγκάλιασαν πάλι τους δημόσιους χώρους της μεγαλούπολης. Δύο δεκαετίες μετά τις επιθέσεις, το νότιο Μανχάταν παραμένει τόπος αρχιτεκτονικού πειραματισμού, με ορισμένα δείγματα επιτυχημένων παρεμβάσεων, αλλά και σημαντικές και δαπανηρές αποτυχίες. 

Μία από τις θετικές επιπτώσεις των επιθέσεων υπήρξε η σταδιακή μετατόπιση του αρχιτεκτονικού και πολιτιστικού κέντρου βάρους της Νέας Υόρκης από το Μανχάταν στους γύρω δήμους, όπως το Μπρούκλιν και το Κουίνς. Το παραδοσιακό πρότυπο της αστικής οικονομικής ανάπτυξης, με τις παραγωγικές τάξεις να συνωστίζονται σε ουρανοξύστες, παραχώρησε τη θέση του σε ευρύτερη οικιστική θεώρηση εύκολης κινητικότητας και συνοικιακής θαλπωρής.

notio-manchatan-mia-apotimisi-meta-20-eti0
Φωτ. ΝΥΤ.

Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι οπαδοί της ποδηλασίας, του βαδίσματος, των δημόσιων συγκοινωνιών και των δημόσιων κήπων βρήκαν συμμάχους στη Γουόλ Στριτ και στο δημαρχείο. Οι σύμμαχοι αυτοί συνειδητοποίησαν ότι το νότιο Μανχάταν δεν άξιζε να μετατραπεί αποκλειστικά σε τόπο μνήμης, πλαισιωμένο από ουρανοξύστες γραφείων. Ομάδα αρχιτεκτόνων εγκαινίασε, έτσι, εκστρατεία με στόχο να προσελκύσει εργαζομένους που είχαν γοητευθεί από τη ζωντάνια των δρόμων του Μπρούκλιν, προκειμένου να επιστρέψουν στο νότιο Μανχάταν. 

Νέες αντιλήψεις αστικού σχεδιασμού προέκυψαν, λοιπόν, από τα ερείπια των Δίδυμων Πύργων. Οι αρχιτέκτονες φρόντισαν αυτή τη φορά να εντάξουν στα σχέδια ανανέωσης κατοικίες για χαμηλόμισθους εργαζομένους ή ανέργους. Οι Αρχές αντιμετώπισαν μεγάλες δυσκολίες από τις οικογένειες των θυμάτων, οι οποίες απαιτούσαν τη δημιουργία μεγάλου μνημείου. «Ο συνδυασμός μεγάλων επενδύσεων, υψηλών τιμών γης, της θλίψης των συγγενών και του ναρκισσισμού κάποιων αρχιτεκτόνων οδήγησαν στην παρούσα μπλεγμένη κατάσταση», έγραφε το 2016 η εφημερίδα αυτή. Τα κίνητρα που προσέφερε η δημαρχία Μπλούμπεργκ για την επιστροφή των κατοίκων στο νότιο Μανχάταν στάθηκαν ικανά να προσελκύσουν στην περιοχή πολλούς νέους επαγγελματίες, διαψεύδοντας όσους υποστήριζαν ότι κανείς δεν θα ήθελε πια να ζει σε ψηλά κτίρια, μετά τις επιθέσεις στους Πύργους. Το σημείο όπου υψώνονταν οι Δίδυμοι Πύργοι, όμως, συνεχίζει να δίνει την αίσθηση εξωγήινης ζώνης. Η έντονη παρουσία της αστυνομίας σε κάθε δημόσιο χώρο και το επιβλητικό μνημείο των θυμάτων στερούν από τη συνοικία κάθε ζεστασιά. Η συζήτηση, ωστόσο, γύρω από την τρομοκρατία έχει πλέον παρέλθει, με νέα ζητήματα να απασχολούν την κοινωνία.