ΚΟΣΜΟΣ

Nέα πνοή στο ιστορικό κέντρο του Καΐρου

Ανάπλαση για τη μετατροπή της πόλης σε τουριστικό προορισμό, αλλά με το ύφος και την τεχνοτροπία των περασμένων αιώνων

Nέα πνοή στο ιστορικό κέντρο του Καΐρου

Νέα πνοή θα δώσει η κυβέρνηση της Αιγύπτου στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας, του Καΐρου. Η πόλη, παρότι διαρκώς επεκτείνεται, καταρρέει υπό το βάρος των εκατοντάδων ετών της ιστορίας της. Για πολλούς, άλλωστε, παραμένει ο φυσικός χώρος όπου εξελίχθηκε το παραμύθι «Χίλιες και μία νύχτες». 

Στόχος του προγράμματος ανάπλασης είναι να μετατραπεί το Κάιρο σε έναν πρώτης τάξεως τουριστικό προορισμό, ιδιαίτερα μετά τη μεταφορά του διοικητικού κέντρου σε μια πιο φουτουριστική νέα πρωτεύουσα στην έρημο. Επίσης, θα δώσει την ευκαιρία σε αρχιτέκτονες και μηχανικούς να διασώσουν παλαιά κτίρια, που μέχρι σήμερα είχαν σβηστεί από τον αστικό χάρτη, εξαιτίας της διαφθοράς των αρμοδίων κυβερνητικών υπηρεσιών αλλά και λόγω νομικών περιορισμών. Στα κενά οικόπεδα που απομένουν στο ιστορικό κέντρο, θα ανοικοδομηθούν χαμηλά κτίρια, όπου θα μεταστεγαστούν τόσο κάτοικοι, όσο και εργαστήρια τεχνητών που σήμερα βρίσκονται σε οικοδομές υπό κατάρρευση. Αυτό θα γίνει για όσο καιρό χρειαστεί, μέχρι την ανακαίνιση των παλιών οικοδομών, εξηγεί ο συντονιστής του προγράμματος ανάπλασης, Μοχάμεντ Ελκχατίμπ. «Για πρώτη φορά δεν έχουμε μπροστά μας οικονομικό πρόβλημα», τονίζει, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει το κόστος του έργου. «Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι οποιοσδήποτε προϋπολογισμός θα εγκριθεί», κατέληξε.

Στο προσεχές μέλλον, οι εργάτες θα ξεκινήσουν την ανακαίνιση των προσόψεων παλαιότερων κτιρίων του κέντρου, κάποια από τα οποία δεν χαρακτηρίζονται «ιστορικά». Στόχος είναι να αποκτήσουν κάτι από το ύφος και την τεχνοτροπία των περασμένων αιώνων. Ταυτόχρονα, κάποια από τα παραδοσιακά πανδοχεία της πόλης θα μετατραπούν σε πολυτελή μικρά ξενοδοχεία, μια ιδέα που αποδείχθηκε εξαιρετικά επιτυχημένη σε άλλες πόλεις της Μέσης Ανατολής. 

Nέα πνοή στο ιστορικό κέντρο του Καΐρου-1
Η πύλη Μπαμπ Ζουουαΐλα, νότια είσοδος του Καΐρου, είναι 1.000 ετών και αποτελεί ένα από τα σημεία όπου εξελίχθηκε το παραμύθι «Χίλιες και μία νύχτες» (φωτ. REUTERS/Amr Abdallah Dalsh).

Ο Ελκχατίμπ υπογραμμίζει ότι ήδη έχουν ξεκινήσει εργασίες σε κάποιες συνοικίες της πόλης. «Οι διαπραγματεύσεις με τους κατοίκους έχουν ολοκληρωθεί και η ανάπλαση ήδη άρχισε», λέει. 

Η αιγυπτιακή κυβέρνηση φιλοδοξεί ότι, μέσα στην επόμενη διετία, θα έχει ανακαινισθεί περίπου το 10% της περιοχής που έχει ήδη οριοθετηθεί, ενώ μελετάται η πιθανή ενοποίηση του ιστορικού κέντρου, μια έκταση περίπου 30 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Η αρχική φάση των εργασιών ανακαίνισης θα επικεντρωθεί στις περιοχές γύρω από τρεις μεγάλες πύλες του Καΐρου, οι οποίες ανοικοδομήθηκαν από την τυνησιακή δυναστεία των Φατιμιδών, που κυριάρχησε εκεί επί δύο αιώνες.

Το ιστορικό κέντρο είναι γεμάτο με παζάρια, στεγασμένες αγορές, εργαστήρια κάθε είδους, πολλά από τα οποία στεγάζουν τέχνες πολλών αιώνων. «Λίγες πόλεις μπορούν να παινευτούν ότι διαθέτουν τόσο πολλές δια-στρωματώσεις, διαφορετικών ιστορικών περιόδων, που χάνονται μέσα στους αιώνες», τονίζει ο Τζεφ Αλέν του Παγκόσμιου Ταμείου Μνημείων, ο οποίος σήμερα εργάζεται στην ανακαίνιση θρησκευτικού συμπλέγματος των σούφι από τον 16ο αιώνα και βρίσκεται νοτίως της πύλης Μπαμπ Ζουουαΐλα.

Πολλοί από τους αρχιτέκτονες και άλλους ειδικούς που εργάζονται στο πρόγραμμα, εκφράζουν φόβους μήπως τελικά το ιστορικό κέντρο εξελιχθεί σε ένα είδος αιγυπτιακής Ντίσνεϊ, παρότι ο Ελκχατίμπ έχει δεσμευτεί ότι δεν θα αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του.

Nέα πνοή στο ιστορικό κέντρο του Καΐρου-2
Το ιστορικό κέντρο είναι γεμάτο με παζάρια, στεγασμένες αγορές, εργαστήρια κάθε είδους, πολλά από τα οποία στεγάζουν τέχνες πολλών αιώνων (φωτ. REUTERS/Amr Abdallah Dalsh).

Συναρπαστική αλλαγή

Ο αρχιτέκτονας Αλάα αλ Χασάμπι, ειδικός στην ισλαμική αρχιτεκτονική, επισημαίνει ότι η κυβέρνηση έχει λάβει υπ’ όψιν τη βούληση των κατοίκων, τις υποδομές, τον ιστορικό ιστό της πόλης και δεν έχει επικεντρώσει το ενδιαφέρον της αποκλειστικά στα μνημεία που χρήζουν ανακαίνισης. «Πρόκειται για μια συναρπαστική αλλαγή, την οποία προσδοκούσαμε εδώ και πολύ καιρό», τονίζει.

Ποια θα είναι επακριβώς η τύχη του φιλόδοξου προγράμματος παραμένει, επί του παρόντος, άγνωστο. Επί χάρτου όλα μοιάζουν θαυμάσια, αλλά το μεγάλο ερώτημα είναι με ποιον τρόπο θα εφαρμοστούν. «Ανησυχώ για τις καθυστερήσεις», επισημαίνει ο Χασάμπι. «Επίσης, φοβάμαι ότι το σκεπτικό στο οποίο βασίστηκε ο σχεδιασμός της ανάπλασης και διαμορφώθηκε το έργο, με κάποιο παράδοξο τρόπο, θα μεταβληθεί στο στάδιο της εφαρμογής του». 

Ενα αρκετά μεγάλο ποσοστό της έκτασης της περιοχής που θα αναπλαστεί πρόκειται να μετατραπεί σε ζώνη αυστηρά για πεζούς.