ΚΟΣΜΟΣ

Ο ρόλος των ΜΜΕ σε αυτόν τον «νέο Ψυχρό Πόλεμο»

o-rolos-ton-mme-se-ayton-ton-neo-psychro-polemo-2010575

H σύγκρουση στην Ουκρανία μπορεί να είναι δύσκολο να ερμηνευτεί, αλλά στην πρόσφατη εκπομπή του Vesti Nedeli, του δημοφιλέστερου ειδησεογραφικού προγράμματος της Ρωσίας, ένας εκφωνητής με θλιμμένη φωνή ανέλυσε την κατάσταση με τους πλέον απλούς όρους: «Οι ειδικοί όλο και συχνότερα συγκρίνουν τις ενέργειες αυτών των εθνικιστών με τη δράση εκείνων που ανήλθαν στην εξουσία της Γερμανίας τη δεκαετία του ’30». Επρόκειτο για μια στιγμή εγκράτειας. Μια υποβλητική κινηματογραφική μουσική συνόδευε εφιαλτικές εικόνες. Αξιωματούχοι να υποχρεώνονται να γονατίσουν, με σκυμμένα κεφάλια μπροστά σε μέλη συμμοριών. Ενας μασκοφόρος με τη σβάστικα στο μπράτσο. Τα γεγονότα στο Κίεβο ήταν, κατά τον εκφωνητή, ένα μείγμα επαναστατικής έκστασης και εγκληματικής αναρχίας.

Η κάλυψη της ρωσικής τηλεόρασης ήταν ένας συνδυασμός θεμιτών προοπτικών, μισο-αλήθειας και ανοιχτής προπαγάνδας, βασίστηκε στην ίδια αφήγηση που περιέγραψε ο Πούτιν στη συνέντευξη Τύπου της περασμένης Τρίτης: οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διοχέτευσαν πόρους με στόχο τη δημιουργία μιας επικίνδυνης Ακροδεξιάς, η οποία τώρα απειλεί και τους ανήσυχους κατοίκους στα ανατολικά της χώρας. Οι Αρχές στο Κίεβο κατήγγειλαν τα υπό κρατικό έλεγχο ρωσικά κανάλια ότι επιχειρούν να υποκινήσουν μια σύρραξη, εξωθώντας τουλάχιστον μία ουκρανική πλατφόρμα συνδρομητικής τηλεόρασης να αναστείλει την εκπομπή και των τριών καναλιών. Ρώσοι και Ουκρανοί, που επικρίνουν την πολιτική του Κρεμλίνου, υποβάλλουν όλες τις ειδήσεις σε διασταύρωση, εκθέτοντας τις παρερμηνείες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά η τηλεόραση παραμένει η βασικότερη πηγή επηρεασμού της ρωσικής κοινής γνώμης και χρησιμο-

Η Λιζ Ουάλ ποιείται συχνά για να θέσει τα θεμέλια για τα βήματα στα οποία αναμένεται να προχωρήσει ο Πούτιν. «Αν παρακολουθήσεις κάποιες από τις εκπομπές που προβάλλονται στη διάρκεια της ημέρας, θυμίζουν τις ηρωικές πράξεις του σοβιετικού στρατού, που απελευθέρωσε την Κριμαία και τη Σεβαστούπολη», λέει ο Βλαντιμίρ Πόζνερ, οικοδεσπότης στο πολιτικό τοκ σόου του πρώτου καναλιού. Κατά τη γνώμη του, εξίσου επιλεκτικά στην περιγραφή της κρίσης είναι και τα αμερικανικά και ευρωπαϊκά τηλεοπτικά δίκτυα. «Είναι ένα είδος νέου Ψυχρού Πολέμου σε εξέλιξη», προσθέτει. Συνολικά οι Ρώσοι έχουν μια άποψη της σύγκρουσης πολύ διαφορετική από ό,τι οι πολίτες στη Δύση. Κι αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα των ΜΜΕ.

Διαφοροποιήσεις

Υπήρξαν ωστόσο διαφοροποιήσεις στην προσπάθεια του Κρεμλίνου να παρουσιάσει κατά βούληση τις εξελίξεις, ειδικά στην Κριμαία. Η Αμπι Μάρτιν, τηλεπαρουσιάστρια του Russia Today με έδρα την Ουάσιγκτον, προκάλεσε αίσθηση τη Δευτέρα καταδικάζοντας τη ρωσική παρέμβαση στη διάρκεια εκπομπής. Μια δεύτερη δημοσιογράφος του καναλιού, η Λιζ Ουάλ, δήλωσε την Τετάρτη ότι «δεν μπορεί να είναι εργαζόμενη σε ένα δίκτυο που χρηματοδοτείται από τη ρωσική κυβέρνηση και προσπαθεί να ξεπλύνει τον Πούτιν» και υπέβαλε την παραίτησή της on-air. Σε ανακοίνωσή του το κανάλι χαρακτήρισε την παραίτηση «παράσταση» με στόχο την αυτοπροβολή της Ουάλ. «Η φυσιολογική πορεία θα ήταν να απευθυνθεί στην αρχισυντάκτριά της και να παραιτηθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά το Russia Today. Αξίζει να αναφερθεί ότι τα τρία μεγαλύτερα κανάλια της Ρωσίας διευθύνονται από στελέχη που έχουν συστηματικές επαφές με αξιωματούχους του Κρεμλίνου και βοήθησαν αποφασιστικά στην επανεκλογή του Πούτιν στην προεδρία το 2012.