ΚΟΣΜΟΣ

Είναι η Κριμαία η επόμενη Γιουγκοσλαβία;

einai-i-krimaia-i-epomeni-gioygkoslavia-2012669

Σκεφτείτε κάτι ανησυχητικό: Τι θα γινόταν εάν ο πρόεδρος Πούτιν αδυνατούσε να προλάβει την αιματοχυσία στην Ουκρανία, ακόμη κι αν το ήθελε;

Η σκέψη αυτή μού ήρθε στο μυαλό όταν βρέθηκα σε μπλόκο στον δρόμο μεταξύ Σεβαστούπολης και Συμφερούπολης. Εκεί, με σταμάτησε ένας καλοπροαίρετος γίγαντας, ο Μπρατισλάβ, που όπως αποδείχθηκε ήταν Σέρβος εθελοντής, μέλος ομάδων εθνικιστών Τσέτνικ. «Είμαστε εδώ για να προστατεύσουμε τους Ρώσους αδελφούς μας από τους φασίστες. Δεν είμαστε μισθοφόροι. Θέλουμε ειρήνη», είπε ο 39χρονος Σέρβος.

Ο Μπρατισλάβ ανέφερε, όμως, και κάτι που τον φοβίζει πιο πολύ: ότι άλλοι εθελοντές δεν θα επιδείξουν τη δική του ψυχραιμία. Σε ιστοσελίδα που μου έδειξε ο Σέρβος εθνικιστής, εθελοντές στην Ουκρανία έγραφαν πόσο θέλουν να πολεμήσουν τις ΗΠΑ, τις οποίες κατηγορούν για προσπάθεια διάλυσης της Ουκρανίας.

«Ακουσέ με που σου λέω: η Ουκρανία γίνεται η επόμενη Γιουγκοσλαβία, αλλά μεγαλύτερη», είπε ο Μπρατισλάβ.

Οταν ανέφερα το γιουγκοσλαβικό σενάριο σε κατοίκους της Κριμαίας, πολλοί συμφώνησαν. Ενας από αυτούς είναι και ο ορθόδοξος μητροπολίτης Συμφερούπολης, Κλήμης, που εξέφρασε τον φόβο ότι οι πόλεμοι στα Βαλκάνια δεν ήταν «τίποτα» μπροστά σε αυτά που περιμένουν την Κριμαία και την ηπειρωτική Ουκρανία.

Οι ομοιότητες είναι πράγματι ανησυχητικές. Οπως και στη Γιουγκοσλαβία κατά τη διάλυσή της, έτσι και οι κάτοικοι της Κριμαίας πρέπει σήμερα να επιλέξουν εθνική ταυτότητα. Την ίδια στιγμή, τον ρόλο του καταλύτη της διάλυσης της χώρας μπορεί να παίξει το δημοψήφισμα της Κυριακής στην Κριμαία. Στα μάτια των ρωσόφωνων της Κριμαίας, πίσω από κάθε δεινό βρίσκονται οι ουκρανόφωνοι γείτονές τους. Υστερα από 20 χρόνια δημοκρατικών πειραματισμών, που μόνο στο χάος οδήγησαν, οι ρωσόφωνοι επιθυμούν να επιστρέψουν κάτω από την αυστηρή αιγίδα της Μόσχας. Οσοι γκρεμίζουν ανδριάντες του Λένιν, υποστηρίζουν οι ρωσόφωνοι, πρέπει να μισούν τη ρωσική ταυτότητα στο σύνολό της.

Οι φιλο-ουκρανοί, όμως, αντιτείνουν ότι όσοι περιφρονούν τους διαδηλωτές του Κιέβου, αποκαλώντας τους φασίστες, αποκαλύπτουν τον κομμουνιστογενή τους αυταρχισμό.

Η διχόνοια αυτή πλήττει πια οικογένειες και χώρους εργασίας. Παιδιά, που έχουν ασπασθεί τον δυτικό τρόπο ζωής, νιώθουν αποτροπιασμό όταν οι γονείς τους στρατολογούνται σε φιλο-ρωσικές πολιτοφυλακές. Παρατηρούμε αυτή τη στιγμή στην Κριμαία την ανάδειξη δύο εθνών σε ένα κράτος.

Τελευταίο κομμάτι του παζλ, οι Τάταροι

Οι Τάταροι της Κριμαίας προσφέρουν το τελευταίο κομμάτι του παζλ, που ολοκληρώνει τη βαλκανική αναλογία. Οπως και οι Βόσνιοι φοβούνταν τη σερβική κυριαρχία, οι μουσουλμάνοι Τάταροι, που υπέστησαν εκτοπισμό και μαζικές δολοφονίες από τον Στάλιν, αντιμετωπίζουν με τρόμο την προοπτική προσάρτησης της Κριμαίας στη Ρωσία.

Σε επίσκεψή μου στο γραφείο της οργάνωσης Χιζμπ ουτ Ταχρίρ στην Ουκρανία, ο Φαζίλ Αζμάγεφ μού μίλησε για τις επιδιώξεις της. Η οργάνωση, που είναι παράνομη στις περισσότερες χώρες του κόσμου, επιδιώκει τη δημιουργία παγκόσμιου ισλαμικού χαλιφάτου, καταγγέλλει τη δημοκρατία και καλεί σε εγκαθίδρυση θεοκρατικών καθεστώτων σε κράτη με μουσουλμανική πλειοψηφία.

Ο Αζμάγεφ που γεννήθηκε στο Ουζμπεκιστάν, όπου είχε εξοριστεί η οικογένειά του από τον Στάλιν, μιλά άριστα την αγγλική και έχει υιοθετήσει δυτικό τρόπο ενδυμασίας. Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο ξεσπάσματος ιερού πολέμου, ο Αζμάγεφ τονίζει ότι δεν μπορεί να αποκλείσει κάτι τέτοιο, εφόσον η Ρωσία αρχίσει τη «συστηματική» καταπίεση των μουσουλμάνων της Κριμαίας. Για την ώρα πάντως, ο Αζμάγεφ δεσμεύεται ότι η Χιζμπ ουτ Ταχρίρ κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να αποθαρρύνει τους εξτρεμιστές, υπενθυμίζοντάς τους ότι η ώρα της ανακήρυξης του χαλιφάτου απέχει ακόμη στο μέλλον.

Ο Αζμάγεφ μοιράζεται, όμως, τις ανησυχίες του Μπρατισλάβ: ότι η εντύπωση και μόνο πως ευσεβείς μουσουλμάνοι απειλούνται θα είναι αρκετή για να τραβήξει θερμόαιμους ισλαμιστές στην περιοχή.