ΚΟΣΜΟΣ

Πιέσεις ΗΠΑ για σκληρή γλώσσα προς τη Μόσχα

pieseis-ipa-gia-skliri-glossa-pros-ti-moscha-2014631

«Είναι τα ευρωπαϊκά κράτη έτοιμα να σταματήσουν τις πωλήσεις όπλων στη Ρωσία, να κατάσχουν τους τραπεζικούς λογαριασμούς και τα σπίτια των Ρώσων ολιγαρχών ή να αναστείλουν τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας;» αναρωτιέται η αμερικανική εφημερίδα «Ουάσιγκτον Ποστ» σε πρόσφατο κύριο άρθρο της, με αφορμή την ομιλία του Αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα στις Βρυξέλλες. «Καλύτερα να αποκτήσουν την αποφασιστικότητα για τέτοιου είδους μέτρα τώρα και να την παρουσιάσουν μάλιστα στο Κρεμλίνο», καταλήγει το έγκυρο φύλλο.

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή. Αρκεί κανείς να ρίξει μια ματιά στη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Βερολίνο σχετικά με την ενεργειακή απεξάρτηση της Γερμανίας από τη Ρωσία. «Χωρίς εναλλακτική» περιέγραψε τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, επικεφαλής των σοσιαλδημοκρατών, αντικαγκελάριος και αρμόδιος υπουργός στη Γερμανία. Στον αντίποδα η προϊσταμένη του, η καγκελάριος της χώρας Αγκελα Μέρκελ, αναζητά ήδη διεξόδους. «Θα υπάρξει μια νέα θεώρηση στον συνολικό τομέα της ενεργειακής πολιτικής», προανήγγειλε μετά τη συνομιλία της με τον Καναδό πρωθυπουργό, Στίβεν Χάρπερ, ο οποίος άφησε να εννοηθεί ότι προτίθεται να προμηθεύσει πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην Ευρώπη.

Η αμηχανία και πολυφωνία με την οποία έχει αντιμετωπίσει η πολιτική ηγεσία στο Βερολίνο την κρίση στην Κριμαία έγινε ακόμη πιο έκδηλη με την επίμαχη δήλωση του πρώην καγκελάριου, Χέλμουτ Σμιτ, ο οποίος χαρακτήρισε ανόητες τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας, ενώ παράλληλα υιοθέτησε ως θεμιτή τη στρατιωτική επιχείρηση του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν για την προστασία της Κριμαίας. Οι αντιδράσεις εναντίον του ήταν οργίλες και απηχούν τον εσωτερικό διάλογο που διεξάγεται στη Γερμανία ανάμεσα σε μια προσπάθεια προώθησης μιας πιο ρεαλιστικής-κυνικής εξωτερικής πολιτικής και σε μία πιο «ηθική» στάση προάσπισης του διεθνούς δικαίου και της εθνικής κυριαρχίας των κρατών.

Ωστόσο οι ΗΠΑ εντείνουν τις πιέσεις τους για ένα ξεκάθαρο και σκληρό μήνυμα στη Μόσχα, απαλλαγμένο από συμφέροντα και συμβιβασμούς. «Οπως και στον Ψυχρό Πόλεμο, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχες χώρες πρέπει να είναι έτοιμες να συντηρήσουν μία συντεταγμένη πολιτική για μία παρατεταμένη περίοδο, να αποδεχθούν οικονομικές θυσίες και να ξεφύγουν από τη λογική των εύκολων συμβιβασμών, που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την αυτοδιάθεση της Ουκρανίας και των γειτόνων της, τη δημοκρατία ή τα ανθρώπινα δικαιώματα», προειδοποιεί χαρακτηριστικά η «Ουάσιγκτον Ποστ».

Με δεδομένη τη μείωση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, οι δυνατότητες ουσιαστικής παρέμβασης των ΗΠΑ στην περιοχή είναι περιορισμένες. Μέχρι τώρα, το ΝΑΤΟ έχει κάνει κάποια μικρά βήματα για να καθησυχάσει τους Ανατολικοευρωπαίους συμμάχους, αποστέλλοντας, μεταξύ άλλων, δύο κατασκοπευτικά αεροσκάφη για περιπολία στον πολωνικό και τον ρουμανικό εναέριο χώρο. Ιδιαίτερα ευάλωτες αισθάνονται όμως και οι χώρες της Βαλτικής, που διαθέτουν ρωσόφωνες μειονότητες. Στο πλαίσιο αυτό το περιοδικό Εκόνομιστ προτείνει στο τελευταίο του τεύχος να αποστείλουν άλλα μέλη του ΝΑΤΟ στρατεύματα, πυραύλους και αεροσκάφη στις χώρες της Βαλτικής ή τη γειτονική Πολωνία για να αποσαφηνίσουν ότι θα ακολουθήσουν κι άλλες ενέργειες, αν συνεχιστεί η επιθετική πολιτική του Πούτιν.

Ενα από τα μεγάλα προβλήματα που έχει προκύψει για τη Δύση είναι η απουσία κάποιου αξιόπιστου εταίρου στο Κίεβο. Δεν είναι τυχαία η αποδοκιμασία των πρόσφατων αντιρωσικών δηλώσεων της Γιούλια Τιμοσένκο από τον Γερμανό κυβερνητικό εκπρόσωπο, Στέφαν Ζάιμπερτ. «Ανεξάρτητα από την αντίθεση στις ρωσικές ενέργειες στην Κριμαία… υπάρχουν κάποια όρια που δεν μπορεί κανείς να υπερβεί», ήταν η απάντηση του Βερολίνου στους μύχιους πόθους της πρώην πρωθυπουργού «να αρπάξει ένα Καλάσνικοφ και να πυροβολήσει στο κεφάλι» τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Tην ίδια στιγμή προβληματισμό προκαλούν στη μεταβατική κυβέρνηση της Ουκρανίας οι κινητοποιήσεις του ακροδεξιού «Δεξιού Τομέα», που ζητά επίμονα την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών μετά τη δολοφονία του ηγέτη του.