ΚΟΣΜΟΣ

Τα τρία σενάρια για την τραγωδία του «Σεουόλ»

ta-tria-senaria-gia-tin-tragodia-toy-seoyol-2019963

«Αυτά τα δρομολόγια που ένας καπετάνιος σαν τον 69χρονο του νοτιοκορεάτικου “Σεουόλ” τα κάνει χρόνια και γίνονται σε γνωστά νερά μπορεί να αποδειχθούν τα πιο επικίνδυνα, όπως έγινε και στο “Σαμίνα”. Συχνά αντιμετωπίζονται με λιγότερη προσοχή ή εγρήγορση». Ο Δημήτρης Καρδιακόπουλος απαντά στην απορία που βασανίζει όλους τις τελευταίες ημέρες: πώς συνέβη ένα τέτοιο πολύνεκρο δυστύχημα σε μια διαδρομή ρουτίνας με ήρεμη θάλασσα; Ηταν πρωί της 16ης Απριλίου όταν το επιβατηγό-οχηματαγωγό πλοίο «Σεουόλ», ταξιδεύοντας από το λιμάνι Ιντσεον προς το νησί Τζετζού, πήρε κλίση πέντε μοιρών και έμεινε σε αυτήν για 30 λεπτά. Κατόπιν η κλίση αυξήθηκε ταχύτατα και μιάμιση ώρα μετά το πλοίο είχε τουμπάρει και βυθιστεί στον ωκεανό, παίρνοντας μαζί του περίπου 300 από τους 476 επιβάτες, η πλειονότητα των οποίων μαθητές που πήγαιναν εκδρομή.

Αυτά τα ξέρουμε. Αυτό που κανείς δεν γνωρίζει ακόμα είναι τα αίτια της τραγωδίας. Ο κ. Καρδιακόπουλος αναλύει στο «Κ» τα πιθανά σενάρια και μιλάει για τη μοιραία απόφαση του πλοιάρχου. «Ο σημαντικός χρόνος για την πιο κρίσιμη απόφαση είναι αυτό το μισάωρο που μεσολάβησε από την κλίση των πέντε μοιρών μέχρι την ολική απώλεια ευστάθειας. Σε αυτό ο πλοίαρχος έκανε μια εσφαλμένη εκτίμηση και πήρε μια πιο εσφαλμένη απόφαση, όταν ανακοίνωσε -και μάλιστα σε Κορεάτες που δεν θα παρεξέκλιναν της οδηγίας- να παραμείνουν στις θέσεις τους. Αντ’ αυτού θα έπρεπε να δώσει εντολή για εγκατάλειψη. Πόσω μάλλον όταν έχει 339 παιδιά μέσα. Πόσω μάλλον σε ένα πλοίο που δεν διαθέτει σωσίβιες λέμβους, αλλά μόνο πνευστές σχεδίες, που είναι τοποθετημένες με ιμάντες και ελευθερώνονται χειροκίνητα. Οταν τελικά δόθηκε η εντολή εκκένωσης, η κλίση είχε ξεπεράσει το 30% και με τέτοια κλίση ούτε να εκκενώσεις μπορείς ούτε να φτάσεις τις σχεδίες. Γι’ αυτό και είδαμε μόνο δύο να πλέουν. Ακόμη πάντως κι αν είχε διαταχθεί εκκένωση εξαρχής, θα είχαμε θύματα. Το πλοίο τούμπαρε γρήγορα, σε περιπτώσεις εκκένωσης με τέτοιες κλίσεις έχουμε συχνά πανικό και τραυματισμούς, ενώ η θερμοκρασία του ωκεανού εκεί είναι 10 βαθμοί και έχει έντονα ρεύματα. Ισως αυτά να σκέφτηκε ο πλοίαρχος όταν δίστασε να δώσει εντολή εγκατάλειψης. Ομως, αν το είχε κάνει, τουλάχιστον θα είχε τον κόσμο σε σημείο με πρόσβαση στο νερό, στις σχεδίες. Δεν θα έμεναν παγιδευμένοι σε ένα πλοίο που θα τους έπαιρνε στο βυθό. Μπορεί να έζησε, όμως δεν υπάρχει τιμωρία μεγαλύτερη για έναν καπετάνιο από την απώλεια τόσων ζωών σε πλοίο του».

Το «Σεουόλ» έμοιαζε πολύ με τον τύπο των φερι-μπόουτ της ελληνικής ακτοπλοΐας. Κάθε πλοίο σαν κι αυτό σε πλευρικό κυματισμό γέρνει προς τη μία πλευρά και επανέρχεται ταχύτατα προς την άλλη, προκειμένου να ισορροπήσει. Αυτό το «πέρα-δώθε», που μας φοβίζει όταν ταξιδεύουμε, λέγεται διατειχισμός και εξασφαλίζει την ευστάθεια του πλοίου. Στο «Σεουόλ» το μόνο σίγουρο είναι πως για κάποιο λόγο υπήρξε απώλεια ευστάθειας. Γιατί όμως;

Τρία τα πιθανά σενάρια

Το πρώτο σενάριο είναι η πρόσκρουση σε ύφαλο με πρόκληση ρήγματος από την αριστερή πλευρά – μια περίπτωση περίπου σαν το δικό μας «Εξπρές Σαμίνα». Αυτό οδηγεί σε εισροή υδάτων εντός του μηχανοστασίου και των στεγανών διαμερισμάτων. Οσο το νερό δεν έχει φτάσει στο κατάστρωμα που βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τη θάλασσα (στην προκειμένη περίπτωση το γκαράζ), η κλίση παραμένει σταθερή. Οταν τα νερά μπουν και εκεί, ξεκινάει η ολική απώλεια ευστάθειας και το πλοίο παίρνει πολύ μεγαλύτερη κλίση μέχρι να αναποδογυρίσει και να βυθιστεί. «Τα ύφαλα του πλοίου που είδαμε όταν γύρισε ανάποδα -όλη η δεξιά πλευρά αλλά και το 1/3 της αριστερής- δεν μαρτυρούσαν πρόσκρουση», λέει ο κ. Καρδιακόπουλος, «αλλά, με δεδομένο ότι ένα κομμάτι δεν ήταν ορατό, δεν μπορούμε να την αποκλείσουμε».

Το δεύτερο σενάριο είναι η μετατόπιση φορτίου. Αυτό συμβαίνει κυρίως σε συνθήκες 4-6 μποφόρ και από πλημμελή ασφάλιση των οχημάτων στις αλυσίδες ή ελαττωματικό εξοπλισμό δεσίματος. Το σενάριο μοιάζει πιθανό, αλλά προβληματίζει το γεγονός ότι η θάλασσα ήταν ήρεμη και ο διατειχισμός που συνήθως προκαλεί τη μετατόπιση σχεδόν ανύπαρκτος.

Το τρίτο σενάριο είναι να ήταν ελαττωματική η ευστάθεια του πλοίου από κατασκευής. Το «Σεουόλ» είχε αλλάξει πλοιοκτησία το 2012 και του είχε προστεθεί ένα κατάστρωμα. Σε πλοίο μικρού βυθίσματος με μεγάλο ύψος και υψηλό κέντρο βάρους, αν προσθέσεις περίπου 1.000 τόνους χάλυβα χωρίς διορθωτικές ενέργειες, θα έχεις πρόβλημα ευστάθειας. Σε μια απότομη στροφή, όπως καταγράφηκε λίγο πριν το «Σεουόλ» πάρει κλίση, μπορεί το πλοίο να μην επανέλθει στην όρθια θέση…