ΚΟΣΜΟΣ

Λύση στο Αφγανιστάν με παρέμβαση ΗΠΑ

lysi-sto-afganistan-me-paremvasi-ipa-2046667

Υστερα από έντονη διαμάχη και καταγγελίες για νοθεία στις προεδρικές εκλογές της 14ης Ιουνίου, το Αφγανιστάν απέκτησε νέο πρόεδρο την περασμένη Κυριακή. Η εξέλιξη αυτή υπήρξε προϊόν πολιτικού παζαρέματος, κάτι που απέχει πολύ από το να είναι δημοκρατικό. Παρ’ όλα αυτά, τέθηκαν οι βάσεις για μια σημαντική εξέλιξη: τη μεταβίβαση της εξουσίας σε μια αξιόμαχη έναντι των Ταλιμπάν κυβέρνηση, η οποία θα αναλάβει να γεφυρώσει τα ρήγματα σε ένα έθνος που έχει τραυματιστεί από δεκαετίες πολέμων.

Η εφορευτική επιτροπή ανακήρυξε νικητή των εκλογών τον Ασράφ Γκάνι, πρώην υπουργό Οικονομικών και αξιωματούχο της Παγκόσμιας Τράπεζας. Λίγο νωρίτερα, ο Γκάνι και ο αντίπαλός του Αμπντουλάχ Αμπντουλάχ -πρώην υπουργός Εξωτερικών- είχαν εναγκαλισθεί στο προεδρικό μέγαρο, όπου υπέγραψαν συμφωνία για το μοίρασμα της εξουσίας. Καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη της συμφωνίας έπαιξε η μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Αμπντουλάχ θα αναλάβει καθήκοντα πρωθυπουργού -ένα καινούργιο αξίωμα στην αφγανική κυβέρνηση- ενώ ο Γκάνι θα έχει, ως πρόεδρος, τον τελευταίο λόγο.

Με τη συμφωνία αυτή φαίνεται ότι αποτρέπεται, για την ώρα, η κλιμάκωση της βίας και μια καταστροφική έκβαση στον μακρύτερο πόλεμο της Αμερικής. Για να αποδειχθεί βιώσιμη η συμφωνία, Γκάνι και Αμπντουλάχ θα πρέπει να τη συγκεκριμενοποιήσουν, καθώς το αρχικό κείμενο επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος οφείλει να εκδώσει διάταγμα το οποίο θα καθορίσει τις αρμοδιότητες του νέου «πρωθυπουργικού» αξιώματος. Επιπλέον, οι δύο άνδρες θα πρέπει να συγκρατήσουν ορισμένα ισχυρής επιρροής πρόσωπα τα οποία θα μπορούσαν να ναρκοθετήσουν τη συμφωνία. Δυτικοί αξιωματούχοι ανησυχούν ιδιαίτερα για τον ρόλο του Ατα Μουχάμαντ Νουρ, κυβερνήτη της επαρχίας Μπαλχ, ο οποίος πίεζε τον κ. Αμπντουλάχ να μη συμβιβαστεί.

Οι πρώτες ενδείξεις για τα εμπόδια στον δρόμο της συνδιαλλαγής είναι ήδη ορατές. Οι δύο αντίπαλοι είχαν συμφωνήσει να ανακοινωθεί μόνο ο νικητής των εκλογών, αλλά όχι και ο ακριβής αριθμός των ψήφων, καθώς ο Αμπντουλάχ φοβόταν ότι κάτι τέτοιο θα ακουγόταν ως νομιμοποίηση εκλογών βίας και νοθείας, εξοργίζοντας τους οπαδούς του. Ωστόσο, μέλη της εφορευτικής επιτροπής άφησαν να διαρρεύσουν οι σχετικές πληροφορίες στα μέσα ενημέρωσης, ηλεκτρίζοντας την ατμόσφαιρα.

Οσο για τα εκατομμύρια των Αφγανών που αψήφησαν τις απειλές των Ταλιμπάν για να προσέλθουν στα εκλογικά τμήματα, δικαίως διερωτώνται αν η ψήφος τους είχε κάποιο νόημα. Η ανάδειξη του Γκάνι δεν προήλθε από δίκαιες και αξιόπιστες εκλογές. Παρ’ όλα αυτά, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι και η ομάδα των συνεργατών του στην Καμπούλ δικαιούνται έπαινο, γιατί κατάφεραν να αποτρέψουν έναν ολέθριο κύκλο εμφύλιων συγκρούσεων. Τέλος, η προεδρία Γκάνι τερματίζει την εποχή του Χαμίντ Καρζάι, ενός προέδρου που υποστηριζόταν από την Ουάσιγκτον, αλλά κηλιδώθηκε από τη διαφθορά και απέρριψε την υπογραφή συμφωνίας με τις ΗΠΑ για την παραμονή μέρους των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στο Αφγανιστάν. Τόσο ο Γκάνι όσο και ο Αμπντουλάχ τάσσονται υπέρ της συμφωνίας.