ΚΟΣΜΟΣ

Το μήνυμα Ομπάμα στην επίσκεψη Νετανιάχου

to-minyma-ompama-stin-episkepsi-netaniachoy-2071968

Δεν είναι συνηθισμένο για έναν πρωθυπουργό ξένης χώρας να απευθύνεται στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, ζητώντας ευθέως από τους Αμερικανούς βουλευτές και γερουσιαστές να δυναμιτίσουν την πολιτική του Λευκού Οίκου. Στις 3 Μαρτίου, ο Ισραηλινός Μπένζαμιν Νετανιάχου δεν δίστασε να το κάνει, αν και είναι άκρως αμφίβολο σε ποιο βαθμό εκπλήρωσε τις επιδιώξεις του.

Ο Νετανιάχου έστειλε μεν στο ισραηλινό ακροατήριο τηλεοπτικές εικόνες μιας γεμάτης αίθουσας, στην οποία βουλευτές και γερουσιαστές, δέσμιοι των χρηματοδοτών τους, χειροκροτούσαν σχεδόν κάθε δεύτερη φράση του (συνολικά χειροκρότησαν 28 φορές, εκ των οποίων 17 όρθιοι), αλλά τα ρήγματα που άνοιξε με την εμφάνισή του είναι βαθιά.

Η σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Λευκού Οίκου, Σούζαν Ράις, χαρακτήρισε την επίσκεψη Νετανιάχου «καταστροφική», ενώ ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ αρνήθηκαν να τον συναντήσουν. Πάνω από 50 βουλευτές και 7-8 γερουσιαστές απέρριψαν την πρόσκληση για την ομιλία, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Κέρι, αντί να παρακολουθεί τον Νετανιάχου να κινδυνολογεί για την «απειλή» από την Τεχεράνη, βρισκόταν την ίδια στιγμή σε συνομιλίες με τον Ιρανό ομόλογό του, στη Γενεύη.

Πρόκειται για μια νέα φάση στην ειδική σχέση των ΗΠΑ με το Ισραήλ. Στο στρατιωτικό επίπεδο τίποτα δεν έχει αλλάξει: Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να επιδοτούν αδρά τον ισραηλινό στρατό, με ποσά που, όπως θύμισε η Σούζαν Ράις, έχουν φθάσει τα 20 δισ. δολάρια στη διάρκεια της προεδρίας Ομπάμα.

Αλλά στο πολιτικό επίπεδο, η κυβέρνηση της Ουάσιγκτον είναι πιο πρόθυμη από ποτέ να υπερασπίσει αμερικανικά συμφέροντα διακριτά από τα συμφέροντα της ισραηλινής κυβέρνησης. Ο Νετανιάχου ξόδεψε 15 λεπτά παρουσιάζοντας το Ιράν ως πολυπλόκαμο χταπόδι που έχει σκοτώσει διά των συμμάχων του Αμερικανούς και Ισραηλινούς –τη στιγμή που ο Ομπάμα έχει αφήσει πίσω του τη δαιμονοποίηση της Τεχεράνης και βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ σε μια πυρηνική συμφωνία με το Ιράν, που θα ανασχεδιάσει τον χάρτη των συμμαχιών στη Μέση Ανατολή.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζον Κέρι, ειρωνεύτηκε τις εξωπραγματικές απαιτήσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού από το Ιράν, που ωθούν σε σύγκρουση, θυμίζοντας ότι ο Νετανιάχου είχε παροτρύνει τις ΗΠΑ να επιτεθούν στο Ιράκ το 2003, «και όλοι ξέρουμε τη συνέχεια». Πλάι στον άξονα Λικούντ-ρεπουμπλικανών-ευαγγελιστών και ισχυρών συντηρητικών εβραϊκών οργανώσεων όπως η AIPAC, αναδύεται ένας άξονας που περιλαμβάνει κάποιους δημοκρατικούς, κάποιες πιο προοδευτικές εβραϊκές οργανώσεις και πολίτες που θέλουν να μπει τέλος στην εποχή Νετανιάχου στις βουλευτικές εκλογές της 17ης Μαρτίου. Σε λιγότερο από δέκα ημέρες θα ξέρουμε αν, παρ’ όλα αυτά, ο ηγέτης που σκόρπισε τον θάνατο πέρυσι το καλοκαίρι στη Γάζα θα κατορθώσει να επανεκλεγεί για τέταρτη θητεία.