ΚΟΣΜΟΣ

Το φως της νίκης και το σκοτάδι του πολέμου

to-fos-tis-nikis-kai-to-skotadi-toy-polemoy-2082625

ΝΤΟΝΕΤΣΚ – ΑΠΟΣΤΟΛΗ. Τον πρώτο χρόνο από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της γιόρτασε χθες η αυτόκλητη -και μη αναγνωρισμένη διεθνώς- «Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ», στην Ανατολική Ουκρανία. Ηταν ένας εορτασμός πολύ διαφορετικός από τις εντυπωσιακές εκδηλώσεις για τα 70 χρόνια της αντιφασιστικής νίκης στη Μόσχα, από τις οποίες είχαμε την ευκαιρία να πάρουμε μια γεύση δύο ημέρες νωρίτερα. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη αιματηρή κρίση στην Ουκρανία έριξε βαριές σκιές και στις δύο περιπτώσεις.

Παρά την απουσία της μεγάλης πλειονότητας των Δυτικών ηγετών, ο πανηγυρικός εορτασμός της Μόσχας ήταν αντάξιος μιας μεγάλης παγκόσμιας δύναμης, που έκανε επίδειξη στρατιωτικής ισχύος. Τα καινούργια άρματα μάχης Armata και οι νέοι διηπειρωτικοί πύραυλοι YARS συνόδευαν τους δεκάδες χιλιάδες Ρώσους και ξένους στρατιώτες που περνούσαν από την Κόκκινη Πλατεία, ανάμεσα στο μαυσωλείο του Λένιν και το μεγάλο εστιατόριο MacDonald’s, που βρίσκονται πάντα εκεί, το ένα απέναντι στο άλλο, συμβολίζοντας την ασταθή θέση της μετακομμουνιστικής Ρωσίας στον σύγχρονο κόσμο. Οι εντυπωσιακοί σχηματισμοί πάνω από 100 μαχητικών αεροπλάνων και ελικοπτέρων τελευταίας γενιάς συμπλήρωναν το σκηνικό.

Ακόμη εντυπωσιακότερη ήταν η συμμετοχή του πλήθους. Από νωρίς το πρωί είχαν αρχίσει οι προσυγκεντρώσεις σε πλατείες της ρωσικής πρωτεύουσας, οργανωμένες κατά κανόνα από τις Αρχές, αν και το Κ.Κ. Ρωσίας έκανε χωριστή συγκέντρωση στην πλατεία της Επανάστασης του 1905. Οταν συνέκλιναν οι τρεις βασικές πορείες, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν τον απέραντο χώρο γύρω από την Κόκκινη Πλατεία. Την παράσταση έκλεψε η «Πορεία των Αθανάτων»: πολλές χιλιάδες πολίτες πορεύονταν κρατώντας στα χέρια μεγάλες φωτογραφίες προγόνων τους που πήραν μέρος στον αγώνα εναντίον της ναζιστικής Γερμανίας. Ενας από αυτούς ήταν κι ο ίδιος ο Βλαντιμίρ Πούτιν, που κρατούσε τη φωτογραφία του πατέρα του, στρατιώτη του Κόκκινου Στρατού στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αντίθετα, η «Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ» γιόρτασε τα πρώτα της γενέθλια χωρίς να γνωρίζει αν θα έχει και δεύτερη ευκαιρία για κάτι ανάλογο. Ο πόλεμος με τον ουκρανικό στρατό, που ελέγχει πάνω από το μισό της εδαφικής επικράτειας του Ντονέτσκ, συνεχίζεται, έστω και σε χαμηλότερη ένταση, μετά τη δεύτερη συμφωνία εκεχειρίας του Μινσκ. Ο ανταποκριτής του BBC βεβαιώνει ότι χθες το πρωί έπεσαν βολές πυροβολικού στα περίχωρα, αν και εμείς δεν το διαπιστώσαμε. Παρότι έχει αποκατασταθεί μια υποτυπώδης κανονικότητα -τα τραμ και τα λεωφορεία κυκλοφορούν κανονικά, αρκετά μαγαζιά που εξασφαλίζουν τα είδη πρώτης ανάγκης έχουν ανοίξει και πάλι- η πόλη ζει πάντα σε πολεμική ατμόσφαιρα. Τα μέτρα ασφαλείας είναι δρακόντεια, ακόμη και στα μεγάλα ξενοδοχεία, ενώ στους επαρχιακούς δρόμους τα σημεία ελέγχου του στρατού είναι πυκνά. Αν και το κέντρο της πόλης δεν επλήγη από τον εμφύλιο πόλεμο, στα προάστια και στα χωριά τα ίχνη των καταστροφών αφθονούν.

Παρ’ όλα αυτά, ένα μεγάλο πλήθος, της τάξης των 50.000, παρήλασε στην κεντρική «πλατεία Λένιν» του Ντονέτσκ, σε μια γιορτή που συνδύαζε στοιχεία σοβιετικού φολκλόρ -γυναίκες με παραδοσιακές φορεσιές, μπλοκ χαλυβουργών και ανθρακωρύχων, κάθε πόλη με τα δικά της εμβλήματα- και… παρέλασης στην 5η λεωφόρο της Νέας Υόρκης: μοτοσικλετιστές με Harley Davidson και υπόκρουση χέβι μέταλ και μαζορέτες σε χορευτικές φιγούρες περνούσαν κάτω από το γιγαντιαίο άγαλμα ενός Λένιν με το χαρακτηριστικό, κάπως ειρωνικό, μειδίαμα. Ωστόσο, στην εξέδρα των επισήμων, ο ηγέτης της αυτόνομης περιοχής, Αλεξάντερ Ζαχράτσενκο, και ο πρόεδρος του «Σοβιέτ του Λαού» (κάτι σαν Κοινοβούλιο), Αντρέι Πούργκιν, είχαν ως μόνη συντροφιά τον εκπρόσωπο της γειτονικής «Λαϊκής Δημοκρατίας του Λουγκάνσκ», του δεύτερου θυλάκου των αυτονομιστών στην Ανατολική Ουκρανία. Η Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν δεν έστειλε αντιπρόσωπο, κάτι αναμενόμενο βέβαια, αφού έχει διακηρύξει ότι τάσσεται υπέρ της συμφωνίας του Μινσκ για την ειρηνική επίλυση της κρίσης.

Η μεγάλη γιορτή της Μόσχας συνεχίστηκε, την περασμένη Κυριακή, μέχρι αργά τη νύχτα. Από τους πάνω ορόφους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, με τους φουτουριστικούς ουρανοξύστες, ατενίζαμε τα εντυπωσιακά πυροτεχνήματα που γέμιζαν τον μοσχοβίτικο ουρανό, ενώ τα ποταμόπλοια-ρεστοράν περνούσαν γαλήνια στο ποτάμι. Αντίθετα, στο μοναχικό Ντονέτσκ, η νύχτα έπεσε βαριά, ανήσυχη και σιωπηλή, καθώς ισχύει πάντα η απαγόρευση κυκλοφορίας μετά τις 10 το βράδυ. Η άνοιξη στην Ανατολική Ουκρανία αργεί ακόμη…