ΚΟΣΜΟΣ

Βοσνία: Οι εθνοτικές πληγές είναι ακόμα ανοιχτές

vosnia-oi-ethnotikes-pliges-einai-akoma-anoichtes-2093048

ΣΕΡΑΓΕΒΟ. Οι παλιές πληγές, που χρονολογούνταν στον πόλεμο της Βοσνίας (1992-95), ξαναήρθαν προχθές στην επιφάνεια, με αφορμή την επίσκεψη του Σέρβου πρωθυπουργού στις εκδηλώσεις μνήμης για τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα. Δύο δεκαετίες μετά το τέλος της αιματηρής σύγκρουσης, που στοίχισε τη ζωή σε 100.000 ανθρώπους, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς δέχθηκε οργισμένη επίθεση από πλήθος Βοσνίων που είχαν συγκεντρωθεί στη μαρτυρική πόλη για το μνημόσυνο των 8.000 μουσουλμάνων, οι οποίοι έπεσαν θύματα των Σέρβων τον Ιούλιο του 1995.

Ο Σέρβος πρόεδρος κατήγγειλε το επεισόδιο, το οποίο επιβεβαίωσε πως οι εθνοτικές πληγές παραμένουν ανοιχτές. «Ουδείς μπορεί να μείνει αδιάφορος σε αυτήν την αγριότητα, που θυμίζει εκείνες του 1992», είπε ο Τόμισλαβ Νίκολιτς και πρόσθεσε ότι ο Βούτσιτς δέχθηκε επίθεση, επειδή έτεινε χείρα συμφιλίωσης. Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός εξήγησε σε δημοσιογράφους στο Βελιγράδι ότι δεν τραυματίστηκε από την πέτρα που δέχθηκε στο πρόσωπο και ότι μόνο τα γυαλιά του έσπασαν κατά την επίθεση. Ο Βούτσιτς είχε μόλις εναποθέσει ένα λουλούδι στο μνημείο των χιλιάδων θυμάτων, όταν ένα πλήθος άρχισε να φωνάζει «Ο Θεός είναι μεγάλος» και να πετάει πέτρες, με αποτέλεσμα ο Σέρβος πρωθυπουργός να φυγαδευτεί από τους σωματοφύλακές του. Η εφημερίδα «Βεσέρνι Νοβόστι» έγραψε χθες ότι «η πέτρα που χτύπησε τον Βούτσιτς στη Σρεμπρένιτσα απλώς έπληξε περαιτέρω τις ήδη εύθραυστες σχέσεις μεταξύ Σερβίας και Βοσνίας».

Ο βοσνιακός Τύπος καταδίκασε το επεισόδιο, επισημαίνοντας ότι επισκίασε τις εκδηλώσεις μνήμης για τη χειρότερη μεταπολεμική σφαγή στην Ευρώπη.

«Προκάλεσε ανεπανόρθωτη ζημιά σε αυτούς που την άξιζαν λιγότερο, τους μουσουλμάνους-θύματα μιας γενοκτονίας», σχολίασε η Νντέβνι Αβάζ. Ο μέγας μουφτής της Βοσνίας, Χουσεΐν Καβάζοβιτς, εξέφρασε την ελπίδα ότι, παρά την επίθεση, ο Σέρβος πρωθυπουργός θα συνεχίσει να αγωνίζεται για τη συμφιλίωση μεταξύ μουσουλμάνων και Σέρβων, γυρνώντας μια νέα σελίδα μεταξύ των δύο λαών.

Ο Βούτσιτς είχε, εξάλλου, καταδικάσει νωρίτερα «το θηριώδες έγκλημα» στη Σρεμπρένιτσα, όπου χιλιάδες μουσουλμάνοι άνδρες, ανάμεσά τους και αγόρια, δολοφονήθηκαν από τις σερβικές δυνάμεις στην πόλη της Ανατολικής Βοσνίας, λίγο προτού τελειώσει ο πόλεμος. Ωστόσο, ο πρώην εθνικιστής ηγέτης της Σερβίας και όψιμος φιλοευρωπαίος πολιτικός απέφυγε να χαρακτηρίσει τη σφαγή «γενοκτονία», όπως έχει χαρακτηριστεί από διεθνή δικαστήρια, αφού τόσο οι Σέρβοι όσο και οι Σερβοβόσνιοι δεν υιοθετούν τον χαρακτηρισμό.

Στις αρχές του μήνα, οι Δυτικές δυνάμεις συγκρούστηκαν με τη Ρωσία για το ζήτημα, όταν η Μόσχα, έπειτα από λόμπινγκ με τους Σέρβους και τους Σερβοβόσνιους, άσκησε βέτο σε ψήφισμα του ΟΗΕ που κατέθεσε η Βρετανία και με το οποίο ζητούσε να αναγνωριστεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας ως «γενοκτονία» η σφαγή της Σρεμπρένιτσα. H oργισμένη αντίδραση του πλήθους σημαίνει, εξάλλου, ότι δεν ξεχάστηκε το υπερεθνικιστικό παρελθόν του Βούτσιτς. Στη δεκαετία του ‘90, είχε πει σε Σέρβους βουλευτές ότι «για κάθε νεκρό Σέρβο, θα σκοτώνουμε 100 μουσουλμάνους». Χαρακτηριστικό είναι ότι στη Σρεμπρένιτσα είχε αναρτηθεί πανό με το όνομά του και αυτήν τη ρήση.