ΚΟΣΜΟΣ

Απόφαση-πλήγμα κατά Ερντογάν

apofasi-pligma-kata-erntogan-2093372

Πλήγμα στις προσπάθειες του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να μειώσει την επιρροή του πολιτικού του αντιπάλου και κληρικού Φετουλάχ Γκιουλέν κατέφερε το συνταγματικό δικαστήριο της Τουρκίας, ακυρώνοντας τη νομοθεσία για το κλείσιμο χιλιάδων ιδιωτικών σχολείων που διοικούνται ως επί το πλείστον από υποστηρικτές του ηγέτη του κινήματος Χιζμέτ και λαμβάνουν χρηματοδότηση από αυτόν.

Ο αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ Γκιουλέν έχει κατηγορηθεί από τον πρώην πρωθυπουργό της Τουρκίας για απόπειρα επηρεασμού της αστυνομίας και του δικαστικού σώματος με στόχο την ανατροπή της κυβέρνησής του. Ο ηγέτης του Χιζμέτ, που δραστηριοποιείται παγκοσμίως σε επιχειρησιακές δραστηριότητες και σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, έχει αρνηθεί ότι συνωμοτεί κατά της τουρκικής ηγεσίας. Η σχετική νομοθεσία για το κλείσιμο των ιδιωτικών σχολείων είχε προωθηθεί με ταχείς ρυθμούς επί πρωθυπουργίας του Τούρκου προέδρου το 2014.

Ο Ερντογάν είχε αναδείξει σε προτεραιότητα τη δραστική μείωση της επιρροής των «γκιουλενιστών» στους κρατικούς θεσμούς και στα αξιώματα, θέτοντας σε λειτουργία ένα σχέδιο αποπομπής και μετακίνησης εκατοντάδων εισαγγελέων και χιλιάδων αστυνομικών, οι οποίοι θεωρούνταν υποστηρικτές του μετριοπαθούς κληρικού. Το αποτέλεσμα των πρόσφατων εκλογών της 7ης Ιουνίου, ωστόσο, καθιστά αβέβαιο το μέλλον για τα σχέδια του Τούρκου προέδρου να καταπολεμήσει το κίνημα του Γκιουλέν, το οποίο αποκαλεί τρομοκρατική οργάνωση και «παράλληλη δομή» μέσα στο τουρκικό κράτος. Το κυβερνών κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) απώλεσε την απόλυτη πλειοψηφία στο τουρκικό κοινοβούλιο για πρώτη φορά.

Το κλείσιμο των ιδιωτικών σχολείων του Γκιουλέν στην Τουρκία, τα οποία προετοιμάζουν τους μαθητές για την είσοδο στα τουρκικά πανεπιστήμια, θα είχε στερήσει από το Χιζμέτ μία από τις βασικές πηγές χρηματοδότησής του. Η δικαστική απόφαση της Δευτέρας, όμως, υπογραμμίζει ότι η κίνηση αυτή προσβάλλει την ελεύθερη πρόσβαση στην εκπαίδευση. Η ακύρωση της νομοθεσίας από ανώτατο τουρκικό δικαστήριο μπορεί να θεωρηθεί νίκη του αντιπολιτευτικού κεμαλικού Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), το οποίο είχε καταθέσει έφεση στο συνταγματικό δικαστήριο για την ακύρωση της νομοθεσίας.

Το CHP βρίσκεται σε διαδικασία συνομιλιών για τον σχηματισμό συγκυβέρνησης με το ΑΚΡ. Σύμφωνα με τα φίλια προς την κυβέρνηση τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο Ερντογάν έχει θέσει όρο για τον σχηματισμό συγκυβέρνησης τη συνέχιση της μάχης κατά της «παράλληλης δομής» στο εσωτερικό του κράτους. Εάν τα πολιτικά κόμματα της Τουρκίας δεν κατορθώσουν να σχηματίσουν μια κυβέρνηση συνεργασίας έως τα τέλη Αυγούστου, ο Τούρκος πρόεδρος δικαιούται να προκηρύξει εκ νέου εκλογές. Ο Ερντογάν φέρεται να επιθυμεί την εξώθηση των πραγμάτων προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς μια νέα εκλογική διαδικασία θα προσέφερε στο ΑΚΡ τη δυνατότητα να επιδιώξει ξανά την απόκτηση της απόλυτης πλειοψηφίας στο τουρκικό Κοινοβούλιο. Ο ίδιος σχολίασε τη Δευτέρα ότι ο τουρκικός λαός έχει αρχίσει να στερεύει από υπομονή και ότι εάν δεν καρποφορήσουν άμεσα οι συνομιλίες, θα είναι απαραίτητες οι εκλογές.

Πάντως, ο Ερντογάν προειδοποίησε την Τρίτη όλα τα τουρκικά κόμματα να μη θέσουν την προεδρία του ως ζήτημα κατά τη διάρκεια των συνομιλιών για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ενώ τόνισε ότι θα εμποδίσει την επικύρωση κάθε κυβερνητικού σχήματος που θα δημιουργηθεί, έχοντας ως βάση όρους σχετικούς με τα δικά του σχέδια. Ο Τούρκος πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου έχει συναντηθεί για έναν πρώτο γύρο συνομιλιών με το CHP και με το ακροδεξιό εθνικιστικό κόμμα, χαρακτηρίζοντας τις συνομιλίες με τους Ρεπουμπλικανούς «ειλικρινείς και φιλικές».