ΚΟΣΜΟΣ

Ψυχροπολεμικό κλίμα μεταξύ Ερντογάν – Ντεμιρτάς

demirtas1

Οι σχέσεις του Τούρκου προέδρου Ερντογάν με την πιο χαρισματική φυσιογνωμία της τουρκικής αντιπολίτευσης, τον επικεφαλής του φιλοκουρδικού ΗDP, Σαλαχατίν Ντεμιρτάς, έφθασαν σε οριακά επίπεδα την περασμένη εβδομάδα, καθώς ο Ντεμιρτάς αποκάλεσε τον Τούρκο πρόεδρο «τύραννο», ενώ ο Ερντογάν υποσχέθηκε ότι ο κρατικός μηχανισμός θα εξαντλήσει όλη την αυστηρότητά του για να φύγουν από τη μέση οι «προδότες».

Το βάθος του χάσματος γίνεται ευκολότερα κατανοητό αν υπολογίσει κανείς ότι ο Ερντογάν έχει κάνει περισσότερα ανοίγματα προς τους Κούρδους απ’ ό,τι όλοι οι προηγούμενοι ηγέτες της Τουρκίας και ότι ο Ντεμιρτάς ήταν ο κατεξοχήν υπέρμαχος της εξεύρεσης μιας ειρηνικής συμβιβαστικής λύσης στο κουρδικό. Ομως, η ομιλία του Ντεμιρτάς το περασμένο Σαββατοκύριακο στο συνέδριο του HDΡ, με την οποία χαρακτήρισε «αναπόφευκτη» τη δημιουργία κουρδικής οντότητας τον 21ο αιώνα, έγινε δεκτή με οργή από τον Ερντογάν. Η ομιλία έγινε υπό το φόντο ασφυκτικών πιέσεων προς το HDP από τους Κούρδους αντάρτες, οι οποίοι έχουν χάσει τις ελπίδες τους για ειρήνη, καθώς συνεχίζουν να σφυροκοπούνται από τις τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας.

Μετά την ομιλία, η τουρκική κυβέρνηση ακύρωσε τη συνάντηση στην οποία ο Ντεμιρτάς θα κατέθετε τις απόψεις του για τη συνταγματική μεταρρύθμιση. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Τουρκίας είναι το κουρδικό, άρα πώς θα φτιάξουν καινούργιο σύνταγμα χωρίς να μιλήσουν για το κουρδικό;» διερωτήθηκε ο Ντεμιρτάς και συμπλήρωσε ότι «Ενα σύνταγμα χωρίς το HDP δεν θα έχει διαφορές από το σύνταγμα των πραξικοπιματιών».

Παρά τις διαδοχικές αναθεωρήσεις, το τουρκικό σύνταγμα εξακολουθεί να μην καλύπτει τα δικαιώματα των μειονοτήτων. Οι προηγούμενες συζητήσεις περί αναθεώρησης έπαψαν το 2013, προσκρούοντας σε αγεφύρωτες διαφορές ως προς τον ορισμό της ιδιότητας του πολίτη και την προστασία των θρησκευτικών ελευθεριών. «Δυστυχώς δεν περιμένουμε ότι θα υπάρξει νέο σύνταγμα. Οι προσπάθειες είναι μάταιες σε ένα περιβάλλον με τόσο αυστηρές κόκκινες γραμμές», δήλωσε ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος. Το κυβερνών κόμμα ΑΚΡ έχει 317 από τις 550 έδρες της τουρκικής εθνοσυνέλευσης, ενώ για να προωθηθεί το νέο σύνταγμα σε δημοψήφισμα απαιτούνται 330 ψήφοι.

Ο λόγος που το AKP πιέζει για συνταγματική αναθεώρηση είναι για να αυξηθούν οι εξουσίες της προεδρίας. Για τους Κούρδους, ένα νέο σύνταγμα θα είχε νόημα αν κατοχύρωνε το δικαίωμα αυτόνομης διακυβέρνησης των κουρδικών περιοχών. Ομως ο εκπρόσωπος του ΑΚΡ, Ομέρ Τσελίκ, απέκλεισε κάθε τέτοια εξέλιξη. «Τα σχέδιά μας για το σύνταγμα δεν προβλέπουν τοπικά κοινοβούλια ή ομοσπονδιακές αυτόνομες δομές, δεν υπάρχει τέτοια ανάγκη», είπε.