ΚΟΣΜΟΣ

Σφίγγει ο κλοιός γύρω από τον Ρέντσι

sfiggei-o-kloios-gyro-apo-ton-rentsi-2119528

«Δεν έχουμε συνομιλητή στη Ρώμη», είπε σε Ιταλούς δημοσιογράφους ο Γερμανός προσωπάρχης του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, συνοψίζοντας πόσο έχουν επιδεινωθεί οι σχέσεις του Ιταλού πρωθυπουργού με τις Βρυξέλλες, τις οποίες ο Ματέο Ρέντσι κατηγορεί πλέον ανοικτά ως παράρτημα του Βερολίνου.

Το 62% των Ιταλών εγκρίνει την πιο δυναμική στάση του Ιταλού πρωθυπουργού, η ρητορική του οποίου παραπέμπει όλο και περισσότερο στους πρώτους μήνες της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Οι σχολιαστές που ψέγουν τον Ρέντσι για ελάχιστα διπλωματικές δηλώσεις, όπως «η Ιταλία δεν θα διοικείται πλέον με τηλεχειριστήριο από τις Βρυξέλλες» και «ήρθε η ώρα να σηκώσουμε κεφάλι», δεν υπολογίζουν ότι ο Ρέντσι, ο πλέον φιλοευρωπαίος από τους Ιταλούς πολιτικούς, δέχεται ασφυκτικές εσωτερικές πιέσεις.

Ο Ρέντσι πιστεύει ότι οι κερδισμένοι της Ευρωζώνης, με πρώτη τη Γερμανία, θα τον ακούσουν προκειμένου να μην αναλάβουν την εξουσία στη Ρώμη οι οπαδοί της επιστροφής στη λιρέτα. Ομως αυτοί που επείγονται περισσότερο για μία λύση δεν βρίσκονται ούτε στις Βρυξέλλες ούτε στο Βερολίνο.

Η εβδομάδα που πέρασε ήταν εφιαλτική για τον Ιταλό πρωθυπουργό, εξαιτίας της ανεξέλεγκτης πτώσης των ιταλικών τραπεζικών μετοχών, που επέτεινε τις ανησυχίες για την υγεία του τραπεζικού συστήματος – και για την ανάκαμψη, στην οποία ο Ρέντσι βασίζει τις ελπίδες της πολιτικής του επιβίωσης. Το ιταλικό τραπεζικό σύστημα είναι φορτωμένο με επισφάλειες που, με συντηρητικές εκτιμήσεις, αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον 17,5% του συνολικού όγκου των δανείων. Εδώ και πάνω από ένα χρόνο συνεχίζονται άκαρπες οι διαπραγματεύσεις του Ρέντσι με τις Βρυξέλλες για τη δημιουργία «κακής τράπεζας», στην οποία θα φορτωθούν οι επισφάλειες, ενώ με τους νέους ευρωπαϊκούς κανόνες που τέθηκαν σε ισχύ από 1ης Ιανουαρίου έγιναν περισσότερα τα περιουσιακά στοιχεία των τραπεζών που πρέπει να «κουρευτούν» πριν υπάρξει οποιαδήποτε διάσωση.

Σχόλια… με νόημα

«Ο πρωθυπουργός χρειάζεται τη διασφάλιση των καταθέσεων σαν τον αέρα που αναπνέει», σχολίασε ο Φραντσέσκο Καντσελάτο στην ιστοσελίδα linkiesta. «Χρειάζεται επίσης μια αναθεώρηση του δημοσιονομικού συμφώνου για να χρηματοδοτήσει τον προϋπολογισμό». Κάτω από μία μεγάλη φωτογραφία του Γιάνη Βαρουφάκη, ο Ιταλός σχολιαστής θυμίζει ότι την τελευταία φορά που κάποιος Ευρωπαίος πολιτικός προσπάθησε να αλλάξει δομικά στοιχεία του οικοδομήματος της Ευρωζώνης, το εγχείρημα δεν είχε καλό τέλος. Η απάντηση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δεν αφήνει πολλά περιθώρια ελπίδας πως αυτή η φορά θα είναι διαφορετική – «ο κάθε ένας γνώριζε το περιεχόμενο του δημοσιονομικού συμφώνου πριν το υπογράψει», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών.

Πέρυσι τέτοια εποχή ο Ρέντσι υπολόγιζε ότι η χώρα του θα έχει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας εάν δεν συνταχθεί σε ένα «μέτωπο του Νότου», αλλά εάν εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις που ζητούν οι Βρυξέλλες και διαπραγματευθεί εν συνεχεία ως «καλός μαθητής». Τις εφάρμοσε, όμως προσέκρουσε σε τοίχο και αυτός ήταν ο λόγος που ο Ιταλός πρωθυπουργός άλλαξε στρατηγική, ανοίγοντας πυρ σε όλα τα επίπεδα.

Tώρα κατηγορεί δημοσίως τη Γερμανία ότι προκαλεί ανισορροπίες στην Ευρωζώνη, παραβιάζοντας τους κανόνες υπερβολικού πλεονάσματος, ότι επιβάλλει δύο μέτρα και δύο σταθμά στην ενέργεια –με την ακύρωση του αγωγού South Stream που θα ευνοούσε την Ιταλία αλλά τη διατήρηση του Νorth Stream II που ευνοεί τη Γερμανία–, ακόμη και ότι χρησιμοποίησε τον ιταλικό προϋπολογισμό για να διασώσει το γερμανικό τραπεζικό σύστημα μέσω των 60 δισ. που δάνεισε η Ιταλία στην Ελλάδα για να αποπληρώσει τις γερμανικές τράπεζες.

Παράλληλα ο Ρέντσι αντικατέστησε τον μόνιμο αντιπρόσωπο της Ιταλίας στην Ε.Ε., θέση που παγίως κατέχεται από διπλωμάτες, με πολιτικό πρόσωπο της απολύτου εμπιστοσύνης του. Επίσης, ευρωβουλευτής σύμμαχος του Ρέντσι υπέβαλε ερώτηση στην Κομισιόν με την οποία ζητεί να μάθει εάν ο προσωπάρχης του προέδρου Γιούνκερ, Μάρτιν Σέλμαϊρ, «αποτελεί δίαυλο προνομιακής πληροφόρησης για τις καγκελαρίες κάποιων κρατών–μελών, πρακτική που αν επιβεβαιωθεί, προωθεί συγκεκριμένα εθνικά και πολιτικά συμφέροντα εις βάρος των συμφερόντων της Ε.Ε.».

Μέσα σε τέτοιο κλίμα αντεγκλήσεων ετοιμάζεται ο Ρέντσι να επισκεφθεί τη Γερμανίδα καγκελάριο στο Βερολίνο. Κάποια επιμέρους ζητήματα, όπως το μπλοκάρισμα από την Ιταλία των κονδυλίων για το προσφυγικό, μπορεί να επιλυθούν στη συνάντηση αυτή. Αλλά είναι πιο πιθανό να επιδιώξει παρασκηνιακά το Βερολίνο να σχηματιστεί στην Ιταλία μια νέα κυβέρνηση τεχνοκρατών, παρά να πάρει ο Ρέντσι το new deal που επιζητεί.