ΚΟΣΜΟΣ

Ερχονται «κοντά» Τουρκία – Ισραήλ λόγω… ρεαλισμού

israel1

Προς την κατεύθυνση της εξομάλυνσης των μεταξύ τους σχέσεων κατευθύνονται η Τουρκία και το Ισραήλ, με αντιπροσωπείες των δύο κρατών να συναντώνται την Τετάρτη στη Γενεύη. Ανώτατος Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε στην εφημερίδα Haaretz ότι δύο μόνο ζητήματα παραμένουν ανοικτά: η τουρκική απαίτηση για ελεύθερη θαλάσσια πρόσβαση στη Γάζα και η δραστηριότητα της Χαμάς στην Τουρκία.

Σε ό,τι αφορά το πρώτο πρόσκομμα, το Ισραήλ αρνείται να συναινέσει στο τουρκικό αίτημα, αφενός θέλοντας να διατηρήσει εν ισχύι τον ναυτικό αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας και αφετέρου για να μη δυσαρεστήσει την Αίγυπτο, η οποία ανθίσταται σθεναρά σε κάθε προοπτική τουρκικής εμπλοκής στα σύνορά της.

Από τη μεριά του, το Ισραήλ εκφράζει την ενόχλησή του για τη συνεχιζόμενη λειτουργία κέντρου επιχειρησιακής διοίκησης της Χαμάς στην Πόλη, κατηγορώντας τον επικεφαλής του, Σαλάχ Αρουρί, για σχεδιασμό τρομοκρατικών επιθέσεων στη Δυτική Οχθη.

Στο μεταξύ, μηνύματα του Μπέντζαμιν Νετανιάχου μετέφερε στον Τούρκο πρόεδρο και στον πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου, την Τρίτη, το ανώτατο στέλεχος της Ενωσης Αμερικανο-Εβραϊκών Οργανώσεων, Μάλκολμ Χένλαϊν, στενός συνεργάτης του Ισραηλινού πρωθυπουργού από τις ημέρες του ως πρεσβευτή της χώρας του στην Ουάσιγκτον.

Υστερα από σχεδόν έξι έτη έντασης, η διπλωματία και ο ρεαλισμός μοιάζουν έτοιμα να υπερνικήσουν τον συναισθηματισμό και τη βαθιά καχυποψία, όπως αναφέρει σε άρθρο του ο Τούρκος σχολιαστής της Hurriyet, Μπουράκ Μπεκντίλ.

Μετά τη διπλωματική όξυνση του 2010, η φιλοϊσλαμική κυβέρνηση της Αγκυρας φρόντιζε σε κάθε αναφορά της στο Ισραήλ να διαχωρίζει τον «ισραηλινό λαό» από την ισραηλινή κυβέρνηση. Για πρώτη φορά στις 20/1, ο εκπρόσωπος του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, Ομέρ Τσελίκ, είχε αποφύγει τον διαχωρισμό αυτό, λέγοντας «το ισραηλινό κράτος και ο λαός της χώρας είναι φίλοι της Τουρκίας». Η απάντηση της Ιερουσαλήμ υπήρξε άμεση, με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου να υπογραμμίζει στις 23/1 την ελπίδα του για εξομάλυνση των σχέσεων των δύο χωρών.

Σε αντίθετη γραμμή κινήθηκε, όμως, ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας, Μοσέ Γιαλόν, λέγοντας κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Αθήνα, στις 26/1, ότι η Τουρκία αγοράζει πετρέλαιο από το ISIS επιτρέποντας στους μαχητές του να διεισδύουν στην Ευρώπη.

Παρότι τέτοιες δηλώσεις στο παρελθόν θα προκαλούσαν την άμεση και οργισμένη αντίδραση της Αγκυρας, η τουρκική κυβέρνηση επέδειξε τη στιγμή εκείνη σπάνια αυτοσυγκράτηση και ωριμότητα. Την αποστολή διάψευσης των ισχυρισμών του κ. Γιαλόν δεν ανέλαβε μέλος της τουρκικής κυβέρνησης, αλλά ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Αγκυρα, Τζον Μπας, που επέμεινε ότι το λαθρεμπόριο πετρελαίου έχει περιορισθεί σημαντικά χάρη στις προσπάθειες των Τούρκων.

Το έδαφος κάτω από την όψιμη προσέγγιση Ισραήλ – Τουρκίας παραμένει, πάντως, ασταθές. Πρόσφατη έρευνα στην Τουρκία έδειξε ότι 60% των Τούρκων θεωρούν το Ισραήλ απειλή για την ασφάλεια της χώρας τους, ενώ ο αντισημιτισμός, τον οποίο τεχνηέντως τροφοδότησε η παρούσα κυβέρνηση της Αγκυρας, δεν αναμένεται να υποχωρήσει σύντομα.