ΚΟΣΜΟΣ

Το Κυπριακό, το προσφυγικό και η Αγκυρα

kupriako1

Η Λευκωσία παρακολουθεί με πολύ μεγάλη προσοχή τις εξελίξεις στο συριακό ζήτημα και την εμπλοκή της Τουρκίας. Για προφανείς λόγους, που εμμέσως μπορεί να συνδέονται και με το κυπριακό ζήτημα. Το κρίσιμο ερώτημα που κυριαρχεί αυτή τη στιγμή στην Κύπρο, αναφορικά με το θέμα, συνοψίζεται σε ένα ερώτημα:

«Ποιος ευθύνεται για τη μεγάλη προσφυγική κρίση στη Συρία; Ποιες δυνάμεις, εκτός από τους εσωτερικούς παράγοντες οι οποίοι έπραξαν σημαντικά λάθη, έδωσαν διαστάσεις σε αυτό το ανθρωπιστικό ζήτημα;

Φυσικά η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί τους». Η συγκεκριμένη επισήμανση έρχεται από τον αραβικής καταγωγής Τούρκο αναλυτή Χιουσνού Μαχαλί, ο οποίος είναι ένας από τους λιγοστούς Τούρκους ειδικούς οι οποίοι γνωρίζουν και παρακολουθούν από πολύ κοντά την κρίση και την εμφύλια σύρραξη στη Συρία.

Ο κ. Μαχαλί μας επεξηγεί με αριθμούς την τελευταία εικόνα την οποία παρουσιάζει το προσφυγικό ζήτημα της Συρίας. Πέντε χρόνια μετά την έναρξη της εμφύλιας σύρραξης στη Συρία, περίπου 17 εκατομμύρια ψυχές έχουν βρει καταφύγιο στα εδάφη τα οποία κατάφερε να κρατήσει μέχρι σήμερα η κυβέρνηση της χώρας.

Περίπου πέντε εκατομμύρια πολίτες της Συρίας εγκατέλειψαν τις εστίες τους στην Ανατολική, Βόρεια και Νότια Συρία και αναζήτησαν καταφύγιο στο δυτικό κομμάτι της χώρας και στα παράλιά της, ενώ δύο εκατομμύρια παρέμειναν εγκλωβισμένα στις περιοχές που ελέγχονται από το Ισλαμικό Κράτος και άλλες ομάδες τζιχαντιστών. Στην περίπτωση αυτών των ανθρώπων η μοναδική ελπίδα είναι το κουρδικό αυτονομιστικό κίνημα, το οποίο το τελευταίο διάστημα καταγράφει τη μια νίκη μετά την άλλη.

Καταφύγιο στο εξωτερικό

Από το 2011 μέχρι σήμερα, περίπου τέσσερα εκατ. πολίτες Συρίας βρήκαν καταφύγιο στο εξωτερικό, κυρίως σε χώρες όπως η Τουρκία, η Ιορδανία και ο Λίβανος. Τους τελευταίους μήνες, μια μερίδα αυτών των προσφύγων μέσω των τουρκικών εδαφών περνάει στα ελληνικά εδάφη και στη συνέχεια αναζητεί καταφύγιο στη Δύση.

Ο κ. Μαχαλί υπολογίζει ότι σήμερα στην Τουρκία ζουν περίπου 2,5 εκατ. Σύροι. Περίπου 700.000 πολίτες της Συρίας έως τώρα αναζήτησαν ένα καλύτερο μέλλον στα παράλια της Μικράς Ασίας και της Ελλάδας.

Στην Τουρκία παραμένει περίπου 1,8 εκατ. Σύροι πρόσφυγες. Από αυτούς μόλις οι 300.000 ζουν σε ειδικά στρατόπεδα. Οι υπόλοιποι έχουν βρει καταφύγιο στις τουρκικές πόλεις. Τα μεσαία και ανώτερα στρώματα των προσφύγων κατάφεραν να εξασφαλίσουν ένα μεροκάματο και στέγαση. Ωστόσο, για τις οικονομικά ασθενέστερες τάξεις η κατάσταση είναι δραματική. Παραμένουν εγκαταλειμμένες στην τύχη τους στους δρόμους των μεγάλων τουρκικών πόλεων.

Ο κ. Μαχαλί αναφέρει ότι για αυτήν τη μεγάλη ανθρωπιστική καταστροφή μερίδιο ευθύνης φέρει η Τουρκία, η οποία από το 2011 μέχρι σήμερα καταβάλλει προσπάθειες για να φέρει στην εξουσία της Συρίας το Κίνημα των Μουσουλμάνων Αδελφών και τις διάφορες ισλαμιστικές ομάδες. Ενας άλλος στόχος της Τουρκίας, τον οποίο επιλέγει να υποβαθμίσει ο κ. Μαχαλί, είναι ο ρόλος του κουρδικού αυτονομιστικού κινήματος στο πολιτικό πεδίο της Μεσοποταμίας.

Ως γνωστόν, η Τουρκία δεν επιθυμεί να δει την ανάδειξη ενός αυτόνομου ή ανεξάρτητου κουρδικού κράτους στο βόρειο κομμάτι της Συρίας. Για να μη γίνει πραγματικότητα αυτό το εφιαλτικό σενάριο, η Αγκυρα ρίχνει στο πολεμικό και πολιτικό πεδίο της Συρίας τις ισλαμιστικές ομάδες και φυσικά το προσφυγικό ζήτημα. Οπως τονίζει ο κ. Μαχαλί, η Αγκυρα «εργαλειοποιεί» το προσφυγικό ζήτημα για να πιέσει τη Δύση και να ανοίξει τον δρόμο για την υλοποίηση των σχεδίων της στη Συρία.

Ο καθηγητής Ερντάλ Τανάς Καράγκιολ δεν συμφωνεί με τα προαναφερόμενα. Κατά την άποψή του, για την προσφυγική κρίση τη μέγιστη ευθύνη φέρουν η Δύση, η Ε.Ε., οι ΗΠΑ και όχι η χώρα του. Σε αντίθεση με την Τουρκία, η Δύση για πέντε ολόκληρα χρόνια δεν θέλησε να κατανοήσει τη σοβαρότητα της κατάστασης στη Συρία. Σύμφωνα με τον καθηγητή Καράγκιολ, οι Βρυξέλλες κινητοποιήθηκαν μόνο την τελευταία στιγμή, όταν το υπερχρεωμένο, και στην ουσία πολιτικά ακυβέρνητο, σύγχρονο ελληνικό κράτος έφτασε στα όρια των αντοχών του εξαιτίας του μεγάλου κύματος προσφύγων.

Ο Τούρκος καθηγητής υπενθυμίζει ότι τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται η εντατικοποίηση της ροής των μεταναστών προς την Τουρκία. Η Αγκυρα προβλέπει ότι, σε λίγες εβδομάδες, στα τουρκικά εδάφη θα βρουν καταφύγιο περίπου 3,5 εκατ. πρόσφυγες και ο κ. Καράγκιολ υποστηρίζει ότι πρωτίστως «η Δύση μάς δίνει μπόλικες συμβουλές…».

Τα προαναφερόμενα ρίχνουν φως στη συζήτηση, η οποία έχει έλθει στο προσκήνιο της τουρκικής επικαιρότητας για το προσφυγικό ζήτημα. Τη στιγμή που η αντιπολίτευση εκφράζει σοβαρό προβληματισμό και υποψίες για το γεγονός ότι η τουρκική κυβέρνηση επιχειρεί να επωφεληθεί στο έπακρον από την κρίση της Συρίας για να προβάλει τη δική της ατζέντα, η κυβέρνηση στρέφει τα βέλη της κατά της Δύσης.