ΚΟΣΜΟΣ

Ποιον συμφέρει τι, τελικώς…

sumferon1

Οι συζητήσεις γύρω από το Brexit έχουν επικεντρωθεί στο ερώτημα εάν η ενδεχόμενη έξοδος ή η παραμονή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση θα ωφελούσε το εθνικό συμφέρον. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν, όμως, ότι το βρετανικό κοινό είναι διχασμένο πάνω στο θέμα αυτό, καθιστώντας αμφίρροπο και αβέβαιο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του Ιουνίου.

Το ερώτημα εάν η παραμονή της Βρετανίας στην Ευρώπη των «28» υπηρετεί το συμφέρον της Ε.Ε. έχει, όμως, συζητηθεί πολύ λιγότερο από όσο θα έπρεπε. Η συμβατική άποψη των Βρυξελλών θέλει την απάντηση στο ερώτημα αυτό να είναι σαφώς καταφατική. Η Βρετανία πρέπει να παραμείνει μέλος της Ενωσης. Ενα ενδεχόμενο Brexit θα ήταν ιδιαίτερα επιζήμιο για το μέλλον της Ενωμένης Ευρώπης. Αυτό είναι, όμως, αλήθεια;

Στο μέτωπο των ΜΜΕ

Τα βρετανικά ΜΜΕ και μέρος της πολιτικής ελίτ εμφανίζουν βαθιά ριζωμένη καχυποψία απέναντι στην Ε.Ε. Η εχθρική αυτή στάση συνάντησε την πολιτική της έκφραση στο κίνημα υπέρ του Brexit, με τους υποστηρικτές του να αρνούνται επίμονα να συνειδητοποιήσουν ότι η Βρετανία έχει ήδη απολέσει την εθνική της κυριαρχία σε πολλούς τομείς ευθύνης της Ενωσης. Απεχθάνονται δε το γεγονός ότι το Λονδίνο οφείλει να υπακούει στις αποφάσεις των Βρυξελλών, ακόμη και όταν διαφωνεί με αυτές.

Οσοι πιστεύουν ότι το δημοψήφισμα θα οδηγήσει στην «κάθαρση», σφάλλουν. Αν το Brexit καταψηφισθεί και η χώρα παραμείνει στην Ε.Ε., οι χαμένοι του δημοψηφίσματος δεν πρόκειται να μεταβάλουν τις απόψεις τους και η φιλοδοξία τους για ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας δεν θα εκλείψει.

Συνειδητοποιώντας σε μια τέτοια περίπτωση ότι αδυνατεί να δραπετεύσει από την Ε.Ε., το στρατόπεδο του Brexit θα υιοθετήσει τη στρατηγική του Δούρειου Ιππου, υποσκάπτοντας εκ των έσω την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Στόχος των Βρετανών αντιπάλων της Ε.Ε. θα γίνει η αποδόμηση της Ενωσης και η ανάκτηση του συνόλου των εξουσιών από την κυβέρνηση στο Ουέστμινστερ.

Διόλου σίγουρο δεν πρέπει, επίσης, να θεωρείται ότι οι υπέρμαχοι του Brexit θα χάσουν την επιρροή τους, σε περίπτωση ήττας τους στο δημοψήφισμα. Η συμφωνία που πέτυχε ο κ. Κάμερον με τις Βρυξέλλες δεν επαναφέρει ούτε ίχνος εθνικής κυριαρχίας στο Ουέστμινστερ. Το γεγονός αυτό θα αντιμετωπισθεί από το στρατόπεδο του Brexit ως μνημειώδης ήττα, εντείνοντας την εκστρατεία τους με στόχο την «αποδόμηση».

Η Ε.Ε. δεν έχει έτσι κανένα συμφέρον να διατηρεί στους κόλπους της μία χώρα η οποία θα συνεχίσει να αντιστέκεται στο κοινοτικό κεκτημένο και θα ακολουθεί συνειδητή στρατηγική υπόσκαψής του.

Μια νίκη του Brexit στο δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου θα είναι προτιμότερη για την Ε.Ε. Μια Βρετανία εκτός Ε.Ε. δεν θα μπορεί πια να υποσκάπτει την ευρωπαϊκή συνοχή, με τη Ενωση να ισχυροποιείται.

Από τη μεριά της, η Βρετανία θα εξασθενήσει οικονομικά, υποχρεώνοντας το Λονδίνο να σπεύσει ως ικέτης στις Βρυξέλλες, ζητώντας τη σύναψη νέων εμπορικών συμφωνιών. Η βρετανική κυβέρνηση θα έχει, πάντως, απολέσει τη διαπραγματευτική της ισχύ και η Ενωση θα βρίσκεται στη θέση να επιβάλει εμπορική συμφωνία, σχεδόν πανομοιότυπη με αυτή που διαθέτει σήμερα η Βρετανία, ως μέλος της Ενωσης. Την ίδια ώρα, η Ε.Ε. θα έχει συρρικνώσει την ισχύ μιας χώρας, της οποίας η μοναδική φιλοδοξία είναι να υποσκάπτει τη συνοχή της Ενωσης.

* Ο Paul de Grauwe είναι οικονομολόγος, καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Οικονομίας στο βρετανικό Πανεπιστήμιο London School of Economics και επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου του ιδρύματος.