ΚΟΣΜΟΣ

Το πρώτο «θύμα» των Panama Papers

islandiaprwthypourgos
06s1icelands

ΡΕΪΚΙΑΒΙΚ. Ο 41χρονος συντηρητικός πρωθυπουργός της Ισλανδίας Σίγκμουντουρ Νταβίντ Γκουνλάουγκσον είναι ο πρώτος πολιτικός που χάνει τη θέση του εξαιτίας της διαρροής των Panama Papers. Ο Γκουνλάουγκσον υπέβαλε χθες την παραίτησή του, μετά την αποκάλυψη ότι η offshore εταιρεία της συζύγου του διαχειρίζεται ομόλογα «αμαρτωλών» τραπεζών – ισλανδικών τραπεζών που κατέρρευσαν το 2008, αλλά των οποίων οι ομολογιούχοι εξακολουθούν να διεκδικούν αποζημιώσεις από το ισλανδικό δημόσιο.

Το βράδυ της Δευτέρας έγινε στο Ρέικιαβικ οργισμένη αντικυβερνητική διαδήλωση, ενώ η αντιπολίτευση είχε προηγουμένως καταθέσει πρόταση μομφής. Η παραίτηση του πρωθυπουργού θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρόωρες εκλογές, σε μια στιγμή όπου το δημοφιλέστερο κόμμα στη χώρα είναι το κόμμα των Πειρατών, που ζητάει διαφάνεια και άμεση δημοκρατία.

Οι αποκαλύψεις από τον Παναμά προξενούν πολιτικά προβλήματα και στον πρωθυπουργό της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον, τον οποίο χθες σύσσωμος ο αγγλικός Τύπος κάλεσε με πρωτοσέλιδα να δώσει εξηγήσεις. Χθες το απόγευμα, το γραφείο του Κάμερον ανακοίνωσε ότι «ο πρωθυπουργός, η σύζυγός του και τα παιδιά τους δεν επωφελούνται από πόρους από offshore». Τα έγγραφα του δικηγορικού γραφείου Mossack Fonseca του Καναδά έδειξαν ότι ο επιχειρηματίας πατέρας του πρωθυπουργού, Ιαν, που πέθανε το 2010, είχε στήσει σειρά νομικών οντοτήτων offshore προκειμένου επί τρεις δεκαετίες να μην φορολογείται στη Βρετανία. Οι αποκαλύψεις οδήγησαν τον επικεφαλής των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν να ζητήσει να ερευνηθούν από τις φορολογικές αρχές όσοι συνδέονται με τέτοιες επιχειρήσεις.

Στην απέναντι όχθη της Μάγχης, οι γαλλικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ο Παναμάς παύει να συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των χωρών που θεωρούνται συνεργάσιμες στον τομέα της πάταξης της φοροδιαφυγής και του «μαύρου» χρήματος. Συνεχίζοντας τις αποκαλύψεις, η εφημερίδα «Λε Μοντ» έγραψε χθες ότι οι στενοί συνεργάτες της επικεφαλής του Εθνικού Μετώπου Μαρίν Λεπέν είχαν στήσει περίπλοκο σύστημα offshore με στόχο την απόκρυψη πόρων.

Στο Πεκίνο δεν υπήρξε επίσημη αντίδραση μετά τις αποκαλύψεις ότι οκτώ νυν ή πρώην ανώτατα κυβερνητικά στελέχη, καθώς και συγγενείς του προέδρου Σι Τζινπίνγκ έχουν κρύψει περιουσίες σε offshore εταιρείες. «Για τέτοιους αβάσιμους ισχυρισμούς δεν έχω σχόλιο», είπε ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών.

Οι αποκαλύψεις, γνωστές ως Panama Papers, αφορούν στοιχεία για 214.000 εταιρείες offshore που είχε ιδρύσει το δικηγορικό γραφείο του Παναμά Mossack Fonseca. Ο όγκος των στοιχείων απαίτησε δουλειά σχεδόν ενός έτους από εκατοντάδες δημοσιογράφους που συνδέονται με τη Διεθνή Σύμπραξη Ερευνών Δημοσιογράφων (ΙCIJ).

Το δικηγορικό γραφείο, μεγάλος παίκτης στην παγκόσμια αγορά ίδρυσης offshore εταιρειών, είχε ιδρύσει, εκτός των άλλων, και 33 εταιρείες για λογαριασμό ατόμων που βρίσκονταν σε μαύρες λίστες για σχέσεις με οργανωμένο έγκλημα, τρομοκρατία, λαθρεμπόριο ναρκωτικών κ.λπ. Στα έγγραφα αναφέρονται και διευθυντικά στελέχη της εταιρείας Siemens. Οπως αναφέρει η «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ», κάποια διευθυντικά στελέχη της εταιρείας, που διαχειρίζονταν τα «μαύρα» ταμεία της στη Λατινική Αμερική, δεν επέστρεψαν όλα τα χρήματα στη μητρική εταιρεία μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου, αλλά «φύλαξαν», με τη βοήθεια του δικηγορικού γραφείου του Παναμά, 3 εκατομμύρια ευρώ στις Μπαχάμες και στην Ελβετία.