ΚΟΣΜΟΣ

Αχμέτ Νταβούτογλου: Με φιλοδοξία, υπομονή και χαμόγελο

06s3davuto

Γεννημένος στις 26 Φεβρουαρίου 1959 σε χωριό της επαρχίας του Ικονίου της Μικράς Ασίας, ο Αχμέτ Νταβούτογλου διατήρησε τις αρχές της συντηρητικής και ευσεβούς οικογένειάς του. Εχοντας διδάξει διεθνείς σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Μπεϊκέντ της Κωνσταντινούπολης, ο απερχόμενος πρωθυπουργός έθεσε εαυτόν στην υπηρεσία του Ερντογάν αμέσως μετά την άνοδο του τελευταίου στην εξουσία, το 2003. Οι άριστες φιλοϊσλαμικές περγαμηνές του, μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η γυναικολόγος σύζυγός του, Σαρέ, μέλος οργανώσεων κατά της άμβλωσης, η γλωσσομάθειά του (μιλάει αγγλικά, γερμανικά, αραβικά και μαλαισιανά) οδήγησαν τον Ερντογάν να του εμπιστευθεί τον θώκο του συμβούλου για θέματα εξωτερικής πολιτικής και το υπ. Εξωτερικών το 2009.

Εχοντας συγγράψει βιβλίο με τίτλο «Το στρατηγικό βάθος. Η διεθνής θέση της Τουρκίας» (μπεστ σέλερ στην Ελλάδα το 2010) ο Νταβούτογλου επιδιώκει να θέσει σε ισχύ το «δόγμα μηδενικών τριβών» με τους γείτονες της χώρας του, προσβλέποντας να καταστήσει την Τουρκία κεντρικό παίκτη στη Μέση Ανατολή. Το ξέσπασμα της Αραβικής Ανοιξης, όμως, το 2011 αναστέλλει τα φιλόδοξα σχέδια της τουρκικής διπλωματίας, με τους επικριτές του Νταβούτογλου να χαρακτηρίζουν ειρωνικά το δόγμα του: «Τριβές με όλους τους γείτονες».

Το 2014, ο διορισμός του στην πρωθυπουργία προκάλεσε αιχμηρά σχόλια από την κεμαλική αντιπολίτευση, που χαρακτήρισε τον Νταβούτογλου «μαριονέτα». Ο μειλίχιος πανεπιστημιακός, όμως, διέψευσε όσους τον δυσφημούσαν, οικοδομώντας υπομονετικά προσωπικό κομματικό μηχανισμό – ίσως ένα από τα αίτια της σημερινής δυσαρέσκειας του Ερντογάν στο πρόσωπό του.

Ο 57χρονος Νταβούτογλου έχει στο ενεργητικό του την αίσια κατάληξη της διαπραγμάτευσης με την καγκελάριο Μέρκελ, που οδήγησε στη συμφωνία για το προσφυγικό και στη δέσμευση της Ε.Ε. για κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους επισκέπτες στη Σένγκεν. Γνωστός για τον ήπιο χαρακτήρα του και το μόνιμο χαμόγελό του, αναγκάστηκε ως πρωθυπουργός να αντιμετωπίσει την αδυσώπητη και ενίοτε βίαιη ατμόσφαιρα της Εθνοσυνέλευσης στην Αγκυρα. Υποχρεώθηκε επίσης να αναλάβει τις υποχρεώσεις παραδοσιακού πολιτικού άνδρα, εκφωνώντας προεκλογικές ομιλίες, γεμάτες αναφορές στο Ισλάμ, όπως συνηθίζει ο πολιτικός του πάτρονας, Ερντογάν. Οι διαφορές μεταξύ των δύο ανδρών, όμως, που κρατήθηκαν καλά κρυμμένες για σχεδόν δύο χρόνια, ήλθαν στο προσκήνιο τις τελευταίες εβδομάδες.

Oργισμένη αντίδραση Ερντογάν

Δυτικές δημοσιογραφικές πηγές κάνουν λόγο για την οργισμένη αντίδραση του Ερντογάν απέναντι στον δισταγμό του πρωθυπουργού του να προωθήσει με ζέση τα σχέδια για ενίσχυση της προεδρικής εξουσίας, αλλά και εξαιτίας των προτάσεων του Νταβούτογλου για συμβιβαστικές κινήσεις απέναντι στο Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK).

Τον ήπιο χαρακτήρα και την υπομονή του Νταβούτογλου έχουν επαινέσει, μεταξύ άλλων, ο Ιρανός υπ. Εξωτερικών Μοχάμεντ Ζαρίφ και ο Αμερικανός ομόλογός του, Τζον Κέρι. Ο πράος χαρακτήρας του Νταβούτογλου, όμως, και η φαινομενική αφοσίωσή του στον πρόεδρο Ερντογάν δεν στάθηκαν αρκετά για να καθησυχάσουν τον ολοένα και πιο αυταρχικό Τούρκο ηγέτη.

Κάθε απόκλιση από τις προεδρικές επιταγές τιμωρείται με καθαίρεση, όπως έδειξε και το παράδειγμα ενός ακόμη πάλαι ποτέ στενού συνεργάτη του Ερντογάν, του πρώην προέδρου και συνιδρυτή του AKP Αμπντουλάχ Γκιουλ.