ΚΟΣΜΟΣ

«Πρόβα» εκλογικής επικράτησης για τον Χόφερ

prova-eklogikis-epikratisis-gia-ton-chofer-2135934

Δυσοίωνο σημάδι για το μέλλον, όχι μόνο της Αυστρίας αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης, αποτελεί η παρ’ ολίγον εκλογική νίκη του ακροδεξιού υποψήφιου προέδρου Νόρμπερτ Χόφερ, o οποίος ηττήθηκε εντέλει χάρη στην επιστολική ψήφο, με διαφορά 16.000 ψήφων, από τον Oικολόγο Αλεξάντερ φαν ντερ Μπέλεν.

Η χώρα δέχθηκε την πρώτη –δυσάρεστη– έκπληξη στον πρώτο γύρο των εκλογών, με τον αποκλεισμό των υποψηφίων του συντηρητικού OVP και του σοσιαλιστικού SPO, οι οποίοι μοιράζονταν την εξουσία από το 1945, ενίοτε και σε κυβερνήσεις συνασπισμού. Η κυριαρχία αυτή ευνοήθηκε μάλιστα, όπως εξηγεί ο Γάλλος ιστορικός και ειδικός στα θέματα της Αυστρίας, Ζαν Σεβιγιά, στην εφημερίδα Le Figaro, από το αναλογικό εκλογικό σύστημα (Proporz) και την αρχή της συνεργασίας οικονομικών και κυβερνητικών εταίρων (Sozialpartnerschaft).

Τα όρια της συναίνεσης

Με το πέρας του χρόνου, το SPO εγκατέλειψε τις μαρξιστικές του καταβολές, ενώ το OVP αποποιήθηκε κάθε χριστιανική αναφορά, και τα δύο κόμματα υιοθέτησαν κοινή –ουσιαστικά ταυτόσημη– φιλελεύθερη και φιλευρωπαϊκή πολιτική. Τα πολιτικά όρια της συναίνεσης αυτής, όμως, άρχισαν να διαφαίνονται με την ενίσχυση ακραίων πολιτικών σχηματισμών την τελευταία εικοσαετία σε κάθε κρατίδιο της χώρας. Μόνη εξαίρεση αποτελεί η Βιέννη, χάρη στο ιδιαίτερα αποτελεσματικό πελατειακό σύστημα της σοσιαλιστικής δημαρχίας. Το αποτέλεσμα της κάλπης των προεδρικών εκλογών δεν θα έπρεπε, για τους λόγους αυτούς, να έχει εκπλήξει κανέναν.

Οι Αυστριακοί Οικολόγοι, από τη μεριά τους, μοιάζουν με τους Ευρωπαίους ομολόγους τους. Το κόμμα φιλοξενεί κάθε ιδεολογική τάση, από την άκρα Αριστερά μέχρι και απολίτικους υπερασπιστές του περιβάλλοντος. Παρότι ο νεοεκλεγείς πρόεδρος  Αλεξάντερ  φαν  ντερ Μπέλεν δεν αναμένεται να ηγηθεί επανάστασης, η είσοδος ενός αριστερού στο προεδρικό μέγαρο Χόφμπουργκ αποτελεί ανάθεμα για την άκρα Δεξιά.

Αν και οι ιστορικές καταβολές του FPO βρίσκονται αναμφίβολα στην άκρα Δεξιά, το κόμμα αδυνατεί να τις εκφράσει ανοιχτά. Η Αυστρία διαθέτει, άλλωστε, μία από τις αυστηρότερες αντιναζιστικές νομοθεσίες στην Ευρώπη, με βαρύτατες ποινές για την άρνηση του Ολοκαυτώματος, μεταξύ άλλων. Ο Νόρμπερτ Χόφερ επέλεξε έτσι να στηρίξει την προεκλογική του εκστρατεία πάνω στον αυστριακό πατριωτισμό, την αμφισβήτηση των Βρυξελλών και την ανησυχία γύρω από την προσφυγική κρίση.

Το FPO έχει επίσης αποδείξει την ικανότητά του να συμβιβάζεται, όπως δείχνει και η κυβέρνηση συνασπισμού που διατηρεί στο κρατίδιο του Μπούργκενλαντ –τόπος καταγωγής του Χόφερ– με τους Σοσιαλιστές. Σύμφωνα με τον διάδοχο του οίκου των Αψβούργων και φυλακισθέντα στο Νταχάου το 1938 για αντιστασιακή δράση Οτο φον Χάψμπουργκ, η ηγεσία του FPO αποτελείτο από «λαϊκιστές δημαγωγούς».

Στο φόντο… η απειλή

Η εκλογή του Φαν ντερ Μπέλεν σημαίνει ότι ο Σοσιαλιστής καγκελάριος Κρίστιαν Κερν, ο οποίος ορκίσθηκε την περασμένη εβδομάδα, δεν αντιμετωπίζει βραχυπρόθεσμη απειλή. Το κόμμα του θα μπορέσει να κυβερνήσει χάρη στον συνασπισμό του με το συντηρητικό OVP. Η νηνεμία αναμένεται, όμως, να είναι παροδική. Στις επόμενες βουλευτικές εκλογές το 2018, τα δύο κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού κινδυνεύουν να καταρρεύσουν, όπως συνέβη στην προεδρική αναμέτρηση.

Οσοι επιχαίρουν σήμερα για την εκλογή ενός Οικολόγου προέδρου, το όνομα του οποίου θα ξεχάσουν πολύ σύντομα, θα έκαναν καλά να παραμείνουν ιδιαίτερα προσεκτικοί. Παρότι ο ακροδεξιός Νόρμπερτ Χόφερ δεν εξελέγη πρόεδρος, η προειδοποίησή του μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος τη Δευτέρα ήταν σαφής: «Η εκστρατεία αυτή υπήρξε επένδυση στο μέλλον».

Οι πολιτικές εξελίξεις στο κέντρο της Ευρώπης, με την άκρα Δεξιά να κερδίζει έδαφος σε όλες τις χώρες της πρώην αυτοκρατορίας των Αψβούργων (και όχι μόνο εκεί), αποδεικνύουν ότι η σαγήνη του αυταρχισμού παραμένει ζωντανή.