ΚΟΣΜΟΣ

«Χρειάζεται το σωστό φεγγάρι, το κρασί είναι ζωντανό»

wine1

Ηταν ένα ζεστό, καλοκαιρινό απόγευμα στην Τοσκάνη και απρόσμενα έκανα μάθημα στην αστρολογία. Ανάμεσα στα αμπέλια, μια εύσωμη γυναίκα με πλατύγυρο ψάθινο καπέλο, η Ελένα Βαριάρα, έδειχνε με το δάκτυλό της τον ουρανό. «Εχεις ημέρες φωτιάς, αέρα και γης, οι δώδεκα αστερισμοί είναι οι βοηθοί μας και η δουλειά μας εντάσσεται στους ρυθμούς των πλανητών».

Δουλειά της Βαριάρα είναι η παραγωγή κρασιού. Με τον σύντροφό της Ντάντε Λομάτζι είναι ιδιοκτήτες του οινοποιείου Κολομπάια, στα περίχωρα της Σιένας. Οι πρακτικές που ακολουθεί η γυναίκα μπορεί να μοιάζουν ανορθόδοξες αλλά η μέθοδός της, γνωστή ως «βιοδυναμική οινοπαραγωγή», διαδίδεται με διαρκώς ταχύτερους ρυθμούς στους οινοπαραγωγούς της Ιταλίας.

Πρόκειται για μέθοδο που έχει τις ρίζες της στα διδάγματα του Αυστριακού φιλοσόφου Ρούντολφ Στάινερ, στις αρχές του 1920. Η βασική αρχή είναι απλή: Δεν μπορεί να υπάρχουν χημικά πρόσθετα ή τεχνική άρδευση. Μία πραγματικά βιοδυναμική φάρμα πρέπει να παράγει ταυτόχρονα φρούτα και λαχανικά αλλά και να διατηρεί ζώα, προκειμένου να είναι το μικρό οικοσύστημα εξισορροπημένο.

Προφανώς η αγάπη της Βαριάρα για τους αστερισμούς δεν είναι προσωπική παραδοξότητα. Η βιοδυναμική οινοποιία επιβάλλει την τήρηση, με θρησκευτική ευλάβεια, ενός ουράνιου ημερολογίου. Οπως επισημαίνει ο οινοπαραγωγός Σεμπάστιαν Ναζέλο, «οι οργανικές καλλιέργειες δεν βλάπτουν τη γη. Ομως στόχος των βιοδυναμικών καλλιεργειών είναι να τη βελτιώσουν».

Η Βαριάρα και ο Ναζέλο αποτελούν μέλη ενός κινήματος μικρών οινοπαραγωγών και ο καθένας τους παράγει από δέκα μέχρι είκοσι χιλιάδες φιάλες ετησίως. Αντιθέτως, τα μεγάλα οινοποιεία, όπως το Αντινόρι, το Φρεσκομπάλντι κ.ά., παράγουν εκατομμύρια μπουκάλια τον χρόνο και τα εξάγουν σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα βιοδυναμικά οινοποιεία εξάγουν μερικές χιλιάδες φιάλες τον χρόνο, ενώ και γενικότερα οι πωλήσεις τους δεν είναι πολλοί μεγάλες.

Εν αντιθέσει προς τους γίγαντες του κλάδου, αυτοί οι μικροί αμπελώνες δεν προσθέτουν παρά σταφύλια και χρόνο στην παραγωγή των κρασιών τους. Ολος ο κύκλος της δουλειάς γίνεται συνήθως με τη βοήθεια ενός τρακτέρ και μερικών φίλων που επιβλέπουν τη συγκομιδή.

Επισήμως, αυτοί οι βιοδυναμικοί αμπελώνες δεν είναι ανοικτοί στο κοινό που θα ήθελε να τους επισκεφθεί, αλλά ανεπισήμως οι οινοπαραγωγοί δεν θέλουν τίποτε περισσότερο από το να επιδεικνύουν με υπερηφάνεια τα αγροκτήματα και τα αμπέλια τους. Στην πραγματικότητα, αυτά τα οινοποιεία αποτελούν μαγική είσοδο σε μια αθέατη όψη της Ιταλίας που παραμένει ανέγγιχτη από τα εκατομμύρια τουρίστες και τις φωτογραφίες κλισέ. Πρόκειται για μια πλευρά της Ιταλίας με πολύ έντονο το στοιχείο του μυστικισμού. «Εμφιαλώνουμε τα κρασιά μας όταν η Σελήνη “αδειάζει”», εξηγεί η Βαριάρα. «Χρειάζεται το σωστό φεγγάρι γιατί το κρασί είναι ζωντανό και ξέρει ότι βρίσκεται μέσα στη φιάλη».

Μία από τις μεγαλύτερες βιοδυναμικές οινοποιίες είναι η Οκιπίντι, που εξάγει πάνω από 120 χιλιάδες φιάλες τον χρόνο. Είναι από τις πρώτες που αναγνωρίστηκαν για την άριστη ποιότητα των κρασιών. Η Οκιπίντι, όπως και πολλοί άλλοι οινοπαραγωγοί, τονίζουν ότι οι «αμπελουργοί έχουν ευθύνη προς τους ανθρώπους του αύριο» και προσθέτει ότι «βρισκόμαστε σε πολύ καλή στιγμή. Νέοι άνθρωποι ασχολούνται με τα κρασιά και επιδεικνύουν σωφροσύνη. Το πιο σημαντικό είναι να μη σκεπτόμαστε αποκλειστικά την όλο και μεγαλύτερη παραγωγή».