ΚΟΣΜΟΣ

Ρυθμιστής ο Αλί Αχμέτι και στο βάθος εκλογές

rythmistis-o-ali-achmeti-kai-sto-vathos-ekloges-2166268

Με απόλυτο ρυθμιστή τον αλβανικό παράγοντα και ορατό το ενδεχόμενο να οδηγηθεί εκ νέου η χώρα σε εκλογές την άνοιξη, στα Σκόπια ανοίγει ο κύκλος των διεργασιών για τον σχηματισμό κυβέρνησης, στη βάση των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας που διεξήχθη την περασμένη Κυριακή. Η κάλπη ανέδειξε πρώτο κόμμα τον κεντροδεξιό συνασπισμό του μέχρι πρότινος πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι, δίχως όμως αυτοδυναμία και με μικρή διαφορά από την παράταξη των Σοσιαλδημοκρατών του Ζόραν Ζάεφ.

Ετσι, τα αλβανικά κόμματα, με πρώτο το DUI του πρώην αρχηγού του UCK Αλί Αχμέτι, που ήρθε τρίτο σε ψήφους, είναι αυτά που θα συνεισφέρουν με τους βουλευτές τους στη συγκρότηση κυβέρνησης ή θα αφήσουν να παραταθεί η πολιτική αβεβαιότητα και να αναζητηθεί λύση στο αδιέξοδο με νέες εκλογές την άνοιξη.

Εως την ώρα που γράφονταν τούτες οι γραμμές, η διαδικασία των διερευνητικών εντολών δεν είχε δρομολογηθεί από τον πρόεδρο Γκιόργκι Ιβάνοφ, ούτε το αποτέλεσμα από άποψη εδρών είχε κλείσει οριστικά, καθώς το κόμμα του Ζάεφ έχει ζητήσει επανακαταμέτρηση σε δύο εκλογικές περιφέρειες όπου η διαφορά με το VMRO DPOMNE είναι πολύ μικρή, διεκδικώντας δύο επιπλέον βουλευτές. Ακόμα όμως και αν δεν αλλάξει ο συσχετισμός, χωρίς τους Αλβανούς δεν μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση – και όχι μόνο γιατί η συμμετοχή τους σε κάθε κυβερνητικό σχήμα είναι υποχρεωτική στη βάση της Συμφωνία της Αχρίδας, που έθεσε τις βάσεις, μετά τον εμφύλιο πόλεμο του 2001, της αρμονικής συμβίωσης Αλβανών και Sλαβομακεδόνων.

Με τους 51 βουλευτές του ο Γκρούεφσκι θα χρειαστεί τους 10 του Αλί Αχμέτι για να συγκροτήσει πλειοψηφία (το Κοινοβούλιο έχει 120 μέλη) μίας έδρας. Ωστόσο, το ερώτημα εάν ο Αλβανός ηγέτης θα δεχθεί να συγκυβερνήσει εκ νέου σ’ ένα σχήμα με πρωθυπουργό τον Γκρούεφσκι δεν είχε απαντηθεί στις πρώτες μετεκλογικές του δηλώσεις από τον πρώην αρχηγό του UCK, που κράτησε κλειστά τα χαρτιά του.

Το γεγονός ότι η συγκυβέρνηση, σε δύο θητείες, με τον Γκρούεφσκι, του κόστισε θεαματική πτώση της δύναμής του στις εκλογές της Κυριακής είναι ένα ισχυρό αντικίνητρο για νέα συνεργασία. Πολλοί λένε στα Σκόπια ότι ο Αχμέτι θα κάνει αυτό που θα του υπαγορεύσει ο διεθνής, και κυρίως ο αμερικανικός, παράγοντας, που έχει αποσύρει από καιρό την εμπιστοσύνη του στον Γκρούεφσκι, θεωρώντας τον υπαίτιο για τη βαθιά πολιτική κρίση στην οποία έχει βυθιστεί η χώρα. Και, το σημαντικότερο: με την πολιτική του εξαρχαϊσμού που ακολουθεί, αποσταθεροποιεί τις εύθραυστες σχέσεις μεταξύ του αλβανικού και του σλαβομακεδονικού στοιχείου απειλώντας να διεγείρει το εθνοτικό ρήγμα.

Θα είναι οι Αλβανοί, με πρώτον τον Αλί Αχμέτι, που θα βγάλουν από το παιγνίδι εξουσίας τον επί τρεις θητείες πρωθυπουργό Γκρούεφσκι, αφού δεν το έκανε η κάλπη; Αν αρνηθούν τη συνεργασία μαζί του και δεχθούν να συγκυβερνήσουν με το δεύτερο κόμμα, τους Σοσιαλδημοκράτες, τότε ο εθνικολαϊκιστής ηγέτης περνάει στην αντιπολίτευση έπειτα από δέκα χρόνια στην πρωθυπουργική καρέκλα, και ετοιμάζεται να υπερασπιστεί τον εαυτό του στα δικαστήρια αφού εκκρεμούν διώξεις για τις παρακολουθήσεις των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων χιλιάδων πολιτών από τις μυστικές υπηρεσίες του.

Αλλά ο στόχος των Αλβανών δεν είναι (μόνο) να «φαγωθεί» ο εθνικιστής Γκρούεφσκι. Πάγια επιδίωξή τους είναι η προώθηση μιας εθνοτικής ατζέντας με μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα υπηρετούν τον στόχο της ομοσπονδοποίησης του κράτους και δεν θα αφήσουν την ευκαιρία να πάει χαμένη, για να διαπραγματευτούν τη στήριξη και συμμετοχή τους στη νέα κυβέρνηση.

Θα αποδεχθεί ο Γκρούεφσκι την καθιέρωση της αλβανικής γλώσσας ως δεύτερης επίσημης στη χώρα ή και άλλες διεκδικήσεις, που θα υπονομεύουν τον «μακεδονικό χαρακτήρα» του κράτους για να συγκυβερνήσει με τον Αχμέτι; Μέχρι πού μπορεί να υποχωρήσει στα προωθημένα αιτήματα των Αλβανών το δεύτερο κόμμα, ώστε να εξασφαλίσει τον απαραίτητο για τον σχηματισμό κυβέρνησης αριθμό βουλευτών, χωρίς να στρέψει εναντίον του το σλαβομακεδονικό εκλογικό σώμα που το στήριξε;

Καθώς ο χρόνος για την έναρξη της διαδικασίας των διερευνητικών εντολών έχει αρχίσει να μετράει, όλα τα σενάρια είναι στο τραπέζι. Οπως δείχνουν τα πράγματα ο Γκρούεφσκι πολύ δύσκολα θα κυβερνήσει… τέταρτη συνεχή θητεία, εκτός και αν τα δώσει όλα στον Αχμέτι.

Ούτε όμως είναι βέβαιο ότι και ο Ζάεφ θα μαζέψει τους δέκα βουλευτές που του χρειάζονται για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αν δεν τους δώσουν οι Αλβανοί. Αν τίποτα από αυτά δεν καταστεί δυνατό, η λύση που προβάλλει είναι αυτή της οικουμενικής κυβέρνησης, χωρίς τον Γκρούεφσκι, που θα οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές, μαζί με τις δημοτικές που ούτως ή άλλως είναι να γίνουν την άνοιξη. Ο Εντι Ράμα, πάντως, έσπευσε να καλέσει τους ηγέτες των τεσσάρων αλβανικών κομμάτων που μπήκαν στη Βουλή στα Τίρανα, για «διαβουλεύσεις», πλην όμως καθόλου σίγουρο δεν είναι αν ασκεί επιρροή πάνω τους.