ΚΟΣΜΟΣ

Υπό διπλή πολιορκία βρίσκεται ο Ερντογάν

ypo-dipli-poliorkia-vrisketai-o-erntogan-2227505

Την περασμένη εβδομάδα ομοσπονδιακό δικαστήριο στη Νέα Υόρκη καταδίκασε Τούρκο τραπεζίτη, τον Μεχμέτ Χακάν Ατίλα, για τον ρόλο του σε ένα σύνθετο σχήμα λαθρεμπορίου χρυσού, το οποίο περιελάμβανε χρηματισμό υψηλόβαθμων Τούρκων αξιωματούχων για να βοηθήσουν το Ιράν να παραβιάσει τις αμερικανικές κυρώσεις. Αυτό που καθιστά την υπόθεση ακόμη πιο εκρηκτική είναι η κατάθεση μάρτυρα στη δίκη του Ατίλα, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το σχήμα έφερε την έγκριση του Τούρκου προέδρου Ερντογάν.

Φυσικά ο Ερντογάν δεν είναι χαρούμενος. Πρόσφατα επανέλαβε ότι η υπόθεση που αφορά τις κυρώσεις εναντίον του Ιράν είναι απλώς ένας κρίκος στην αλυσίδα συνωμοσιών εναντίον του, που ενορχηστρώνονται από τη CIA.

Ο Ερντογάν έχει επίσης συνδέσει τη δίκη με τις κατηγορίες διαφθοράς κατά της οικογένειάς του, τις οποίες διατύπωσε η τουρκική αντιπολίτευση. Και οι δύο αυτές προσπάθειες είναι κατά τον Τούρκο πρόεδρο κομμάτι της ευρύτερης συνωμοσίας. Οι σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας είναι ήδη τεταμένες λόγω ποικίλων ζητημάτων, από την υποστήριξη της Ουάσιγκτον στους Κούρδους μαχητές στη Συρία μέχρι τις συλλήψεις Αμερικανών πολιτών και υπαλλήλων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην Τουρκία. Η ετυμηγορία εις βάρος του Ατίλα απειλεί να οξύνει περαιτέρω την ατμόσφαιρα στις διμερείς σχέσεις. H καταδίκη του, που αναμένεται να συνοδευθεί από βαριά πρόστιμα εναντίον της κρατικής τράπεζας στην οποία εργαζόταν, έχει ήδη πυροδοτήσει ένα νέο κύμα φραστικών επιθέσεων κατά των ΗΠΑ από υψηλόβαθμους Τούρκους αξιωματούχους.

Ο Τούρκος πρόεδρος αισθάνεται ότι τελεί υπό πολιορκία. Και με τις ΗΠΑ από τη μία και τους κοινοβουλευτικούς του αντιπάλους από την άλλη να τον κατηγορούν για διαφθορά, θα συνεχίσει τους διωγμούς στο εσωτερικό και την αντιαμερικανική ρητορική. Αυτό είναι επικίνδυνο. Κάθε εφημερίδα που κλείνει ή κάθε πολιτικός που συλλαμβάνεται, όπως και κάθε νέα διπλωματική διαμάχη με τις ΗΠΑ ή την Ευρώπη, θα επιδεινώνει την κοινωνική συνοχή της Τουρκίας και θα αποδυναμώνει την οικονομία της. Οι Αμερικανοί πολιτικοί ενδέχεται σύντομα να βρεθούν ενώπιον του εξής διλήμματος: καθώς ο Ερντογάν θα γίνεται πιο επιθετικός, τα μέσα που θα έχει στη διάθεσή της η Ουάσιγκτον για να τον πιέσουν θα αποσταθεροποιούν περαιτέρω την Τουρκία.

Οσο μεγάλη κι αν είναι η οργή του Ερντογάν, ο Τούρκος πρόεδρος μπορεί να ευεργετηθεί από τον αμερικανικό κυνισμό, που ο ίδιος αποκηρύσσει. Οσο εξοργιστικό και επικίνδυνο κι αν τον θεωρούν οι Αμερικανοί πολιτικοί, θα θεωρήσουν ακόμη τρομακτικότερη την εναλλακτική: το χάος στην Τουρκία.

Οι Αμερικανοί δεν μπορούν να κάνουν πολλά, παρά να περιμένουν τι ακολουθεί. Η πολιτική αναταραχή στην Τουρκία, όπως και η σχέση της με τις ΗΠΑ, αναμφισβήτητα θα επιδεινωθούν προτού βελτιωθούν. Τελικά, το μόνο συμφέρον που μοιράζονται η Ουάσιγκτον και η Αγκυρα είναι η επιθυμία να εμποδίσουν την Τουρκία να αποσταθεροποιηθεί κι άλλο.

* Ο Nick Danforth (@NicholasDanforth) είναι ανώτατος πολιτικός αναλυτής στο πρόγραμμα εθνικής ασφαλείας του Bipartistan Policy Center.