ΚΟΣΜΟΣ

Η προσπάθεια της Ρωσίας να απομακρύνει τα Βαλκάνια από τη Δύση

i-prospatheia-tis-rosias-na-apomakrynei-ta-valkania-apo-ti-dysi-2228082

Μόλις στα τέλη του περασμένου Δεκεμβρίου, ο Σέρβος πρωθυπουργός Αλεξάνταρ Βούτσιτς ζητούσε από τη Μόσχα να λαβει μέρος στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ επιχειρούσαν κάτι ανάλογο. Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν αποδέχθηκε με ευχαρίστηση την πρόσκληση. Πολιτικοί αναλυτές στην περιοχή θεωρούν ότι ο αποκλεισμός της Ρωσίας από τη διαδικασία διαλόγου έχει ενοχλήσει τα μάλα τον Πούτιν. Πιστεύουν επίσης πως η σπουδή του Βελιγραδίου να κλείσει το ακανθώδες ζήτημα για να ενισχύσει την ευρωπαϊκή προοπτική του αποτελεί ένα αγκάθι στα πλευρά της ρωσικής κυβέρνησης. Ωστόσο, η ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της χώρας στην Ε.Ε. περνά μέσα από την ομαλοποίηση των σχέσεων με το Κόσοβο. Δεν είναι τυχαίες λοιπόν οι αναφορές της Ρωσίας σε «επιδείνωση της κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας» στο βόρειο Κόσοβο.

Παράλληλα, φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ στη Μόσχα κάνουν λόγο για κοινή προσπάθεια ΗΠΑ και ΝΑΤΟ να προκαλέσουν νέες συγκρούσεις στα Βαλκάνια, εφαρμόζοντας το σενάριο της «Μεγάλης Αλβανίας», όπως διατείνονται. Η προπαγάνδα βρίσκει πρόσφορο έδαφος σε παλιές εχθρότητες και ξυπνά τους βαθύτερους αταβιστικούς εφιάλτες των τοπικών πληθυσμών. Οπως επισήμανε πριν από λίγους μήνες ρεπορτάζ των «Τάιμς της Νέας Υόρκης» για τον ρόλο της Μόσχας στα Βαλκάνια: «Η Ρωσία βλέπει την ανάμειξη της Δύσης στην πίσω αυλή της και ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν θέλει να αποδείξει ότι μπορεί να προβεί σε αντίποινα». Αυτό ανέφερε στην αμερικανική εφημερίδα ο Ντιμιτάρ Μπετσέφ, ειδικός σε θέματα Ρωσίας και Βαλκανίων και επικεφαλής του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκής Πολιτικής στη Σόφια. «Βλέπουν τα Βαλκάνια σαν το υπογάστριο της Δύσης και τα χρησιμοποιούν για να σκορπούν το ειδικό τους βάρος και να επιδεικνύουν την ισχύ τους».

Δεκαοκτώ χρόνια αφότου οι νατοϊκές επιχειρήσεις εναντίον του Κοσόβου έβαλαν τέλος στη σερβική κυριαρχία στην περιοχή, τα πάθη μεταξύ τής σερβικής μειονότητας και της αλβανικής πλειοψηφίας του πληθυσμού παραμένουν οξυμένα. Την ίδια στιγμή, το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει τις δικές του υπαρξιακές προκλήσεις, είτε μέσα από την αμφίθυμη στάση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Συμμαχία είτε εξαιτίας της αυξανόμενης προκλητικότητας της Μόσχας. Η Ρωσία ανέκαθεν διατηρούσε ιστορικούς δεσμούς με την ορθόδοξη Σερβία, τη σερβική μειονότητα στο Κόσοβο αλλά και τους Σέρβους της Βοσνίας. Υπενθυμίζεται ότι η Μόσχα υποστήριξε το δημοψήφισμά τους για περισσότερη ή πλήρη ανεξαρτησία από το Σεράγεβο, στα τέλη του 2016. Εναν μήνα αργότερα η Ρωσία επιχείρησε να ασκήσει την επιρροή της και στην ΠΓΔΜ, επιχειρώντας να υπονομεύσει τις προσπάθειες της Ε.Ε. να σώσει τη χώρα από την κατάρρευση μετά τα σκάνδαλα υποκλοπών εις βάρος της κυβέρνησης του Νίκολα Γκρούεφσκι.

Απόρρητο έγγραφο, που περιήλθε πέρυσι το καλοκαίρι στην κατοχή του βρετανικού «Γκάρντιαν», αποδεικνύει ότι η Ρωσία προσπαθούσε επί μία και πλέον δεκαετία να σπείρει τη διχόνοια στην ΠΓΔΜ αλλά και σε ολόκληρη την περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας, προκειμένου να την απομακρύνει από τις αγκάλες της Δύσης. Τα προηγούμενα εννέα χρόνια, στην ΠΓΔΜ είναι σε εξέλιξη ένας μηχανισμός προπαγάνδας και η ανεξέλεγκτη δράση μυστικών υπηρεσιών που κατευθύνονται από τη ρωσική πρεσβεία, ανέφερε πέρυσι ο Βλαντιμίρ Ατανόφσκι, διευθυντής της διοίκησης ασφάλειας και αντικατασκοπείας στη χώρα. Την ίδια στιγμή, στο Μαυροβούνιο, οι Αρχές ανακοίνωναν ότι απέτρεψαν πραξικόπημα, το οποίο ενορχηστρώθηκε από τους Ρώσους.