Ο browser σας είναι παλιάς τεχνολογίας!

Αναβαθμίστε τον για να δείτε σωστά αυτό το site. Αναβαθμίστε τον browser σας τώρα!

×

Ανάσα στην κρίση με λίγο τρέξιμο

Η διάδοση του τρεξίματος στην Ελλάδα δημιούργησε νέα επαγγέλματα, αντιστάθμισε τις απώλειες άλλων και άλλαξε τη νοοτροπία αρκετών απέναντι στην άθληση

Scroll Down

ΕΡΕΥΝΕΣ 25.10.2015 • ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ENRI CANAJMONTAZ: ΓΩΓΩ ΜΠΕΜΠΕΛΟΥ-ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΠΕΡΤΑΚΗΣ

Σε ένα διαμέρισμα στο Μαρούσι, μέσα σε ένα χάρτινο κουτί στο κομοδίνο του, ο ερασιτέχνης δρομέας Μάριος Κρητικός φυλάει μια πολύτιμη συγκομιδή. «Τα κρατάω όλα», λέει καθώς ξετυλίγει τις πολύχρωμες κορδέλες και αραδιάζει τα αναμνηστικά μετάλλια από αγώνες που έχει τερματίσει.

«Κρύβουν πίσω τους προσπάθεια και θυσίες, από τις ώρες που ιδρώνεις και κοπιάζεις ώστε να βελτιώσεις την επίδοσή σου».

Για κάποιον άλλο, όμως, στη Δυτική Αττική τα ίδια αντικείμενα έχουν διαφορετική αξία: του έδωσαν οικονομική «ανάσα» στην περίοδο της κρίσης. Σε μια τριώροφη βιοτεχνία στο Μενίδι κόβονται, χαράσσονται και συναρμολογούνται κάποια από τα μετάλλια και τα κύπελλα που απονέμονται σε αγώνες δρόμου της Ελλάδας.

Την τελευταία τετραετία δεν υπάρχει εβδομάδα που να μη φτάνουν εδώ παραγγελίες. «Αυξήθηκε το πελατολόγιό μας αρκετά. Πρόσφατα στείλαμε στην Εδεσσα, στις Σπέτσες, στο Αγρίνιο, στα Χανιά», λέει ο Γιώργος Γιαννούκος, ένας εκ των συνεταίρων της επιχείρησης. «Τώρα όλη η Ελλάδα τρέχει».

Το 2005 συμμετείχαν περίπου 800 Ελληνες στον Μαραθώνιο της Αθήνας, ενώ φέτος, στις 8 Νοεμβρίου, περισσότεροι από 9.000 αναμένεται να σταθούν στην ίδια αφετηρία. Πριν από μία δεκαετία διεξάγονταν κάθε χρόνο το πολύ 50 αγώνες για ερασιτέχνες δρομείς σε όλη την Ελλάδα, ενώ πλέον μαζί με τις ορεινές διαδρομές ξεπερνούν τους 300.

Η διάδοση του τρεξίματος στη χώρα μας ήταν τόσο έντονη τα τελευταία χρόνια, που εξέπληξε ακόμη και όσους δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη αγορά. Δημιούργησε νέα επαγγέλματα, ισορρόπησε τις οικονομικές απώλειες άλλων και άλλαξε σταδιακά τον τρόπο που μια σημαντική μερίδα του κόσμου αντιμετωπίζει την άθληση.

Προσαρμογή στη ζήτηση

Η οικογενειακή βιοτεχνία του κ. Γιαννούκου προσπαθούσε πάντα να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις των καιρών. Οταν ξεκίνησε το 1964 από τον πεθερό του κατασκεύαζε κυρίως τουριστικά σουβενίρ. Αργότερα, ένα μεγάλο κομμάτι της παραγωγής κάλυπταν τα δώρα δημοσίων σχέσεων: χαρτοκόπτες, πλακέτες, άλλα αναμνηστικά. «Δήμοι και υπουργεία, η αστυνομία και ο στρατός ήταν πελάτες μας», λέει ο κ. Γιαννούκος. Με την κρίση, όμως, αυτή η αγορά συρρικνώθηκε, ώσπου η θέση της καλύφθηκε από τα μετάλλια των αγώνων δρόμου.

Ο Γιώργος Γιαννούκος επί δύο περίπου δεκαετίες κατασκεύαζε και τα μετάλλια του Κλασικού Μαραθωνίου Αθηνών. Πλέον αυτά, μετά από μειοδοτικούς διαγωνισμούς της ομοσπονδίας στίβου, παράγονται στη Ν. Αφρική. Το εργατικό κόστος εκεί είναι χαμηλότερο.

Σε μεγάλες, διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις τα μετάλλια συνήθως κατασκευάζονται από χαλκό και ορείχαλκο και το κόστος τους μπορεί να ξεπεράσει τα δύο ευρώ ανά κομμάτι. Στα δρομικά μετάλλια η ποιότητα δεν είναι αντίστοιχη. Είναι τόση η ζήτηση, η ανάγκη για μαζική παραγωγή και χαμηλό κοστολόγιο, που στους περισσότερους αγώνες έχουν ως πρώτη ύλη το Zamak, κράμα από ψευδάργυρο, αλουμίνιο, μαγνήσιο και χαλκό.

Το κόστος παραγωγής τους σε ειδική πρέσσα φτάνει συνήθως μέχρι και τα 80 λεπτά ανά κομμάτι. Στους περισσότερους αγώνες δίνονται μετάλλια σε κάθε τερματίσαντα, ανεξαρτήτως θέσης ή επίδοσης.

«Νιώθω ιδιαίτερα συγκινημένος όταν το βλέπω αυτό», λέει ο Μάριος Κρητικός. Στα χέρια του κρατάει το μετάλλιο του Μαραθωνίου της Αθήνας από τη διοργάνωση του 2011, την πρώτη του συμμετοχή στην απόσταση των 42.195 μέτρων. «Από το ίδιο απόγευμα σκεφτόμουν πού θα είναι ο επόμενος αγώνας», τονίζει.

Επειτα από παρότρυνση φίλων του και θέλοντας να χάσει περιττά κιλά είχε ξεκινήσει τότε το τρέξιμο. Σήμερα, στα 37 του, εργάζεται ως μηχανικός λογισμικού σε πολυεθνική εταιρεία και έχει τερματίσει οκτώ μαραθωνίους σε Ελλάδα και εξωτερικό, δύο μαραθωνίους βουνού στον Ολυμπο και ένα 12ωρο αγώνα τρεξίματος στην Ελευσίνα.

Αρχικά δεν καταλάβαιναν όλοι το πάθος του. «Το πρώτο καλοκαίρι που πήγα στο χωριό της συζύγου μου, έτρεχα με το κολάν και μόνο που δεν γελούσαν μαζί μου», λέει. «Πέρυσι και φέτος, όμως, στα ίδια μέρη πετύχαινα πάντα ανθρώπους που έτρεχαν ή περπατούσαν. Το συνηθίζουμε. Είναι μια εικόνα που δεν ξενίζει όπως παλιότερα».

Η αναβάθμιση των αγώνων

Ηταν Μάιος του 1978 όταν μια παρέα ερασιτεχνών δρομέων διοργάνωσε τον πρώτο μαζικό αγώνα δρόμου στην Ελλάδα, απόστασης 20 χλμ. στον Αγιο Κοσμά. Στην είσοδο του αθλητικού κέντρου, πάνω σε μια λαμαρίνα που είχε πέσει από μαρκίζα νυχτερινού κέντρου διασκέδασης, έγραψαν τότε: «Αξία έχει η συμμετοχή και όχι η νίκη. Το τρέξιμο κρατάει τον άνθρωπο πάντα ακμαίον και υγιή».

Τρία χρόνια μετά, αυτή η παρέα δημιούργησε τον Σύλλογο Δρομέων Υγείας Αθήνας (ΣΔΥΑ). Τα μέλη του συλλόγου δεν έπαψαν να διοργανώνουν τους δικούς τους αγώνες και να στηρίζουν με την παρουσία τους τον Μαραθώνιο της Αθήνας, ακόμα και στις εποχές των λιγοστών συμμετεχόντων.

«Ηταν το πρώτο σωματείο στη χώρα που ασχολήθηκε με αυτό που ήταν διαδεδομένο στην Αμερική ως τζόγκινγκ», λέει η πρόεδρος του συλλόγου, η συνταξιούχος Ελένη Μπερτσάτου.

«Ο ΣΔΥΑ έγινε η μήτρα που γέννησε τον μαζικό λαϊκό αθλητισμό».

Η ηλεκτρονική χρονομέτρηση

Αρκετά χρόνια αργότερα, ο πολυνίκης δρομέας του Πανελληνίου Πρωταθλήματος Μαραθωνίου και απόφοιτος Πολυτεχνείου Νίκος Πολιάς –κάτοχος επτά πρώτων θέσεων και της πανελλήνιας επίδοσης στην κλασική διαδρομή– έκανε ένα ακόμη πρώτο βήμα στην εξέλιξη των αγώνων. Εφερε στην Ελλάδα την ηλεκτρονική χρονομέτρηση των αθλητών με ειδικά τσιπ που προσαρμόζονταν τότε στα κορδόνια των παπουτσιών τους.

Ο Νίκος Πολιάς κέρδισε 7 φορές το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Μαραθωνίου -τις τέσσερις από αυτές στη διαδρομή της Αθήνας. Το 2002 ήταν ο πρώτος που έφερε στην Ελλάδα το σύστημα ηλεκτρονικής χρονομέτρησης.

«Ηταν πιο πολύ ένα παιχνίδι, παρά μια σοβαρή επαγγελματική επένδυση με business plan. Δεν μπορούσε κανείς να προβλέψει την εξέλιξη. Το 2002, όταν ξεκινούσαμε, είχαμε έναν αγώνα, τον Μαραθώνιο της Αθήνας και δεν ξέραμε τι θα γινόταν την επόμενη χρονιά», λέει. Πλέον η εταιρεία του αναλαμβάνει τη χρονομέτρηση 85 αγώνων τον χρόνο. Ορισμένα Σαββατοκύριακα στήνει τον εξοπλισμό του μέχρι και σε τέσσερις διαφορετικές πόλεις. Σήμερα άλλες τέσσερις εταιρείες παρέχουν την ίδια υπηρεσία.

Η διάδοση του τρεξίματος τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει και στη διεξαγωγή αγώνων δρόμου που απευθύνονται σε πιο συγκεκριμένο κοινό, όπως το Ladies Run στο οποίο τρέχουν μόνο γυναίκες. Ο αγώνας ξεκίνησε το 2012. Οπως αναφέρουν οι διοργανωτές στην ιστοσελίδα τους: «Οι αγώνες δρόμου είναι η πιο ελπιδοφόρα νέα τάση στην Ελλάδα της κρίσης και ταυτόχρονα το ταχύτερα αναπτυσσόμενο μαζικό άθλημα παγκοσμίως».

Η αναβάθμιση αυτών των αγώνων με την ακριβή μέτρηση της απόστασης, την παροχή ισοτονικών ποτών, δώρων και αναμνηστικών στους δρομείς αύξησε και το λειτουργικό τους κόστος. Τα τελευταία χρόνια, όπως και στο εξωτερικό, ο δρομέας πληρώνει συνδρομή για τη συμμετοχή του.

Αυτή η υπερπροσφορά αγώνων, πάντως, προβληματίζει τον κ. Πολιά. Θεωρεί ότι είναι πολλοί για το μέγεθος της χώρας. «Εχουμε φτάσει σε μια κατάσταση υπερβολής», αναφέρει. «Νομίζω ότι θα βρεθεί μια ισορροπία, θα παραμείνουν αγώνες που είναι πιο σοβαροί, παρέχουν στους δρομείς ασφάλεια και αυτό θα προσελκύσει και περισσότερο κόσμο».

Η άνοδος του Μαραθωνίου της Αθήνας

Η διάδοση του τρεξίματος αποτυπώνεται ιδιαίτερα στους αριθμούς του Μαραθωνίου της Αθήνας που διοργανώνεται από τον ΣΕΓΑΣ, την ομοσπονδία στίβου της χώρας. Φέτος οι εγγραφές (μαζί με τις αποστάσεις των πέντε και δέκα χιλιομέτρων που διεξάγονται την ίδια ημέρα) ξεπερνούν τις 40.000, ενώ το 2007 ήταν μόλις 7.300. Κατά τη διετία 2011-2012, διεθνή τουριστικά πρακτορεία μείωσαν τις εγγραφές δρομέων του εξωτερικού λόγω των μαζικών διαδηλώσεων στην ελληνική πρωτεύουσα, όμως η απώλεια αντισταθμίστηκε από την αύξηση των Ελλήνων που δήλωσαν συμμετοχή τότε πιο μαζικά από κάθε άλλη φορά.

Γράφημα: Νότης Ρήγας/ Ατελιέ «Κ»

Μια αθλητική διοργάνωση αυτού του μεγέθους είναι ιδιαίτερα προσοδοφόρος. Φέτος, από την άφιξη των ξένων δρομέων και των συνοδών τους, οι διοργανωτές εκτιμούν ότι τα ποσά που θα κινηθούν σε ένα πενθήμερο στην πόλη πιθανότατα να προσεγγίσουν τα 10 εκατομμύρια ευρώ σε ξενοδοχεία, εστιατόρια, αρχαιολογικούς χώρους και εμπορικά καταστήματα.

Οι πελάτες του αύριο

Σε αυτή τη νέα –για τα ελληνικά δεδομένα– τάση προσπάθησε να προσαρμοστεί και η αγορά. Το 2010, στελέχη μεγάλης πολυεθνικής εταιρείας αθλητικών ειδών παρουσίασαν σε μια σύσκεψη στην Αθήνα το πρόγραμμά τους. Ηθελαν να δημιουργήσουν ομάδες τρεξίματος από φοιτητές. Αντί για τους 30άρηδες ή 40άρηδες της εποχής, στόχευαν σε αυτή τη γενιά που δεν είχε ακόμη δική της αγοραστική δύναμη. Τους ενδιέφερε, όπως είπαν σε όσους τους άκουσαν, να χτίσουν με τους νέους μια σχέση εμπιστοσύνης και να φτιάξουν τους πελάτες του αύριο.

Σήμερα, φυσιοθεραπευτές που απευθύνονται και σε ερασιτέχνες εξοπλίζονται με νέα τεχνολογία, όπως ο διάδρομος αντιβαρύτητας που αλλάζει το κέντρο βάρους του δρομέα και μειώνει την επιβάρυνση κατά το τρέξιμο, ή η κρυοσάουνα, ένα μηχάνημα κρυοθεραπείας.

Ο Μάριος Κρητικός προπονείται σε διάδρομο αντιβαρύτητας για να αντιμετωπίσει έναν πρόσφατο τραυματισμό του.

Παράλληλα, εταιρείες αθλητικών ειδών χορηγούν αγώνες τρεξίματος, προετοιμάζουν δρομείς για τον Μαραθώνιο ή πραγματοποιούν ανοιχτές προπονήσεις. Ελληνας αντιπρόσωπος πολυεθνικής εταιρείας ρολογιών με GPS, τα οποία συνδέονται με δορυφόρο και υπολογίζουν την απόσταση που καλύπτει ο δρομέας, λέει στην «Κ» ότι την περίοδο 2010-2013 είχε κάθε χρόνο αύξηση στις πωλήσεις κατά 100%.

Διέξοδος από το άγχος

Πώς εξηγείται αυτή η απότομη διάδοση του τρεξίματος στην Ελλάδα; «Νομίζω έπαιξε πολύ ρόλο η κρίση. Το τρέξιμο είναι μια διέξοδος από το άγχος. Δεν χρειάζεται να κάνεις πολλά. Αρκεί να βάλεις ένα σορτσάκι και παπούτσια και να βγεις έξω», λέει στην «Κ» ο φυσιοθεραπευτής Γιώργος Ψαρογιάννης, βετεράνος δρομέας και ο ίδιος. Πέρυσι τον επισκέφθηκαν περισσότεροι από 1.000 δρομείς, ενώ πριν από μία δεκαετία δεν ξεπερνούσαν τους 200.

Οπως παρατηρεί, οι περισσότεροι ξεκινούν μετά την ηλικία των 30 ετών. Αν και «χομπίστες», αρκετοί κάνουν συχνά υπερβολές, δεν γυμνάζονται με τον σωστό τρόπο και τραυματίζονται. «Τους λέω ότι πρέπει να υπάρχει συνέχεια σε αυτό που κάνουν. Σκοπός είναι να τρέξουμε όσο πιο πολλά χρόνια μπορούμε», λέει ο φυσιοθεραπευτής.

«Βλέπω, πάντως, ανθρώπους χαρούμενους, οι οποίοι δεν σκέφτονται τα προβλήματά τους. Ερχονται και μου λένε “σε παρακαλώ, θέλω να προλάβω να κατέβω σε αυτόν αγώνα”. Και μπορεί κάποιοι από αυτούς να είναι άνεργοι ή άλλοι να αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα».

Η μόδα του εξωτερικού

Μια άλλη παράμετρος της διάδοσης του τρεξίματος είναι ότι αποτελεί τάση που έφτασε στη χώρα μας με καθυστέρηση από το εξωτερικό. Το 2006, μια πολυεθνική εταιρεία με έδρα και στην Ελλάδα ζήτησε από τον κ. Πολιά να προπονεί το προσωπικό της. «Κάθε χρόνο, η μητρική εταιρεία αποφάσιζε σε ποιους αγώνες θα συμμετείχαν υπάλληλοί της. Οι άνθρωποι αυτοί, όμως, συνήθως τραυματίζονταν γιατί δεν είχαν κάποιον προπονητή», λέει ο πρώην πρωταθλητής. Σήμερα προπονεί περισσότερες από δέκα αντίστοιχες ομάδες εταιρειών.

Μια παρόμοια ομάδα δημιούργησε πέρυσι και ο δρομέας Μάριος Κρητικός. Αρχικά έστειλε ένα e-mail στους 300 συναδέλφους του για να μετρήσει το ενδιαφέρον τους. «Με μεγάλη χαρά δέχθηκα μια πρόσκληση από τον οικονομικό διευθυντή της εταιρείας. Μου είπε ότι θα ήθελαν να στηρίξουν την προσπάθεια, ότι ενδιαφέρονται για άτομα που θα έχουν σωματική και ψυχική υγεία και ότι αυτό θα βοηθήσει στην απόδοση στον εργασιακό χώρο», υποστηρίζει. Εκείνη τη χρονιά, 80 υπάλληλοι της εταιρείας συμμετείχαν στον Μαραθώνιο της Αθήνας και στις μικρότερες αποστάσεις που διεξάγονται παράλληλα.

Ο κ. Κρητικός προπονείται τρεις φορές την εβδομάδα. «Νιώθω ότι ξεδίνω», λέει. «Βγάζω όλη αυτή την ενέργεια που έχει μαζευτεί από την ένταση και το άγχος της εργασίας και γυρίζω σπίτι ήρεμος». Από το πόστο του προπονητή ο κ. Πολιάς έχει δει και αυτός ανθρώπους να αλλάζουν.

«Ερχονται κατηφείς και σκυθρωποί και παρ’ όλο που έχουν κάνει μια δύσκολη προπόνηση, φεύγουν αναπτερωμένοι και με καλή διάθεση», αναφέρει.

Ενα πρόσφατο απόγευμα στο προπονητήριο του ΟΑΚΑ, υπό το φως των προβολέων, δεκάδες ερασιτέχνες δρομείς συμπλήρωναν λίγα ακόμη χιλιόμετρα μέχρι την αναμέτρησή τους σε δύο εβδομάδες με την απόσταση του Μαραθωνίου.

Σε μια γωνιά ο κ. Πολιάς τους παρακολουθούσε με το χρονόμετρο στο χέρι. «Θέλω να πιστεύω ότι δεν είναι παροδική αυτή η τάση», λέει. «Στο τρέξιμο δεν σου χαρίζεται τίποτα. Πρέπει να προσπαθήσεις πολύ για κάτι μέχρι να το κατακτήσεις. Οσοι το βάζουν στη ζωή τους και το ακολουθούν, το συνεχίζουν, γιατί είναι μια πηγή χαράς και ευεξίας».

Η Ελλάδα τρέχει

Το δρομικό κίνημα δίνει ανάσα στην κρίση

Ρεπορτάζ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Φωτογραφία: ENRI CANAJ

Μοντάζ: ΓΩΓΩ ΜΠΕΜΠΕΛΟΥ- ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΠΕΡΤΑΚΗΣ

Γράφημα Μαραθωνίου: ΝΟΤΗΣ ΡΗΓΑΣ/ΑΤΕΛΙΕ «Κ»

Σχεδίαση σελίδας: VALENTINA VILLEGAS NIKAS

Για την Kαθημερινή και το Kathimerini.gr.

Κυριακή 25.10.2015