Ο browser σας είναι παλιάς τεχνολογίας!

Αναβαθμίστε τον για να δείτε σωστά αυτό το site. Αναβαθμίστε τον browser σας τώρα!

×

Βάρδια στην «κόκκινη ζώνη»

Η «Κ» καταγράφει τη λειτουργία μιας κλινικής COVID-19 στο νοσοκομείο «Σωτηρία».

Scroll Down

ΕΡΕΥΝΕΣ 12.04.2020 • ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ- ΒΙΝΤΕΟ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΤΑΦΗΣ

Μια λεπτή, κόκκινη λωρίδα στο πάτωμα του στενόμακρου διαδρόμου είναι το σύνορό τους. Στα αριστερά βρίσκεται η «πορτοκαλί ζώνη», όπου φορούν τον προστατευτικό εξοπλισμό. Στα δεξιά είναι η «κόκκινη ζώνη», που οδηγεί στα δωμάτια των ασθενών. Όποιος γιατρός εισέλθει σε αυτή, θωρακισμένος με διπλά και τριπλά ζευγάρια γάντια, ολόσωμη στολή και προστατευτικά γυαλιά, δεν είναι μόνος.

Ένας συνάδελφός του –ο πρώτος βοηθός– στέκεται έξω από τον θάλαμο για να συσκευάσει φιαλίδια αιμοληψίας. Πίσω από μια γκρίζα πόρτα, στην αποστειρωμένη «πράσινη ζώνη», ένας ακόμη γιατρός –ο δεύτερος βοηθός– περιμένει για να συνδράμει ανά πάσα στιγμή. Η νοσηλεία στην πρώτη γραμμή μάχης κατά της πανδημίας είναι ομαδική δουλειά.

Σε μια πευκόφυτη γωνιά του νοσοκομείου «Σωτηρία», στο Κέντρο Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, στεγάζεται τις τελευταίες εβδομάδες μία από τις κλινικές αποκλειστικά για περιστατικά COVID-19. Το κτίριο με τα ψηλοτάβανα δωμάτια και τα φαρδιά μπαλκόνια, χτίστηκε πριν από δεκαετίες ως σανατόριο για φυματικούς. Σήμερα βρίσκονται εδώ 13 ασθενείς οι οποίοι έχουν προσβληθεί από τον νέο κορωνοϊό. Περίπου 20 γιατροί και 30 νοσηλευτές παρακολουθούν την πορεία της υγείας τους. Λειτουργούν υπό συνθήκες άτυπης, καθημερινής εφημερίας. Μια πρωτόγνωρη, απαιτητική αποστολή.

Κλήθηκαν να δομήσουν αυτή τη νέα κλινική στη δίνη της πανδημίας. Χρειάστηκε να γίνουν κτιριακές μετατροπές, να επανασχεδιαστεί το σύστημα νοσηλείας, να εκπαιδευτούν εντατικά στους κανόνες ασφαλούς χρήσης του προστατευτικού εξοπλισμού. Η «Κ» κατέγραψε τη βάρδιά τους στην «κόκκινη ζώνη».

«Όλες οι μέρες δεν είναι ίδιες. Δεν ξέρουμε το αύριο», λέει ο Κώστας Συρίγος, διευθυντής της Γ΄ Παθολογικής Κλινικής στο «Σωτηρία» και καθηγητής Παθολογίας.

«Υπήρξε ημέρα που πήραμε μόνο έναν άρρωστο και άλλη που έγινε εισαγωγή τεσσάρων. Υπήρξε βράδυ που κύλησε ήσυχα και άλλο που χρειάστηκε να κάνουμε διασωληνώσεις και τραχειοστομίες».

Αλλαγή σκυτάλης

Στην «πράσινη ζώνη», σε έναν πρώην θάλαμο ασθενών που μετατράπηκε σε γραφείο γιατρών για να χωράει αρκετά άτομα τηρώντας αποστάσεις ασφαλείας, πραγματοποιείται μετά τις 8.30 η πρωινή σύσκεψη. Την αποκαλούν «καθιστή επίσκεψη». Συζητούν μέσα σε μία ώρα για ό,τι συνέβη τη νύχτα, για τις ζωτικές ενδείξεις των νοσηλευόμενων, τις εξετάσεις που τους έκαναν και σημειώνουν σε έναν πίνακα τις εκκρεμότητες.

Η πρωινή σύσκεψη στην κλινική COVID-19 κατά την οποία συζητούν ό,τι προηγήθηκε την προηγούμενη ημέρα και νύχτα με τους ασθενείς και τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν στη νέα βάρδια.

«Μπορεί το προηγούμενο βράδυ κάποιος ασθενής να ήθελε να φύγει, να μην πίστευε το αποτέλεσμα της εξέτασης και να ζητούσε να ελεγχθεί ξανά. Το “γιατί σε μένα”, ή οι ενοχές είναι μέρος της διαδικασίας. Πρέπει να τα διαχειριστείς, να συζητήσεις και να τους πείσεις. Είναι σχέση εμπιστοσύνης», λέει ο κ. Συρίγος.

Ο καθηγητής Παθολογίας Γιώργος Στεργίου έχει αναλάβει την αποδελτίωση της καθημερινής βιβλιογραφίας ανά ειδικότητα και μοιράζει όλες τις κλινικά χρήσιμες πληροφορίες από νέες μελέτες σε μια κλειστή διαδικτυακή ομάδα που έχουν φτιάξει τα μέλη της κλινικής. Ο COVID-19 είναι ένας νέος εχθρός και συχνά προκύπτουν καινούργια στοιχεία για τα θεραπευτικά πρωτόκολλα αντιμετώπισής του.

«Έχω δει ασθενή ο οποίος φαινόταν σε σταθερή κατάσταση, αλλά τα αέρια αίματος έδειξαν ότι ήταν προς διασωλήνωση», λέει ο ειδικευόμενος γιατρός Γιάννης Τρόντζας. «Βλέπεις κάποιον που δεν είναι ταχυπνοϊκός, δεν έχει δύσπνοια και μπορεί οι εξετάσεις να δείξουν ότι είναι χειρότερα. Αντιμετωπίζουμε κάτι νέο. Δεν δίνει τα σημάδια που γνωρίζεις από την εμπειρία και τη μελέτη σου. Δεν είναι η κλασική εικόνα ενός αναπνευστικού αρρώστου, σε ξεγελάει πάρα πολύ».

Η προετοιμασία

Υπό την επίβλεψη εποπτών το προσωπικό που θα εισέλθει στην «κόκκινη ζώνη» φοράει ποδονάρια, σκούφους, ολόσωμη στολή, μάσκα, γάντια και γυαλιά. Προβλέπεται να παραμείνουν έτσι ντυμένοι, «σαν αστροναύτες» όπως λένε, έως και τέσσερις ώρες μέσα στη μολυσματική περιοχή της κλινικής.

Με προσεκτικά βήματα υπό την επίβλεψη εποπτών το προσωπικό της κλινικής φοράει τον ειδικό εξοπλισμό και εισέρχεται στην «κόκκινη ζώνη». Εκεί λειτουργούν πάντοτε ομαδικά.

«Ο εξοπλισμός μπορεί να προκαλέσει δυσφορία. Ιδρώνεις, θολώνουν τα γυαλιά, δεν μπορεί να μείνει το προσωπικό περισσότερο χρόνο με τη στολή», λέει στην «Κ» η παθολόγος-λοιμωξιολόγος, Γαρυφαλλιά Πουλάκου. Στόχος είναι οι πιο έμπειροι και εξοικειωμένοι γιατροί να μένουν στην «κόκκινη ζώνη» για αυτό το διάστημα προτού αντικατασταθούν από άλλους, ενώ οι πιο νέοι συνάδελφοί τους έχουν υποστηρικτικό ρόλο απέξω, παραλαμβάνοντας δείγματα και δίνοντας φάρμακα. Εάν δεν ακολουθούσαν αυτή τη στρατηγική θα είχαν μεγάλη κατανάλωση υλικού και χρόνου.

«Φοράς πολλά γάντια και δεν έχεις τόσο καλή αίσθηση της αφής, δεν μπορείς να ακροαστείς καλά πάνω από τη στολή τους πνεύμονες, αλλά το κυριότερο είναι ότι χάνεις την αμεσότητα με τον ασθενή. Δεν βλέπει το πρόσωπό σου, δεν μπορείς να τον ακουμπήσεις, να του πεις όλα θα πάνε καλά», λέει ο κ. Τρόντζας.

Χρειάζεται χρόνος για να φορεθεί σωστά ο ειδικός εξοπλισμός, ενώ χάνεται και η αμεσότητα, η προσωπική σχέση του γιατρού με τον ασθενή.

Την εκπαίδευση του προσωπικού στη χρήση του προστατευτικού εξοπλισμού ανέλαβε εθελοντικά η Κατερίνα Ηλιοπούλου, απόστρατη αξιωματικός με εμπειρία εργασίας σε μονάδες εντατικής θεραπείας. Τους έδειχνε ανά ομάδες των τριών (από γιατρούς και νοσηλευτές μέχρι τις καθαρίστριες τις κλινικής) ξανά και ξανά τα βήματα που πρέπει να κάνουν για να ελαχιστοποιήσουν την πιθανότητα σφάλματος. Μπορεί να δαπανήσουν έως και δέκα λεπτά στο ντύσιμο. Αντίστοιχος χρόνος απαιτείται και για να βγάλουν την «πανοπλία» τους.

Πραγματοποιούν πάντοτε αυτό το στάδιο μπροστά σε ολόσωμο καθρέπτη για να παρακολουθούν τις κινήσεις τους και να είναι βέβαιοι ότι δεν θα ξεστρατίσουν ασυναίσθητα από τις οδηγίες. Σε κάθε έξοδο από την «κόκκινη ζώνη», όπως δείχνει στην «Κ» η κ. Πουλάκου, πέρα από το αντισηπτικό στα χέρια ψεκάζουν και τις σόλες των παπουτσιών τους για να μειώσουν το ιικό φορτίο.

Εθελοντές και τεχνολογία

Η κατάσταση σε αυτή την κλινική COVID-19 του «Σωτηρία» φαίνεται διαχειρίσιμη. «Δεν ζούμε καταστάσεις Ιταλίας, έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου», λέει ο κ. Τρόντζας. Οι συνθήκες ήταν πιο δύσκολες πριν από μερικές εβδομάδες, όταν ήταν ακόμη πλήρως ενεργή και η πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική. «Ήταν μια κόλαση τότε και δεν νομίζω ότι θα μπορούσαμε να αντέξουμε πολύ», παρατηρεί ο κ. Συρίγος.

Με απόφαση της διοίκησης της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής, εξαιρέθηκαν από τις γενικές εφημερίες. Πλέον δέχονται στην Παθολογική Κλινική, σε άλλες εγκαταστάσεις του «Σωτηρία», μόνο τους χρόνιους ασθενείς τους και όχι επείγοντα περιστατικά. Στην κλινική COVID-19 που χειρίζονται φθάνουν μόνο επιβεβαιωμένα κρούσματα.

Οι οθόνες με τις οποίες συνδέονται οι κάμερες στα δωμάτια των ασθενών.

Οι ασθενείς που έχουν προσβληθεί από τον νέο κορωνοϊό δεν εισέρχονται από την κεντρική είσοδο αυτής της κλινικής, όπως το προσωπικό, αλλά από την πίσω πλευρά του κτιρίου. Και άλλες χωροταξικές μετατροπές κρίθηκαν απαραίτητες. Τοποθετήθηκε μια γκρίζα πόρτα για να οριοθετήσει τη μολυσματική περιοχή, όπου βρίσκονται η «πορτοκαλί» και η «κόκκινη ζώνη». Οι πρώην πεντάκλινοι θάλαμοι ασθενών έγιναν τρίκλινοι, ώστε να τηρείται απόσταση δύο μέτρων ανάμεσα σε κάθε κεφαλάρι.

Στα δωμάτια μπήκαν κάμερες, με τη συγκατάθεση των ασθενών. Οι οθόνες παρακολούθησης βρίσκονται στην «πράσινη ζώνη», στο γραφείο των γιατρών. Μπορούν και να συνομιλήσουν με τους νοσηλευομένους μέσω συστήματος ενδοεπικοινωνίας. Στόχος είναι στο μέλλον αυτός ο εξοπλισμός να χρησιμεύσει και σε πιθανό επισκεπτήριο, καθώς αυτή τη στιγμή δεν επιτρέπεται η είσοδος συγγενών στα δωμάτια απομόνωσης.

«Εάν παραπονεθεί ένας ασθενής, μπορούμε να εκτιμήσουμε πρώτα οπτικά την κατάσταση και μετά να μπει ο γιατρός στη διαδικασία να ντυθεί κατάλληλα. Μπορούμε με αυτόν τον τρόπο να εξοικονομήσουμε αναλώσιμο υλικό», λέει ο διευθυντής της κλινικής.

«Απαντάς με ειλικρίνεια στις ερωτήσεις των ασθενών, χωρίς να ρίξεις το ηθικό τους. Είναι πολύ σημαντική η ψυχολογία», λέει o κ. Συρίγος.

Την περασμένη Τετάρτη παρέλαβαν στην κλινική μέσω δωρεάς κάμερες GoPro. Όπως εξηγεί ο κ. Συρίγος, σκοπεύουν να τις φορούν στο μέτωπο οι γιατροί για τις πιο απαιτητικές πράξεις (όπως η διασωλήνωση ασθενούς). Σε ζωντανό χρόνο συνάδελφοί τους στην αποστειρωμένη περιοχή θα δίνουν οδηγίες και θα εκτιμούν τον κίνδυνο έκθεσης σε μολυσματικό υλικό.

Ανά τρεις ημέρες οι γιατροί πραγματοποιούν 24ωρη ή 18ωρη βάρδια. Παράλληλα δέχονται σημαντική βοήθεια και από εθελοντές. Πρόκειται για φοιτητές και πρώην ειδικευόμενους της Γ΄ Παθολογικής Κλινικής, συνολικά 56 άτομα, μεταξύ των οποίων και ο γιος του κ. Συρίγου, φοιτητής Ιατρικής. «Μας υποστηρίζουν συστηματικά στην “πράσινη ζώνη”», λέει ο διευθυντής της κλινικής. Η προσφορά, πάντως, δεν σταματάει εκεί.

Έχουν επαφές με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την προμήθεια προσωπίδων (πλαστικές ασπίδες οφθαλμικής προστασίας), ενώ έχουν λάβει αντίστοιχο εξοπλισμό από το Πανεπιστήμιο του Βόλου. Βρίσκονται σε επικοινωνία και με τη μη κυβερνητική οργάνωση «Γιατροί Χωρίς Σύνορα» για να τους προμηθεύσει με υλικό προστασίας από τα αποθέματά της. Μέσω δωρεάς έχουν εξασφαλίσει γεύματα για το προσωπικό της εφημερίας και έχουν αποκτήσει ψυγεία και καταψύκτες.

«Είναι ένας καθημερινός αγώνας», λέει ο κ. Συρίγος για τις επαφές του με πιθανούς δωρητές ή προμηθευτές. «Ποτέ δεν έχω ακούσει “όχι”, ποτέ δεν μου είπαν “δεν μπορώ”. Αυτή η ανταπόκριση δίνει την αίσθηση κοινωνικής αναγνώρισης στο προσωπικό. Καταλαβαίνουν όσοι είναι έξω ότι εδώ κάνουμε κάτι ξεχωριστό».

Η επιστροφή στο σπίτι

Στο τέλος κάθε υπηρεσίας μαζεύουν σε υδατοδιαλυτές σακούλες τις ιατρικές μπλούζες και τα παντελόνια, τα οποία δεν είναι μιας χρήσης και υπό άλλες συνθήκες τα έπλεναν στα σπίτια τους. Μια εξωτερική υπηρεσία τα παραλαμβάνει αφιλοκερδώς, τα καθαρίζει και τα επιστρέφει την επόμενη ημέρα σιδερωμένα.

Το ψέκασμα στις σόλες των παπουτσιών είναι μέρος των μέτρων προστασίας που πρέπει να λάβει το προσωπικό της κλινικής για να μειώσει το ιικό φορτίο.

Η προσοχή και η τήρηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας, όμως, ακολουθεί το προσωπικό της κλινικής και στο σπίτι, με τη λήξη της βάρδιάς τους. Ο κ. Συρίγος θα ψεκάσει τα παπούτσια του με διάλυμα χλωρίνης, θα βγάλει στο γκαράζ όλα τα ρούχα που φορούσε και θα τα βάλει χωριστά από αυτά της υπόλοιπης οικογένειας στο πλυντήριο.

Ο κ. Τρόντζας ακολουθεί τη δική του τακτική. Κουβαλάει στο πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου μια καθαρή αλλαξιά. Αυτό είναι το «πρώτο σημείο ελέγχου», όπως το αποκαλεί. Κοιμάται πλέον στο σαλόνι του διαμερίσματός του, ενώ έχει διαμορφώσει την κρεβατοκάμαρα ως μέρος για την προσωρινή φύλαξη των ρούχων της δουλειάς.

«Ήθελα να έχω έναν χώρο ο οποίος θα είναι για όσα φοράω πηγαίνοντας στην κλινική και θα κινούμαι σε αυτόν δίχως άγχος για το πού ακούμπησα. Προσπαθείς με κάθε τρόπο να προσέξεις», λέει.

Ρεπορτάζ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Φωτογραφίες- Βίντεο: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΤΑΦΗΣ

Για την Kαθημερινή της Κυριακής και το Kathimerini.gr.

Κυριακή 12.04.2020