Νίκος Κωνσταντάρας ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ

Πρωταγωνιστές μιας παρά τρίχα τραγωδίας

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οσο μαθαίνουμε για τις πιο δύσκολες ημέρες της ελληνικής κρίσης, όσο γνωρίζουμε καλύτερα τον ρόλο κάποιων πρωταγωνιστών, τόσο πιο απίστευτο φαίνεται ότι η Ελλάδα έμεινε όρθια. Ενώ, όμως, αποφύγαμε το χειρότερο –την έξοδο από την Ευρωζώνη–, οι διαφορετικές δυναμικές που αναπτύχθηκαν, τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα και οι ιδεοληψίες πρωταγωνιστών είχαν ως αποτέλεσμα την κακή διαχείριση της κρίσης από τους Ευρωπαίους, τους Ελληνες και το ΔΝΤ. Ετσι, ο ελληνικός λαός επωμίστηκε μεγαλύτερο βάρος απ’ ό,τι του αναλογούσε. Η προχθεσινή αποκάλυψη του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ότι το 2015 έφθασε κοντά στην παραίτηση είναι άλλη μια λεπτομέρεια του μεγάλου ψηφιδωτού που ελπίζουμε κάποια ημέρα να δούμε ολοκληρωμένο.

Οπως κάθε μαρτυρία, η τελευταία του κ. Σόιμπλε πρέπει να ελεγχθεί για την ακρίβειά της και να αναρωτηθούμε ποιους στόχους είχε τότε και πώς κρίθηκαν από το αποτέλεσμα. Σε «Γεύμα με τους Financial Times», ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας είπε ότι από νωρίς πρότεινε στον ομόλογό του Γιώργο Παπακωνσταντίνου η Ελλάδα να βγει από την Ευρωζώνη για μία δεκαετία. «Αλλά όλοι έλεγαν ότι δεν υπάρχει περίπτωση για κάτι τέτοιο», πρόσθεσε. Ωστόσο, ο Σόιμπλε δεν παραιτήθηκε από τη σκέψη, πιέζοντας για προσωρινό Grexit πάλι το 2015. Η Αγκελα Μέρκελ και οι επικεφαλής άλλων κυβερνήσεων της Ευρωζώνης απέρριψαν την πρόταση. Ετσι, ο Σόιμπλε «ήρθε κοντά» στο να παραιτηθεί. Ομως, παρότι σκέφτηκε ότι η απόφαση για την Ελλάδα ήταν λάθος, παρέμεινε πιστός στη Μέρκελ. Είναι γνωστό ότι το 2015, στη διάρκεια της «διαπραγμάτευσης» με τους Τσίπρα - Βαρουφάκη, ο Σόιμπλε πρότεινε αναστολή της συμμετοχής της Ελλάδας στην Ευρωζώνη.

Το ότι το πρότεινε και νωρίτερα στον Γ. Παπακωνσταντίνου είναι είδηση για τον πρώην υπουργό, ο οποίος απάντησε στο Twitter χθες: «Δεν το θυμάμαι αυτό. Ισως επειδή είναι κάτι το οποίο ποτέ μα ποτέ δεν θα ανεχόμασταν». Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος διαδέχθηκε τον Παπακωνσταντίνου το 2011 και ήταν υπουργός Οικονομικών έως τον Μάρτιο του 2012, έχει πει ότι ο Σόιμπλε του πρότεινε Grexit δύο φορές. Ισως ο κ. Σόιμπλε να μπέρδεψε τους Ελληνες υπουργούς.

Γνωρίζουμε από τις μαρτυρίες πρωταγωνιστών και από τις εις βάθος έρευνες δημοσιογράφων ότι η Ελλάδα έφθασε στο χείλος του γκρεμού και ότι η αμερικανική παρέμβαση και οι αποφάσεις της κ. Μέρκελ έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην παραμονή μας στο ευρώ. Η κυβέρνηση Ομπάμα κυρίως, αλλά και η Κίνα, πίεσε τη Γερμανία να στηρίξει την Ελλάδα. Στο τέλος, όχι μόνο έμεινε η Ελλάδα στην Ευρωζώνη αλλά θεσπίστηκαν και μηχανισμοί που φάνηκαν πολύ χρήσιμοι στη διαχείριση των επόμενων κρίσεων του ευρώ. Η δήλωση του κ. Σόιμπλε ότι έφθασε στο σημείο της παραίτησης λόγω της συμφωνίας με την Ελλάδα δείχνει πόση πίεση υπέστη η καγκελάριος από ανθρώπους κοντά της να μη στηρίξει τη χώρα μας, και όμως έπραξε το σωστό. Παρομοίως, η πίεση που ασκήθηκε από την Bundesbank στον Μάριο Ντράγκι δεν εμπόδισε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από το να κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να σωθεί το ευρώ. Ο Σόιμπλε, ο Αξελ Βέμπερ και ο Γενς Βάιντμαν της Bundesbank μπορούσαν να απειλούν με παραίτηση (ή, στην περίπτωση Βέμπερ, να παραιτηθούν) και την ίδια ώρα άλλοι να κάνουν τις αναγκαίες κινήσεις για το συλλογικό καλό της Ε.Ε. Από τη δική μας πλευρά, ο Βαρουφάκης, απαιτώντας σύγκρουση, δεν απείλησε απλώς με παραίτηση λόγω της ίδιας συμφωνίας που αναστάτωνε τον Σόιμπλε, παραιτήθηκε. Για ένα διάστημα, λοιπόν, οι δύο τόσο διαφορετικοί πρωταγωνιστές της παρά τρίχα τραγωδίας συντονίστηκαν σε παράλληλες πορείες. Ευτυχώς, οι προϊστάμενοι αγνόησαν τις απειλές και των δύο. Η περιγραφή της υπόθεσης από τον Ελληνα πρώην υπουργό είναι πιο γλαφυρή και μελετημένη ώστε να παρουσιαστεί ο αφηγητής με τον θετικότερο δυνατό τρόπο. Τι θα πετύχαιναν οι δύο εάν εμπόδιζαν τη συμφωνία; Ο Σόιμπλε θα είχε συμβάλει στην καταστροφή μιας ασήμαντης γι’ αυτόν ξένης χώρας· ο Βαρουφάκης στην καταστροφή της δικής του. Μαζί θα κατάφερναν ισχυρό πλήγμα στην ελπίδα για μια Ευρώπη αλληλεγγύης και συνεννόησης.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ