Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

 «Αυτό είναι αγάπη» είπε και ξεψύχησε

Κύριε διευθυντά
Η υπέροχη μουσική του Τσαϊκόφσκι στη «Λίμνη των Κύκνων» δεν αφήνει κανένα περιθώριο να σκεφτεί κάποιος ότι το πανέμορφο αυτό πτηνό έχει άσχημη φωνή και πως άδει όμορφα μόνο όταν προαισθανθεί τον θάνατό του. Κατά τον Πλάτωνα, η ομορφιά σ’ αυτό το τραγούδι δεν έχει σχέση με θλίψη αλλά οφείλεται στη χαρά που νιώθει γιατί θα συναντήσει σε λίγο τον θεό Απόλλωνα. Μεταφορικά, έτσι, χαρακτηρίζεται το τελευταίο έργο ενός δημιουργού ή η φωτεινή έκφραση κάποιου πριν από το τέλος.

Είχα το προνόμιο να παρακολουθώ για πολλά χρόνια και να νοσηλεύσω για αρκετές μέρες έναν προικισμένο κι ευγενή κύριο που διένυε τη 10η δεκαετία της ζωής του, με αξιοπρέπεια και ζηλευτή πνευματική διαύγεια. Κατά τη διάρκεια αυτής της νοσηλείας έφτασε κατ’ επανάληψιν στα πρόθυρα του θανάτου αλλά όλο και το ξεπερνούσε. Διατηρώ στη μνήμη μου την τελευταία μουσική του ακρόαση που ήταν η «Μικρή νυκτερινή μουσική» του Μότσαρτ.

Μια ημέρα, που ήταν σε πολύ καλή κατάσταση και διάθεση, η κόρη του κατέγραψε ένα μήνυμά του για την υπόλοιπη οικογένεια που βρίσκεται στην Αμερική.

Ευθυτενής και χαρούμενος, περιέγραφε και συνέκρινε τις θετικές και αρνητικές εναλλαγές της πορείας της νοσηλείας του με το ταξίδι και τις περιπέτειες του ομηρικού ταξιδευτή και ήρωα.

Κατέληγε δε ότι «τώρα νιώθω ότι η περιπέτεια και η ταλαιπωρία τελειώνει και όπου να ’ναι θα βρεθώ, όπως ο Οδυσσέας, στην αγκαλιά της Πηνελόπης. That’s love. Αυτό είναι αγάπη». Ηταν η τελευταία του λέξη! Κι ένα πλατύ χαμόγελο άνθησε στο πρόσωπό του. Υστερα από λίγες ώρες εβυθίσθη και σύντομα έσβησε, ανώδυνα και ειρηνικά. Πράγματι, αυτό είναι τέλος δικαίου ανθρώπου και εκφράζω ευγνωμοσύνη σε κείνον και την οικογένειά του που σε τέτοιες μέρες κι εποχές χάρισαν τέτοια εμπειρία και παράδειγμα.

Νικος Ερρ. Ιωαννου, Καρδιολόγος


Τιμώμενο πρόσωπο σήμερα, μέσω του επιστολογράφου της «Κ», ο Ερνέστος Ρενάν (1823-1892), ο Γάλλος ιστορικός, διανοητής, συγγραφέας, θρησκειολόγος για ένα διάστημα και ιερωμένος. Το 1865, όταν επισκέφθηκε την Ελλάδα, ανέβηκε στον Ιερό Βράχο. Απαθανάτισε την έκστασή του στην «Προσευχή πάνω στην Ακρόπολη», μαζί ύμνος στην Αθηνά, την αρχετυπική προστάτιδα της πόλης: «...Λαμπρή εκείνη η μέρα, όταν οι πόλεις που άρπαξαν τα σπασμένα κομμάτια του ναού σου θ’ αποκαταστήσουν τα κλοπιμαία λέγοντας συγχώρα μας θεά». Η φωτογραφία, με αγαστή φωτοχυσία του ουράνιου με το γήινο, ωθεί να ξανασυναντηθούμε και με το σεφερικό, μοναδικό ολοκληρωμένο, μυθιστόρημα του ποιητή, «Εξι νύχτες στην Ακρόπολη», τον κεντρικό ήρωα Στράτη και την παρέα του, φυλλομετρώντας και δικά μας ημερολόγια αγωνίας και σκιρτημάτων.

Η «Προσευχή» του Ερνέστου Ρενάν, διαιώνιος ύμνος στον κλασικό πολιτισμό

Κύριε διευθυντά
Εξαιρετικά ενδιαφέρον το κείμενο του αγαπητού Γ. Σταραντζή («Η Καθημερινή», 6/4/19) με θέμα «Ο Βενιζέλος, ο Ρενάν και περί έθνους», όπου γίνεται αναφορά και στην περίφημη «Προσευχή πάνω στην Ακρόπολη», που έγραψε ο Joseph Ernest Renan (1823-1892), φιλόλογος, φιλόσοφος και θρησκειολόγος, από τους σπουδαιότερους Γάλλους συγγραφείς και διανοούμενους του 19ου αιώνα.

Ο Ρενάν επισκέφθηκε την Αθήνα το 1865 και, υπό την επήρεια των εντυπώσεων θαυμασμού που του προκάλεσε η επίσκεψή του στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, ενεπνεύσθη και έγραψε, λίγα χρόνια αργότερα, το 1876, την Προσευχή, έναν ύμνο στον ελληνικό πολιτισμό και στις αξίες του. (Βλ. Δίγλωσση έκδοση: Ernest Renan. Prière sur l’ Acropole. «Προσευχή πάνω στην Ακρόπολη», μτφρ. Ιφιγένεια Μποτοροπούλου, Αθήνα 2014).

Το συγκλονιστικό αυτό κείμενο αποτελεί πνευματική υποθήκη που μας κληροδότησε ο Γάλλος φιλόσοφος και στοχαστής, αποτελώντας, συγχρόνως, αδιάψευστη μαρτυρία της επίδρασης που ο ίδιος δέχθηκε από την επικοινωνία του με την Ελλάδα. Πάνω στον Βράχο της Ακρόπολης αντελήφθη αυτό που συμβόλιζε, για ολόκληρο τον κόσμο, η Αθήνα του 5ου π.Χ. αιώνα, καταθέτοντας τους στοχασμούς του για το «ελληνικό θαύμα» και αποδίδοντας, έτσι, τη μεγαλύτερη τιμή στον ελληνικό πολιτισμό. Αφιερωμένο το κείμενο στη θεά Αθηνά, προστάτιδα της πόλης των Αθηνών, Αρχηγέτιδα και Σώτειρα, ενσάρκωση, ανά τους αιώνες, της σοφίας, της ομορφιάς, της αλήθειας και του ορθού λόγου, αποτελεί τον διασημότερο ύμνο στις διαχρονικές αξίες της κλασικής Αθήνας και στην τελειότητα της ελληνικής τέχνης, απαθανατισμένης σε πεντελικό μάρμαρο.

Η Προσευχή, που θεωρήθηκε, στην εποχή της, από τα ωραιότερα κείμενα της γαλλικής λογοτεχνίας, θεωρούμε ότι πρέπει να γίνει γνωστή και στον εκπαιδευτικό χώρο, ανθολογούμενη με εκλεκτά αποσπάσματα στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γυμνασίου και Λυκείου.

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ.φ. ειδικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων

Ο Τύπος στην Kατοχή και ο Γεώργιος Βλάχος

Κύριε διευθυντά
Στο φύλλο της 06-04-2019 απογευματινής αριστερής εφημερίδας, δημοσιεύθηκε εκτενές κείμενο συνεργάτη της, υπό τον τίτλο «Η κατοχική προπαγάνδα στον ελληνικό Τύπο», όπου αναφέρεται, εξακολουθητικά, στην κατά την Κατοχή κυκλοφορούσα εφημερίδα με τον τίτλο της «Καθημερινής», χωρίς πουθενά να μνημονεύεται, έστω ως υποσημείωση, για λόγους στοιχειώδους ιστορικής δεοντολογίας και εντιμότητας, ότι η «Κ» της Κατοχής δεν έχει ουδεμία σχέση με την εφημερίδα που ίδρυσε ο μεγάλος δημοσιογράφος Γεώργιος Αγγ. Βλάχος. Το αποσιωπούμενο γεγονός οδηγεί τον, αμύητο των δίσεκτων εκείνων χρόνων, αναγνώστη στο να σχηματίσει μια ολωσδιόλου στρεβλή εικόνα για την εφημερίδα σας και την ιστορία της, με ό,τι αυτό συνεπάγεται εάν τούτο ενταχθεί στη σήμερον επιχειρούμενη απαξίωση των ΜΜΕ, για προφανείς μικροπολιτικούς λόγους.

Επ’ αυτού, λοιπόν, θα μου επιτραπεί να υπενθυμίσω ότι με την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, ο Γεώργιος Βλάχος εγκατέλειψε αμέσως την «Καθημερινή» και στη συνέχεια συνελήφθη από τους Γερμανούς και κλείστηκε στις ναζιστικές φυλακές. Αποτέλεσμα των κακουχιών που υπέστη σε αυτές ήταν βαρύτατος κλονισμός της υγείας του, με συνέπεια τον πρόωρο θάνατό του σε ηλικία μόλις 65 ετών (1951).

Οι Γερμανοί ουδέποτε συγχώρησαν τον Γεώργιο Α. Βλάχο για την περίφημη ανοικτή επιστολή του (08-03-1941) προς τον Αδόλφο Χίτλερ, όπου ο ιδρυτής της εφημερίδας σας, με το άρθρο αυτό, γραμμένο σε δραματικό ύφος αντάξιo της ιστορικής στιγμής, άσκησε εμφανή ψυχολογική επίδραση στο μαχόμενο έθνος.

Το τελευταίο άρθρο του Γ.Α.Β. εγράφη στις 14-04-1941 υπό τον τίτλο «ΑΙ ΩΡΑΙ, ΑΙ ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ». Αξίζει να αναφερθεί πως κλείνει το άρθρο αυτό απευθυνόμενο προς τους Γερμανούς: «Ημείς τους περιμένουμε και ας το γνωρίζουν. Βαστούμε καλά».

Η εφημερίδα επανεκδόθηκε, υπό τη διεύθυνση του μεγάλου ιδρυτού σας, την 01-02-1945, όπου δημοσιεύεται το πρώτο άρθρο του Γ.Α.Β. μετά την Κατοχή, υπό τον τίτλο «Τρία χρόνια», όπου σε αυτό ο κορυφαίος δημοσιογράφος παρουσιάζει τις αξιώσεις του έθνους, που θα προβληθούν στο Συνέδριο Ειρήνης. Ακριβώς αυτή η στάση του ιδρυτού σας οδήγησε στην επανέκδοσή της, με τον προπολεμικό ιστορικό τίτλο της, κάτι που δεν συνέβη με την περίφημη γαλλική εφημερίδα Les Temps, που λόγω της στάσης της υπέρ του καθεστώτος του στρατάρχη Πετέν διεκόπη μετά τον πόλεμο η έκδοσή της, πράγμα που ανάγκασε τον στρατηγό Ντε Γκωλ, για να αναπληρώσει το κενό, να οδηγηθεί στην απόφαση της έκδοσης της Le Monde με πρώτο διευθυντή της τον διάσημο δημοσιογράφο Μπεβ-Μερύ.

Κλείνοντας, θέλω να τονίσω ότι η «Ψευτοκαθημερινή» της Κατοχής ουδεμία σχέση έχει με την «Κ» και κάθε συσχετισμός μαζί της είναι ιστορικά, αλλά και ηθικά, απαράδεκτος και ανεπίτρεπτος.

Ιωάννης Κ. Θεοδωροπουλος, Δικηγόρος

Πότε και πού μέθυσαν εκπρόσωποι ΔΕΚΟ

Κύριε διευθυντά
Είναι γνωστές οι τρομερές αδυναμίες της Παιδείας, ιδιαίτερα δε τη ανώτατης εκπαίδευσης με τους «αιώνιους» φοιτητές, τους αφισοκολλητές και τους μελλοντικούς συνδικαλιστές, πολιτικούς και επαναστάτες. Καταθέτω μια προσωπική μου μελαγχολική μαρτυρία, από πολλές στη Γερμανία, όπου έχω μετεκπαιδευθεί με διεθνή υποτροφία της γερμανικής κυβέρνησης. Στο Αννόβερο γίνεται, κάθε χρόνο, η μεγαλύτερη έκθεση τεχνολογίας - ευρεσιτεχνιών στον κόσμο, με συμμετοχή πριν από 40 χρόνια, περίπου, 5.000 δημοσιογράφων. Τον Απρίλιο του 1980, η Γερμανία διέθεσε το πρώτο, μεγαλύτερο και πανάκριβο περίπτερο της έκθεσης στην Ελλάδα δωρεάν, ως τιμώμενης χώρας, λόγω ένταξής της στην ΕΟΚ. Ειδοποιηθήκαμε σχετικώς με αναλυτικό έγγραφό τους ένα χρόνο νωρίτερα, μέσω του γραφείου επενδύσεων της ΕΤΕ, στη Φρανκφούρτη, που υπαγόταν στις επιτελικές υπηρεσίες μου. Το Δημόσιο ανέλαβε τα έξοδα μετάβασης και επιστροφής των ενδιαφερομένων και δήλωσαν συμμετοχή 460 ελληνικές επιχειρήσεις.

Στην έκθεση μετείχαν και οι ελληνικές τράπεζες και η ένωσή της, με πρόεδρο τον διοικητή της ΕΤΕ, μου ανέθεσε τη διαφημιστική ενημέρωση και την οργάνωση εκδηλώσεων (καταχωρίσεις σε εφημερίδες, έντυπα, ομιλίες κ.λπ.). Σκοπός, η προβολή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων και των παρεχόμενων κινήτρων για την προσέλκυση επενδύσεων στην Ελλάδα.

Σημειώνω ότι το 1979 είχα καταθέσει την πρώτη (μεταξύ τριών) αγωγή μου κατά της ΕΤΕ και είχα δικαιωθεί πρωτοδίκως, πλήρως, για παραλείψεις της προαγωγής μου κατ’ εκλογήν σε πέντε βαθμούς! Ο νέος διοικητής της, Γ. Α. Μαγκάκης, δέχθηκε την εν λόγω δικαστική απόφαση με την πρώτη του πράξη διοικητή.
Τελικά, έλαβαν μέρος στην έκθεση μόνο 45 επιχειρήσεις και με μεγάλες καθυστερήσεις. Ετσι, προκλήθηκε αναστάτωση, λόγω της μικρής συμμετοχής και των συνακόλουθων συνεχών αλλαγών στην κατανομή των χώρων (με ξύλινα, κινητά διαχωριστικά). Αλλά και επειδή οι Γερμανοί ελεγκτές έκριναν ακατάλληλες πολλές ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, για λόγους φωτισμού και ασφάλειας. Μεταξύ άλλων, δύο φορές ξήλωσαν τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις της ΔΕΗ, ένα τρενάκι που μετέφερε λιγνίτη από στοά!

Την πρώτη μέρα των εγκαινίων, τα ελληνικά περίπτερα ήταν εντελώς ανέτοιμα. Ετσι έγιναν τα εγκαίνια της έκθεσης, όπως συνήθως, αλλά ορίσθηκαν νέα για την Ελλάδα, μία εβδομάδα αργότερα. Την παραμονή των νέων εγκαινίων, οι εκπρόσωποι πέντε ΔΕΚΟ μέθυσαν σε ελληνική ταβέρνα και φωνασκούσαν τη νύχτα στην πόλη. Τους συνέλαβε η αστυνομία και τους έκλεισε στο κρατητήριο, όπου έπρεπε να παραμείνουν υποχρεωτικά 48 ώρες και να πληρώσουν πολύ τσουχτερά πρόστιμα, που όμως αδυνατούσαν οι περισσότεροι, με κίνδυνο να φυλακισθούν. Κλειστά τα πέντε περίπτερα για δύο ημέρες! Οι τέσσερις Ελληνες υπουργοί, που ήταν ήδη στο Αννόβερο για τα εγκαίνια, έτρεχαν για να τους ελευθερώσουν, χωρίς αποτέλεσμα. Δημιουργήθηκε μεγάλη αναστάτωση και τελικά δεν έγιναν τα προγραμματισμένα εγκαίνια, ούτε άναψε η μεγάλη φωτεινή επιγραφή στην πρόσοψη του πρώτου περιπτέρου, «Καλώς ήλθες, Ελλάδα, στην ΕΟΚ»! Γίναμε ρεζίλι! Αλλιώς: Η καλή μέρα φαίνεται από το πρωί.

Στην ίδια έκθεση, η παρουσία της Γερμανίας ήταν, όπως πάντα, καταπληκτική. Ολα τα πολυτεχνεία της μετείχαν με εκπληκτικά εκθέματα νέων προϊόντων υψηλής τεχνολογίας (ρομπότ κ.λπ.). Ομοίως, αμέτρητος αριθμός τεχνικών σχολών, διαφόρων ειδικοτήτων και βαθμίδων, εξέθετε εντυπωσιακά επιτεύγματα δικών τους σχεδιασμών και ευρεσιτεχνιών. Χαιρόσουν να βλέπεις σωρεία νέων συσκευών και τεχνολογικών προϊόντων που διευκολύνουν τα μέγιστα τη ζωή των ανθρώπων. Πρακτικές λύσεις σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας: σπίτι, γραφείο, γεωργία, βιοτεχνία, οικοδομή, υπηρεσίες, μεταφορές κ.λπ.

Το Πολυτεχνείο του Βερολίνου παρουσίασε τον πρώτο άνθρωπο–ρομπότ. Πατούσες έναν αριθμό και με μια σειρά κινήσεων έγραφε σε μια κόλλα χαρτί, π.χ. «Καλώς ήρθατε στο Αννόβερο». Το κυριότερο, σε όλα τα περίπτερα χαρούμενα παιδιά, σε βάρδιες μέρα - νύχτα, έδιναν πληροφορίες για τα επιτεύγματα της ομαδικής εργασίας στις σχολές τους.

Αλλοι άνθρωποι, άλλη νοοτροπία. Αλλο Γερμανία και άλλο Ελλάδα. Μέρα και νύχτα, δυστυχώς.

Γρηγόρης Γ. Βαρελας, Οικονομολόγος, απόφοιτος Ινστιτούτου ΕDI της World Bank Θρακομακεδόνες Αττικής

H Σμύρνη, ο αρμοστής και ο νόμος του 1922

Κύριε διευθυντά
Την 8η Μαρτίου ο ιατρός Γεώργιος Αραμπατζής, με το υπό τον τίτλο «Η σφαγή της Σμύρνης, ο ύπατος αρμοστής και τα μοιραία διαβατήρια» δημοσίευμά του στην «Καθημερινή», υπενθύμισε στο αναγνωστικό της κοινό ότι ο διορισθείς από τον Βενιζέλο αρμοστής Αριστείδης Στεργιάδης ηρνείτο να χορηγήσει άδειες αφίξεως στην Ελλάδα, πολλών Ελλήνων Μικρασιατών τουρκικής υπηκοότητος, βάσει του νόμου 2810/16ης Ιουλίου 1922, της τότε φιλοβασιλικής ελληνικής κυβέρνησης. Μάλιστα έκλεισε το κείμενό του με την πολυσυνηθισμένη ατάκα, «πώς οι ιστορικοί του μέλλοντος θα χαρακτηρίσουν αυτόν τον ακατανόητο νόμο;».

Χωρίς να αμφισβητώ όσα ο κατ’ επανάληψιν φιλοξενούμενος στην «Καθημερινή» ιατρός καταθέτει, θα δηλώσω ευθαρσώς ότι εγώ κατανοώ και τον νόμο και τις ενέργειες του Στεργιάδη, σε αντίθεση με τον επιστολογράφο, ο οποίος μετά πάροδο σχεδόν εκατό ετών από τα ιστορούμενα γεγονότα, αναμένει την κρίση μελλοντικών ιστορικών για θέματα που εξαντλητικά έχουν κριθεί και στην «Καθημερινή» και σε αυτοτελή ιστορικά βιβλία.

Ιδού οι απόψεις μου: Αρχικά οφείλω να πληροφορήσω τους αναγνώστες της εφημερίδας ότι ο νόμος που ενσωματώθηκε σε βασιλικό διάταγμα, δημοσιευθέν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως την 20ή Ιουλίου 1922, είναι προγενέστερος της υπό ημερομηνία 13 Αυγούστου 1922 επίθεσης του τουρκικού στρατού, η οποία διέρρηξε το ελληνικό μέτωπο.

Στη συνέχεια, πρέπει να διευκρινίσω ότι η ελληνική ομογένεια της Μικράς Ασίας είχε καταληφθεί από έντονη ανησυχία σχετικά με την ικανότητα του ελληνικού στρατού να την προστατεύσει επαρκώς και η τάση φυγής της διαρκώς ενισχύετο. Ομως η εγκατάλειψη της πατρώας μικρασιατικής γης από τους ελληνικούς πληθυσμούς ήταν εις βάρος των ελληνικών εδαφικών διεκδικήσεων, οι οποίες αποτελούσαν τότε το αντικείμενο διαδοχικών διεθνών διασκέψεων και της επικείμενης συνεδρίασης της διάσκεψης της Φλωρεντίας.

Ετέρωθεν διαρκής στόχος της Τουρκίας –πρόσφατα των Νεότουρκων– ήταν να εκδιωχθούν οι πληθυσμοί των χριστιανικών μειονοτήτων, κυρίως των Ελλήνων και των Αρμενίων, που ζούσαν στην επικράτειά της. Μάλιστα ο Βενιζέλος, προ της ενάρξεως του Μεγάλου Πολέμου, είχε προτείνει –υπήρξαν και επαφές επιτροπών– να ανταλλαγούν οι Ελληνες της Τουρκίας με τους Τούρκους της Ελλάδας. Βέβαια η κατάληψη της Σμύρνης και η αποχώρηση του ελληνικού στρατού επέτρεψαν στους Τούρκους να λύσουν βιαίως το θέμα των μειονοτήτων στη Μ. Ασία. Ο Κεμάλ έδωσε διορία στους Ελληνες –εξαίρεσε τους έχοντες στρατεύσιμη ηλικία– να εγκαταλείψουν τη Σμύρνη εντός του Σεπτεμβρίου 1922 και ο Νουρεντίν Πασάς, που διορίσθηκε τοποτηρητής, και παρέτεινε αυτή την προθεσμία και επέτρεψε εντός των αυτών χρονικών ορίων την αναχώρηση των Ελλήνων άλλων περιφερειών, από τα λιμάνια του Τσεσμέ, του Αϊβαλιού και τα Βουρλά.

Τέλος, επειδή η Ιστορία διδάσκει, ειδικά οξύνει την ιστορική κρίση –είναι λάθος ότι επαναλαμβάνεται–, ας θυμηθούμε δύο πρόσφατα ανάλογα και ακανθώδη προβλήματα του Ελληνισμού. Το πρώτο ανάγεται στην πολιτική της χώρας μας να μείνουν οι Βορειοηπειρώτες στις εστίες τους και το δεύτερο αφορά τις επικρίσεις που δέχθηκε στην Κύπρο ο Γλαύκος Κληρίδης για τη μετακίνηση των Ελληνοκυπρίων από τα Κατεχόμενα.

Αυτά τα ολίγα, σε σχέση με όσα για λόγους συντομίας παρέλειψα, μου επιτρέπουν να συμπεράνω ότι ο νόμος 2870/1922 θα παραμένει ακατανόητος για όσους δεν θέλουν να κατανοήσουν τη στόχευσή του. Βέβαια, τελικά, δεν προσέφερε την παραμικρή ωφέλεια. Οσοι όμως κρίνουν τα ιστορικά γεγονότα αποκλειστικά εκ του αποτελέσματος, πέφτουν σε ασυγχώρητο σφάλμα. Αλλά αυτό χρειάζεται ειδική ανάπτυξη.

Ιωάννης Ανδρικόπουλος, Δικηγόρος - Ζωγράφου

Η Κρήτη, ο Λατούς, ο «Ερυθρός Ιππότης»

Κύριε διευθυντά
Εσχάτως ο πρωθυπουργός ανέσυρε από την ιδεολογική του φαρέτρα ένα τσιτάτο του Γάλλου διανοούμενου Σερζ Λατούς «περί ολιγαρκούς αφθονίας». Η αποστήθιση μαρξιστικών, κατά κανόνα, τσιτάτων, κατά τη θητεία των εφήβων εις την ΚΝΕ εθεωρείτο το ανώτατο στάδιο της κουλτούρας της Αριστεράς. Ετσι εφρόνουν ότι η δημόσια εκφορά μαρξιστικών τσιτάτων... κατετρόπωνε τους ιδεολογικούς αντιπάλους...

Ποιος όμως είναι ο «φιλόσοφος» Σερζ Λατούς; Θα παρατηρούσα κατά πρώτον, ότι η θεωρία του αφορά μάλλον χώρες της Ν. Αμερικής και μάλιστα τις φτωχότερες και όχι χώρες της Ευρωζώνης. Ούτος κατά το παρελθόν παρότρυνε, κατά κάποιον τρόπο, τους Κρητικούς να διεκδικήσουν την πολιτική τους αυτονομία, η οποία επαρκώς –κατ’ αυτόν– εδράζεται στην κρητική ιδιαιτερότητα. Κάπως έτσι. Η ιδιαιτερότητα όμως που διακρίνει διαχρονικά τους Κρήτες είναι οι ατελεύτητοι αγώνες τους κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, για να επιτύχουν την πολυπόθητη για τους ίδιους ένωση μετά της μητρός Ελλάδος.

Αυτή η ιδιαιτερότητα περιγράφεται και εξυμνείται σ’ ένα κείμενο του διάσημου στην εποχή του Γάλλου δημοσιογράφου Μιχαήλ Παγιαρές, το οποίο βρήκα στη δισεβδομαδιαία επιθεώρηση ΕΛΛΑΣ της 1.12.1913, κατά την οποία: «...προ ολίγων ετών ο διάσημος Γάλλος δημοσιογράφος Μιχ. Παγιαρές εδημοσίευσε εις τον “Φανόν” των Παρισίων, τον ακόλουθον υπέροχον εν τη αληθεία ύμνον της Κρήτης.

“Ζητώ από τους ιστορικούς όλου του κόσμου να μου δείξουν, διά μέσου των αιώνων, μίαν δράκα ανθρώπων, οίτινες έμειναν πιστοί εις μίαν ιδέαν, εις μίαν σημαίαν, εις μίαν πατρίδα μετά της αυτής προσηλώσεως μεθ’ ων οι υπερήφανοι Κρήτες. Τα ατίθασα και ατρόμητα ταύτα παλικάρια είναι παραμυθητικόν παράδειγμα του τι δύναται να κατορθώση ο δυστυχέστερος πατριωτισμός όταν είναι αμεταπτώτως αποφασισμένος ν’ αποσείση τον ξενικόν ζυγόν. Εκατοντάκις η Κρήτη εξηγέρθη, εκατοντάκις κατεπατήθη υπό τους πόδας του νικητού και υπετάγη πάλιν, ουδέποτε όμως εδαμάσθη, ουδέποτε συγκατετέθη να κύψη την κεφαλήν προς τας εξουσίας του Σουλτάνου (...)”».

Τέλος σημειώνω ότι και ο θρυλικός Γάλλος κομμουνάρος Γουστάβος Φλουράνς, ο «Ερυθρός Ιππότης» κατά τον Β. Ουγκώ, ο οποίος ήταν εκ των ηγετών της εξέγερσης της Παρισινής Κομμούνας το 1871, είχε προσέλθη εθελοντής κατά την τριετή επική εξέγερση της Κρήτης κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1866-1869) και ηγωνίσθη, μετά πάθους, εις τα βουνά της Κρήτης, για την ένωση αυτής μετά της Ελλάδος.

Αντώνης Ν. Βενέτης, Μοναστηράκι Δωρίδος

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ