ΚΟΣΜΟΣ

Μετά το «Μπιγκ Μπανγκ», το σωματίδιο του Θεού

Μπορεί η έναρξη της λειτουργίας του να σημαδεύτηκε από διάφορα προβλήματα, αλλά ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων αποζημίωσε ήδη όσους πίστευαν ότι θα άνοιγε νέους διαδρόμους στην εξέλιξη των επιστημών. Το πείραμα της 7ης Νοεμβρίου πέτυχε και η πρόκληση ενός «Μπιγκ Μπανγκ» σαν και αυτό που γέννησε το Σύμπαν -σε μικρογραφία βέβαια- αποτελεί πραγματικότητα. Οι επιστήμονες του CERN μπόρεσαν μέσω σύγκρουσης ιόντων μολύβδου να δημιουργήσουν μια «Μεγαλη Εκρηξη» στην υπόγεια σήραγγα του επιταχυντή, στα ελβετικά σύνορα, να προκαλέσουν ένα «Μπιγκ Μπανγκ» μινιατούρα, το οποίο θα τους επιτρέψει να μελετήσουν τις συνθήκες που επικράτησαν μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου μετά τη γέννηση του Σύμπαντος. Οι θερμοκρασίες που αναπτύχθηκαν κατά τη σύγκρουση των ιόντων ήταν ένα εκατομμύριο φορές υψηλότερες από αυτές που επικρατούν στον πυρήνα του Ηλιου.

Εως σήμερα προσπαθούσαν να επιτύχουν την επανάληψη του «Μπιγκ Μπανγκ» με την πρόσκρουση πρωτονίων. Το πείραμα Alice, όμως, έχει σχεδιαστεί ειδικά ώστε να μελετήσει τη σύγκρουση των ιόντων μολύβδου.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το συγκεκριμένο πείραμα γέννησε τις υψηλότερες θερμοκρασίες και πυκνότητες που παρήχθησαν ποτέ στο «εργαστήριο». Σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες ακόμα και ο πυρήνας των ατόμων, τα πρωτόνια και τα νετρόνια που τον αποτελούν, λιώνουν παράγοντας μια καυτή «σούπα» από κουάρκ και γλουόνια, το λεγόμενο «πλάσμα κουαρκ γλουονίων», το οποίο υπήρξε αμέσως μετά τη γέννηση του Σύμπαντος. Η μελέτη του θα επιτρέψει στους ειδικούς να αποκομίσουν πληροφορίες για τις δυνάμεις που συνδέουν τους πυρήνες των ατόμων.

Είναι απολύτως βέβαιο ότι οι επιστήμονες που ασχολούνται με το πρόγραμμα Alice αλλά και σε άλλα προγράμματα του CERN έχουν πολλούς λόγους να είναι χαρούμενοι, ιδιαίτερα μετά την τελευταία επιτυχία. Ομως, ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων λειτουργεί με το ήμισυ της ισχύος του, ενώ στο τέλος του 2011 θα τεθεί εκτός λειτουργίας για να αποκατασταθούν κάποια προβλήματα που παρατηρούνται, όπως κάποιοι μαγνήτες που για άγνωστους λόγους δεν μπορούν να διαχειριστούν τα ισχυρά ηλεκτρικά ρεύματα και δεν παράγουν τα υψηλά μαγνητικά πεδία που απαιτούνται.

Εκτός λειτουργίας

Επίσης, παρά τις επιτυχίες του το CERN θα πρέπει να «καλύψει» τις οικονομικές του ανάγκες με λιγότερα χρήματα. Ετσι οι ειδικοί κατέληξαν ότι είναι πιο συμφέρον από οικονομικής απόψεως να τεθεί εκτός λειτουργίας ο επιταχυντής για να γίνουν οι επισκευές. Θα ξαναρχίσει να λειτουργεί το 2013, αλλά είναι αμφίβολο αν θα φτάσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του πριν από το 2014.

Οι επιστήμονες του CERN, παρά τις ατυχίες, εμψυχωμένοι από τις λίγες αλλά σημαντικές τους επιτυχίες έχουν ήδη δημιουργήσει ένα πρόγραμμα πειραμάτων που θα ολοκληρώσουν μέσα στην επόμενη εικοσαετία. Και φυσικά ο μεγαλύτερος επιταχυντής σωματιδίων του κόσμου διαρκώς βελτιώνεται και αναβαθμίζεται. Κάποιοι μελετούν την αντικατάσταση όλων των μαγνητών έως το 2020, ώστε να φτάσει τα 33 τρισεκατομμύρια βολτ ηλεκτρονίων.

Οταν θα τεθεί εκτός λειτουργίας το 2011, το CERN θα έχει συγκεντρώσει τα εικοσαπλάσια στοιχεία από αυτά που διαθέτει σήμερα για το μποζόνιο Χιγκς, το σωματίδιο του Θεού, που είναι ο απώτερος στόχος των ερευνητών. Αυτό και μόνο δείχνει ότι τίποτα δεν είναι «υπερβολικά φιλόδοξο» για το CERN.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ