ΑΡΧΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Παραμύθια στην κατσαρόλα μας

Της Γιωτας Συκκα

Της άρεσαν από μικρή τα παραμύθια και οι ήρωες των παιδικών βιβλίων, αλλά πάντα αναρωτιόταν για τη ζωή τους και κυρίως το μετά. Ηθελε να μάθει την εξέλιξή τους, πού πήγαιναν διακοπές, τι μαγείρευαν σπίτια τους, ποιες ήταν οι αγαπημένες τους λιχουδιές, αν η Σταχτοπούτα ήταν ευτυχισμένη ή βαριόταν. Αναρωτιόταν πώς τα καταφέρνει η Χιονάτη κι έχει την ίδια ηλικία τόσες γενιές, ενώ η ίδια μεγαλώνει.

Στο μεταπτυχιακό της στο Λονδίνο που είχε σχέση με τη δημοσιογραφία και τα νέα μέσα, μια εργασία που ετοίμασε η Ιωάννα Νιαώτη, ήταν ο τρόμος στα παιδικά παραμύθια. Γιατί πάντα τελικά κρατούσε μια επαφή μαζί τους. «Στην Αγγλία τότε, στο τέλος της δεκαετίας του '90 προς το 2000, υπήρχε μια έντονη τάση να γίνουν πιο απαλά τα κλασικά αλλά και τα καινούργια παραμύθια που γράφονταν. Ετσι ο λύκος δεν ήταν τελικά τόσο κακός όπως νομίζαμε, αλλά πολίτικαλ κορέκτ». Μια σειρά ανάλογων εκδοχών γέμισε τα βιβλιοπωλεία. Ζητούμενο: να μην ενοχλούνται παιδιά. Η έρευνα που έκανε, αν πράγματι τρομάζουν με τους κακούς ήρωες και κατά πόσο γοητεύονται από τους καλούς προτιμώντας παραμύθια σαν αυτά που έγραφε εκείνη την εποχή η Μαντόνα, έδειξε ότι το στοιχείο του τρόμου με την κάθαρση στο τέλος τα μαγνητίζει περισσότερο.

Το πρώτο της παραμύθι που συνυπογράφει με την αδερφή της Ερση Νιαώτη (θεατρολόγο και ηθοποιό), δεν σχετίζεται με όλα αυτά αλλά τη μεγάλη μας αγάπη στην Ελλάδα της κρίσης, τη μαγειρική. Το βιβλίο «9 Παραμύθια και μια Ξύλινη Κουτάλα» (εκδ. Καλειδοσκόπιο), περιέχει οκτώ αγαπημένα ξένα παραμύθια κι ένα ελληνικό αλλά σε άλλη διάσταση απ' ό,τι έχουμε συνηθίσει. Σε κάθε ιστορία του πρωταγωνιστεί ένα φρούτο, λαχανικό, όσπριο, κρέας ή ψάρι που συνδέει την παρουσία του με την τύχη του ήρωα και έχει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη. Η μεσογειακή διατροφή -ζητούμενο των καιρών- έχει κυρίαρχο ρόλο στις πολύχρωμες σελίδες που εικονογράφησε η Ελενα Ζουρνατζή (ξεχώρισε στην έκδοση «Χτίζοντας το Νέο Μουσείο Ακρόπολης» της Νίκης Δόλλη).

Ενα βιβλίο για γονείς και παιδιά, που θέλουν όχι μόνο να διαβάζουν και να φτιάχνουν τις δικές τους ιστορίες, αλλά να μαγειρεύουν και νόστιμες σπιτικές συνταγές. Την κουτάλα εδώ, ανακάτεψε η Αργυρώ Μπαρμπαρίγου γνωστή σεφ που ξέρει απ' έξω κι ανακατωτά το βασίλειο της καλής κουζίνας. Τι γίνεται όμως σε αυτό το βιβλίο; Η Χιονάτη παραμένει πανέμορφη αλλά ξέρει και πώς να ετοιμάσει ένα πάρτι για τους επτά νάνους και εκείνοι μια νόστιμη μηλόπιτα. Η Σταχτοπούτα γίνεται σχεδιάστρια παπουτσιών, αλλά προτείνει μια κολοκυθόσουπα, τα αρκουδάκια θέλουν να εκδικηθούν τη Χρυσομαλλούσα, αλλά η εκδίκησή τους παίρνει απροσδόκητη τροπή, ενώ οι διάσημοι Χάνσελ και η Γκρέτελ ανοίγουν ζαχαροπλαστείο και ειδικεύονται στα σοκολατάκια. Ο δικός τους Τζακ είναι ακριβές αντίγραφο του Τζακ του παραμυθιού που συναντά τον γίγαντα και κερδίζει τα φασόλια ευτυχίας αντιπροσωπεύοντας το κεφάλαιο για τα όσπρια.

Στο ελληνικό παραμύθι «Γιατί φυσάει ο άνεμος» με καταγωγή από τη Λευκάδα, μαθαίνουμε τι κολατσιό έπαιρνε στη βάρκα του το αστερόπαιδο, αλλά και το καλό που κάνουν τα ψάρια στον οργανισμό μας. Το κεφάλαιο κρέας το αναλαμβάνει η Κοκκινοσκουφίτσα που διηγείται στα παιδιά του λύκου, πώς τον έσωσε από την παγίδα του κυνηγού όταν ήταν μικρός αλλά και πώς έγινε η παρεξήγηση με τον κυνηγό.

Μαζί με δύο συνταγές

Κάθε παραμύθι από τα εννιά της έκδοσης, συνοδεύεται από δύο συνταγές και από μία σελίδα στην οποία υπάρχουν σχετικές συμβουλές για τη συγκεκριμένη διατροφική ομάδα. Τι λένε τα ίδια τα παιδιά με όλα αυτά; «Οταν τους διηγείσαι μια ιστορία τρώνε ευκολότερα», λέει η Ιωάννα Νιαώτη. Παραείναι αισιόδοξη. «Το είχα δοκιμάσει σε παιδιά φίλων μου και πάντα πετύχαινε, όταν δηλαδή τους πρότεινα να φάνε τη σούπα που έτρωγε η Σταχτοπούτα στον γάμο της». Αυτό βέβαια έπειθε τα κορίτσια γιατί τα αγόρια προτιμούν το μεσημεριανό του Τζακ ή τον Ζυμαράκη. Οπως κάνει και ο γιος της ο Ιάσονας.

Η έκδοση αυτή είναι γέννημα της κρίσης. Ολα ξεκίνησαν όταν η δημοσιογράφος έμεινε άνεργη. Εκλεισε η εφημερίδα που εργαζόταν, αλλά «ήθελα να κάνω κάτι δημιουργικό, μου έλειπε». Ανέτρεξε στις σελίδες παλιών της ημερολογίων και με τη βοήθεια της αδερφής της και ύστερα τα σκίτσα της Ελενας Ζουρνατζή και την κουτάλα και τις συνταγές της Αργυρώς Μπαρμπαρίγου, πρότειναν τη δική τους άποψη για τα παραμύθια, τη διατροφή και τη συμμετοχή. Απαραίτητη προϋπόθεση η ένωση δυνάμεων: παιδιών και γονιών.

Έντυπη