Κείμενο, εικονογράφηση: Σάσκια Μπάλκε

Μπορεί να μην είναι ελληνικά φυτά, ευημερούν όμως μια χαρά στην Αττική. Αυτό που τα «ενώνει» είναι το γεγονός ότι ανθίζουν μόλις πέσει ο ήλιος αναδίδοντας ένα εξαιρετικό άρωμα. Τα τρία παρακάτω φυτά διατίθενται σε σπόρους, από το Mediterranean Garden Society: mgsseedlist@gmail.com. Μεγαλώνουν σε κήπους αλλά και σε γλάστρες ή καλάθια στα μπαλκόνια, αρκεί να είναι προστατευμένα από τον δυνατό αέρα.

Ιpomoea Alba
Ενα σκουλήκι με λευκά άνθη

Τα άσπρα άνθη της φτάνουν τους 15 πόντους σε πλάτος. Ανήκει στην οικογένεια convolvulaceae. Στην καθημερινή γλώσσα ονομάζεται νυχτολούλουδο, ιπόμοια ή καμπανέλα. Η λέξη «Ιπόμοια», σύνθετη από το «ιπς=σκουλήκι και «όμοιος», οφείλεται στον τρόπο που αναπτύσσεται το φυτό. Τα άνθη της ανοίγουν όταν βραδιάζει και κλείνουν ξανά μόλις τα αγγίξει ο πρωινός ήλιος. Κάθε ένα μπουμπούκι διαρκεί μόνο ένα βράδυ. Αναπτύσσεται σαν κλήμα. Αν αναρριχηθεί μπορεί να φτάσει σε ύψος μέχρι και τα δέκα μέτρα. Αν μείνει στο έδαφος, απλώνεται σαν μια όμορφη μοκέτα από πράσινα φύλλα και άσπρα λουλούδια.

Οι αρχαίοι πολιτισμοί της Νότιας Αμερικής την χρησιμοποιούσαν για να επεξεργαστούν το λάτεξ από κάποια φυτά όπως το Castilla Elastica και το guayule. Στην Ελλάδα είναι αρκετά διαδεδομένο και αναφέρεται ως «η ρίζα του Ιπόμοια, η φαρμακευτική παρεχομένη ως Καθαρτικόν». Χρησιμοποιούσαν, επίσης, όλα τα τμήματα του φυτού και να γιατρέψουν τα δαγκώματα των φιδιών. Τα τρυφερά της φύλλα επίσης τρώγονται μαγειρεμένα σε ατμό μαζί με σούπες, κάρι ή ραγού.

Mirabilis Jalapa
«Το άνθος του βρασμένου ρυζιού»

Ιαλάπη, Μιράμπελλα, μυροβάλλανος ή δείλινα ονομάζεται ένα άλλο καλαίσθητο νυχτερινό λουλούδι, η Μirabilis Jalapa, της οικογένειας Nyctaginaceae.

Mirabilis στα λατινικά σημαίνει «θαυμάσιο», ενώ το όνομα Jalapa το οφείλει στην ομώνυμη πόλη του Μεξικού. Πιστεύεται ότι το 1540 το φυτό αυτό μεταφέρθηκε από τις Περουβιανές Ανδεις στον υπόλοιπο κόσμο. O Σουηδός Carolus Linnaeus την ονόμασε the four o' clock flower γιατί στην πατρίδα του το φυτό αυτό ανοίγει τα άνθη του στις τέσσερις η ώρα το απόγευμα την ώρα της δύσης. Στην Κίνα ονομάζεται «το άνθος του βρασμένου ρυζιού» γιατί ανοίγει την ώρα που φτιάχνουν το φαγητό τους.

Το φυτό αυτό μπορεί να καλλιεργηθεί σε κήπους ή σε γλάστρες στα μπαλκόνια μας και φθάνει σε ύψος τους 40 πόντους. Τα χρωματιστά του άνθη ανοίγουν αργά το απόγευμα και κλείνουν το πρωί - ζουν μόνο ένα βράδυ.

Παρά το γεγονός ότι το Mirabilis Jalapa είναι αρκετά τοξικό και δεν χρησιμοποιείται σε φάρμακα, αναφέρεται ότι κάποια σημεία του φυτού έχουν χρησιμοποιηθεί ως καθαρτικό και απαλλάσσουν το έντερο από τα σκουλήκια. Σε κάποιες περιπτώσεις, αναφέρεται επίσης ότι έχει χρησιμοποιηθεί ως διουρητικό.

Nicotiana Sylvestris
Ο «πρόγονος» του καπνού

Το όνομά της το οφείλει στον Jean Nicot, ένα Γάλλο πρόξενο του 16ου αιώνα, ο οποίος έφερε από τη Νότια Αμερική τη Nicotiana Sylvestris στη Γαλλία από όπου και διαδόθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Στην Ελλάδα αναπτύσσεται μια χαρά παρ' ότι είναι ξενικό φυτό. Μπορούμε να την καλλιεργήσουμε στον κήπο ή σε γλάστρες στα μπαλκόνια μας. Το όνομα του είδους sylvestris σημαίνει «το δάσος». Γι' αυτό και μια κοινή ονομασία της είναι «ο καπνός του δάσους». Ανήκει στην οικογένεια Solanaceae.

Τα άσπρα άνθη της ανθίζουν τη νύχτα αναδίδοντας ένα δυνατό, βαρύ άρωμα. Θεωρείται ότι η Nicotiana Sylvestris είναι πρόγονος της Nicotiana Tabacum, του φυτού που είναι η βάση για πολλά καπνά.