ΕΛΛΑΔΑ

Ολο και πιο ήπιοι χειμώνες

Του Γιαννη Ελαφρου

Καθώς η (επίσημη) χειμερινή περίοδος πλησιάζει, μια ευχή μας συμπίπτει: να είναι ήπιος χειμώνας. Γιατί με τις τιμές του πετρελαίου θέρμανσης να παραμένουν απογειωμένες και την επικίνδυνη για την υγεία αιθαλομίχλη να απειλεί να επανεμφανιστεί πάνω από τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων, Κύριος οίδεν... Πώς θα είναι, λοιπόν, ο φετινός χειμώνας; Οχι, μην περιμένετε κάποια μακροπρόθεσμη πρόβλεψη γιατί τέτοια δεν μπορεί να υπάρξει. Παρ’ όλα αυτά, όπως σημειώνει στην «Κ» ο μαθηματικός - μετεωρολόγος κ. Δημήτρης Ζιακόπουλος, «όσο η μέση θερμοκρασία του πλανήτη ανεβαίνει, τόσο πιο πολύ περιορίζονται οι πιθανότητες να δούμε δριμείς χειμώνες, όπως εκείνους που έζησαν οι παππούδες και οι πατεράδες μας τον 20ό αιώνα (1908-09, 1928-29, 1939-40, 1941-42, 1948-49, 1953-54 και 1962-63). Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην περιοχή μας είναι πλέον ορατές και αποδεικνύονται από τα κλιματολογικά στοιχεία».

Πρόσφατη μελέτη του Αστεροσκοπείου Αθηνών έδειξε ότι το 2010 ήταν το θερμότερο έτος των τελευταίων 115 ετών για την Αθήνα, με μέση θερμοκρασία 19,6 βαθμούς Κελσίου. Δεύτερο πιο ζεστό έτος κατατάσσεται το 2007, με μέση θερμοκρασία 19,1 βαθμούς και ακολουθούν τα έτη 2008, 2001 και 1999 με μέση θερμοκρασία 19 βαθμούς Κελσίου.

Αργά αλλά σταθερά δείχνουν να ανεβαίνουν οι μέσες θερμοκρασίες των χειμερινών μηνών στην Αθήνα την τελευταία 20ετία, όπως καταγράφει ο μετεωρολογικός σταθμός του Εθνικού Αστεροσκοπείου στο Θησείο. «Οι μέσες θερμοκρασίες εμφανίζουν μια ανοδική πορεία. Η μέση ελάχιστη θερμοκρασία κατά 0,17 βαθμούς Κελσίου ανά έτος, η μέση θερμοκρασία κατά 0,1° C ανά έτος και η μέση μεγίστη θερμοκρασία κατά 0,08° C ανά έτος», σημειώνει στην «Κ» ο κ. Χάρης Καμπεζίδης, διευθυντής ερευνών του Αστεροσκοπείου Αθηνών.

«Τα τελευταία πέντε χρόνια, ψυχρός ήταν μόνο ο χειμώνας 2011-12, κατά τη διάρκεια του οποίου καταγράφηκαν θερμοκρασίες τριμήνου (Δεκέμβριος - Ιανουάριος - Φεβρουάριος) κάτω από τις κανονικές. Μάλιστα, τον Ιανουάριο του 2012 σημειώθηκαν και κάποια ρεκόρ χαμηλών θερμοκρασιών σε περιοχές της Βορειοδυτικής Ελλάδας, όπως η Φλώρινα (-25,1° C) και η Κέρκυρα (-5,8° C). Στον αντίποδα, την Πρωτοχρονιά του 2010 στο Ηράκλειο της Κρήτης η θερμοκρασία άγγιξε τους 30° C, ρεκόρ όλων των εποχών και όλων των μετεωρολογικών σταθμών της χώρας για τον Ιανουάριο», συμπληρώνει ο κ. Ζιακόπουλος. Με εξαίρεση το 2011-12, τους υπόλοιπους τέσσερις χειμώνες παρατηρήθηκαν πολλά επεισόδια μεταφοράς σκόνης από τη Βόρεια Αφρική. Αντίθετα, δεν υπήρξαν σημαντικές χιονοπτώσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη τους πέντε αυτούς χειμώνες.

«Δεν υπάρχει αξιόπιστη απάντηση στο πώς θα είναι ο προσεχής χειμώνας. Οι λεγόμενες εποχικές ή μεγάλης διάρκειας προγνώσεις είναι βασικά προγνώσεις των αποκλίσεων της μέσης θερμοκρασίας και του μέσου ύψους του υετού (βροχή, χιόνι κ.λπ.) για χρονικό διάστημα 3 ή 4 μηνών. Για την έκδοσή τους λαμβάνονται υπόψη κυρίως οι μακράς διαρκείας αλλαγές της κυκλοφορίας των ωκεανών και η θερμοκρασία του νερού κυρίως των θαλάσσιων τροπικών περιοχών, που έχουν σημαντική επίδραση στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε χρονικό ορίζοντα μηνών. Οι εποχικές προγνώσεις παράγονται από συζευγμένα μοντέλα ωκεανού και ατμόσφαιρας. Με βάση τις μελέτες που έγιναν, επαληθεύονται περισσότερο στις τροπικές περιοχές και λιγότερο στα μέσα γεωγραφικά πλάτη, όπως η Ελλάδα. Αυτός είναι ο λόγος που η έκδοσή τους βρίσκεται –και μάλλον θα βρίσκεται για αρκετά χρόνια ακόμη– σε πειραματικό στάδιο», εξηγεί ο κ. Ζιακόπουλος.

Σε ένα πιο συνολικό επίπεδο πρέπει να λάβουμε υπόψη την πρόσφατη 5η αναφορά της Διακυβερνητικής Ομάδας για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ (IPCC), η οποία σημειώνει ότι από το 1951 ώς σήμερα έχει μειωθεί ο αριθμός των κρύων ημερών και νυχτών, ενώ απεναντίας έχει αυξηθεί ο αριθμός των ζεστών ημερών και νυχτών σε παγκόσμια κλίμακα. Ταυτόχρονα, σε μεγάλα τμήματα της Ευρώπης, της Ασίας και της Αυστραλίας φαίνεται να έχει αυξηθεί η συχνότητα εμφάνισης θερμών κυμάτων. Ολα αυτά, όμως, «πάνε μαζί» με τη συχνότερη εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ