Της Ελενης Μπιστικα

«Τάκης Λαμπρίας, στον ανοιχτό ορίζοντα» ένα βιβλίο για έναν δικό μας άνθρωπο και μια ολόκληρη εποχή...

ΑΡΧΕΙΟ ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ

«Μπήκε μέσα στο δωματιάκι, στον πέμπτο όροφο της Σωκράτους, κρατώντας με περηφάνια, σαν σημαία, ένα κομμάτι βρεγμένο χαρτί. «Εχει το ονοματάκι σας μέσα», είπε και έδειξε το κομμάτι από την πρώτη σελίδα του φρεσκοτυπωμένου πρώτου φύλλου της «Μεσημβρινής», τον Οκτώβριο του 1961. Θα 'χει να κοιμηθεί τρεις ημέρες, ετοιμάζοντας την πρωτοποριακή, ζωηρή, ενήμερη, όσο και ευχάριστη «Μεσημβρινή», που έφτιαξαν ψηφίδα-ψηφίδα, στήλη προς στήλη, σελίδα με σελίδα, μαζί με την Ελένη Βλάχου και που απετέλεσε ανεπανάληπτη κυκλοφοριακή επιτυχία στη «χρυσή δεκαετία» του 1960, ώς το STOP της 21ης Απριλίου 1967, όταν και σίγησε, μαζί με την «Καθημερινή», τις εκδόσεις «Γαλαξία», τις πρώτες «Εικόνες». Ακούραστος, με γένεια τριών ξενυχτιών, με ένα τσιγάρο στο ένα χέρι και στο άλλο την «αγάπη του», τη φρεσκοτυπωμένη εφημερίδα, ήρθε να πει στη νεαρή νεοφώτιστη της δημοσιογραφίας, ότι ήταν και το «ονοματάκι» της στο πρώτο φύλλο! Ποιος; O Διευθυντής της, που δεν ήταν ποτέ απρόσιτος, που είχε καιρό για όλους και πρώτα απ' όλα για ένα καινούργιο ανέκδοτο, που το μοιραζόταν στη σύσκεψη με αγαλλίαση με όλους!». Αυτός είναι ο Τάκης Λαμπρίας, ο δημοσιογράφος και δικηγόρος που δεν είχε διανοηθεί ποτέ να γίνει πολιτικός, αλλά η μοίρα το 'φερε έτσι, ώστε ν' αποφασίσει γι' αυτόν, πριν απ' αυτόν, ο μεγάλος φίλος του, ο Πρόεδρος Κωνσταντίνος Καραμανλής. Στο βιβλίο που έβγαλαν στη μνήμη του οι Εκδόσεις «Ποταμός» και η κόρη του Αναστασία Λαμπρία, υπάρχει η φωτογραφία μιας θριαμβευτικής επίσκεψης του πρωθυπουργού Καραμανλή στην Αίθουσα Γεωργίου Βλάχου, με όλους τους συντάκτες και ανθρώπους της «Μεσημβρινής» που είχε φθάσει στον πρώτο χρόνο της έκδοσής της, τις 200.000 φύλλα και αποτέλεσε το φυτώριο μιας νέας δημοσιογραφικής γενιάς με ραγδαία εξέλιξη αμέσως μετά τη δικτατορία, στην αποφασιστική καμπή της μεταπολίτευσης. Τότε που μαζί με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Τάκη Λαμπρία με το προεδρικό αεροπλάνο του Ζισκάρ ντ' Εστέν επέστρεψαν και η ελευθερία του Τύπου και η πολυφωνία στην Ελλάδα, γενέτειρα της Δημοκρατίας που την αποκατάσταση γιορτάζουμε σήμερα, στις 24 Ιουλίου 2002, την εικοστή ογδόη επέτειό της. Απόντες, ο πρωτεργάτης Κώστας Καραμανλής αλλά και ο άνθρωπος «στη σκιά ενός Μεγάλου», ο πιστός συνεργάτης του Τάκης Λαμπρίας, όπως και πολλοί από τους συνεργάτες και των δύο...

Τη μικρή ιστορία της ιστορικής αυτής φωτογραφίας διηγείται ο Κώστας Χρυσοστάλης στο βιβλίο που κυκλοφορεί με τίτλο «Τάκης Λαμπρίας στον ανοιχτό Ορίζοντα». Γράφουν για τον Λαμπρία όπως τον γνώρισαν, τον έζησαν, τον εξετίμησαν ο πρώην πρωθυπουργός κ. Γεώργιος Ράλλης, ο πρόεδρος της Βουλής κ. Απόστολος Κακλαμάνης, ο βουλευτής Επικρατείας και πρόεδρος του Ιδρύματος K. Καραμανλής κ. Πέτρος Μολυβιάτης, πρέσβης ε.τ., η «πρώτη κυρία» επί πρωθυπουργίας και Προεδρίας Καραμανλή, με την έννοια της ιδιαιτέρας γραμματέως και έμπιστης συνεργάτιδος κ. Λένα Τριανταφύλλη, οι τέως υπουργοί κ. Γεώργιος Κοντογεώργης, Αντώνης Λιβάνης, Παρασκευάς Αυγερινός, Γιάννης Βαρβιτσιώτης, Θόδωρος Πάγκαλος, Ευθύμιος Χριστοδούλου, η ευρωβουλευτής και ανιψιά του Κατερίνα Δασκαλάκη, η καθηγήτρια κ. Αικατερίνη Κουμαριανού, οι δημοσιογράφοι Μιχάλης Σταματελάτος, Γιώργος Αναστασόπουλος, Παν. Παντελής, Γιάννης Διακογιάννης, ο καθηγητής Γ. Σπράος, ο Π. Τατσόπουλος, ο φίλος του και φίλος του Κάφκα, Πάρις Τακόπουλος, ο Κώστας Βρεττάκος.

«Πολλά στοιχεία -σημειώματα, αναμνηστικά, όγκοι αρχειοθετημένου υλικού- υποδεικνύουν πως πίστευε στη δύναμη της μνήμης, πως ένιωθε τη σημασία της Nachleben, την οποία ο γερμανομαθής Λαμπρίας ίσως απέδιδε ως διαπλαστική επιβίωση διά των αναμνήσεων των επιγόνων» όπως εξηγεί, αντί προλόγου, το σημείωμα των εκδοτών, για τους λόγους που τους έπεισαν να προχωρήσουν στην έκδοση ενός βιβλίου για τον άνθρωπο «που σπάνια πήγαινε σε κηδείες». Το βιβλίο βάζει σε τάξη τη μεγάλη, την πολυσήμαντη προσφορά του Λαμπρία ιδίως στη δημιουργία του μεταπολιτευτικού κλίματος και της επικοινωνίας της μικρής Ελλάδας με τις άλλες χώρες της Ευρώπης, που έμαθαν να σέβονται και να τιμούν τον ηγέτη της, τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και να γνωρίσουν τον στενό συνεργάτη που ήταν πάντα δίπλα του, ώς το τέλος. «Στη Μύκονο, κλάψαμε και οι δυο μας μαζί, γιατί αντιλαμβανόμασταν, χωρίς να χρειαστεί να πούμε κουβέντα, πως ήταν το τελευταίο καλοκαίρι των διακοπών του Προέδρου», γράφει η κ. Λένα Τριανταφύλλη. «Πιστεύω πως κανέναν άλλον δεν αγάπησε ο Πρόεδρος όπως αγάπησε τον Τάκη. Τον αγάπησε μέσα από την καρδιά του, και σαν άνθρωπο και σαν συνεργάτη. Τον αγάπησε για το μυαλό του, για τη σκληρή δουλειά του, την εντιμότητά του, για την ειλικρίνειά του και την έλλειψη κάθε είδους ιδιοτέλειας. Τον παραδέχτηκε τον Τάκη». Και μόνο γι' αυτή την τελευταία φράση θα 'θελε ο Λαμπρίας να γραφτεί το βιβλίο αυτό στη μνήμη του. Θα μας λείψει, θα τον αναζητούμε ανάμεσα στα τόσα άγνωστα, χαμογελαστά πρόσωπα, απόψε, στον Κήπο του Προεδρικού Μεγάρου, όπου γιορτάζεται η εικοστή ογδόη επέτειος από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Και στα αμέτρητα «κλικ» των φωτογράφων, ας θυμηθούμε την πρώτη φωτογραφία, αυτή που πήρε ο Παναγιώτης Δεληκάρης, στα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου 1974, έξω από το αεροσκάφος της επιστροφής. Αυτή την πρώτη σκηνή που είδε η ανθρωποθάλασσα - τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και πίσω του τον συγκινημένο Τάκη Λαμπρία, τον Κώστα Χρυσοστάλη, τον Μιχάλη Λιάπη. Και να πώς την περιγράφει τη σκηνή ο Κώστας Χρυσοστάλης, συνεργάτης του Καραμανλή στο Παρίσι. «Μόλις άνοιξε η πόρτα, πρώτος μπήκε μέσα ο Τζώρτζης Αθανασιάδης και ο Πρόεδρος του είπε: «Εξω, έξω, δεν θέλω συγκινήσεις αυτή τη στιγμή». Από το αεροπλάνο βγήκε πρώτα ο Πρόεδρος, εγώ από πίσω του, ακολουθούσε έπειτα ο Λαμπρίας. Και τότε, είπα εγώ του Λαμπρία: «Ελα Τάκη, πέρασε πίσω από τον Πρόεδρο, γιατί εσύ αύριο θα είσαι υπουργός, ποιος ξέρει τι θα είσαι, ενώ εγώ θα ξαναγυρίσω στη δεύτερη πατρίδα μου, τη Γαλλία». Αυτή είναι η ιστορία της πασίγνωστης φωτογραφίας».

Έντυπη